Skincare dla zabieganych – jak dbać o skórę, mając na to 5 minut?
Czy zauważyłaś, że kiedy rano brakuje Ci czasu, najłatwiej pominąć właśnie rutynę pielęgnacyjną? Tymczasem to właśnie regularność - nie liczba kosmetyków - decyduje o komforcie Twojej skóry. Pomijanie oczyszczania, nawilżenia lub kremu z filtrem SPF 50+ odbija się na barierze naskórkowej, pogłębia uczucie ściągnięcia i osłabia ochronę przed promieniowaniem. Dobra wiadomość: poranek możesz zamknąć w trzech krokach, a wieczór i peeling 1–2 razy w tygodniu uzupełniają całość bez przeciążania kalendarza.
Wprowadzenie merytoryczne
Skuteczna rutyna pielęgnacyjna nie zależy od liczby słoiczków na półce, ale od tego, czy każdy krok odpowiada na realne potrzeby skóry: oczyszczanie, nawilżenie i codzienną ochronę przeciwsłoneczną. Badania nad przestrzeganiem zaleceń pielęgnacyjnych pokazują, że prostsze schematy - obejmujące oczyszczanie, nawilżanie i fotoprotekcję - sprzyjają regularności i lepszej akceptacji rutyny przez osoby je stosujące. W praktyce ważniejsza od wieloetapowego rytuału jest codzienna powtarzalność dobrze tolerowanych kroków.
Minimalistyczna pielęgnacja nie oznacza rezygnacji z kluczowych etapów. Oznacza świadomy wybór produktów, które wspierają barierę naskórkową - warstwę ochronną skóry odpowiedzialną za ograniczanie przeznaskórkowej utraty wody (TEWL), czyli procesu, w którym woda ucieka z naskórka do otoczenia. Im wyższy TEWL, tym łatwiej skóra staje się odwodniona, ściągnięta i reaktywna. Dlatego nawet w rutynie pielęgnacyjnej ograniczonej do kilku minut warto zadbać o to, by każdy produkt miał uzasadnienie i by stosować go codziennie, a nie od przypadku.
Jeśli chcesz lepiej zrozumieć filozofię mniej kroków, ale lepszych efektów, sięgnij po artykuł o skinimalizmie - minimalistycznym podejściu do pielęgnacji.
Ciekawostka: prostsze schematy pielęgnacyjne nie tylko oszczędzają czas - badania wskazują, że osoby stosujące mniej złożone rutyny chętniej utrzymują je w dłuższej perspektywie, co przekłada się na lepsze efekty niż sporadyczne stosowanie wielu produktów naraz.
Poranna rutyna pielęgnacyjna twarzy: mniej kroków, więcej sensu
Brak czasu rano często kończy się niedokładnym myciem twarzy albo całkowitym pominięciem nawilżenia - a potem przez cały dzień towarzyszy Ci uczucie ściągnięcia, dyskomfort i wrażenie, że skóra „nie współpracuje” z makijażem. Rozwiązaniem jest skrócenie poranka do dwóch-trzech dobrze dobranych kroków, które przygotują skórę pod BUT FIRST, SUNSCREEN bez przeciążania jej zbędnymi warstwami.
Rano nie ma miejsca na olejek ani masełko do demakijażu - to kroki wieczorne. Poranne oczyszczanie powinno być wodne i łagodne. Dobrze sprawdzi się FOAM OF BALANCE, a w zależności od potrzeb możesz sięgnąć także po CLEANING ME SOFTLY, CLEAN ME UP lub emulsję MAKE IT CLEAR. Wybór zależy od potrzeb Twojej skóry:
Skóra sucha i wrażliwa - sięgnij po CLEANING ME SOFTLY, który oczyszcza bez uczucia ściągnięcia.
Skóra normalna i mieszana - CLEAN ME UP delikatnie domywa i odświeża.
Skóra tłusta lub skłonna do niedoskonałości - FOAM OF BALANCE pomaga oczyścić skórę bez ciężkiego wykończenia.
Skóra sucha, dojrzała lub potrzebująca miękkiego mycia - emulsja MAKE IT CLEAR to łagodniejsza opcja, która nie przesusza nawet bardzo reaktywnej skóry.
Opinia klienta: Fajny odświezający żel. Używam go wieczerem jako troszkę mocniejsze mycie po demakijazu. Sprawdza się i nie napina ani wysusza skóry.
Opinia klienta: żel bardzo ładnie oczyszcza skórę, jest delikatny, nawilża wszystko czego potrzebuję przy zaburzonej barierze. Polecam;).
Po oczyszczeniu nałóż lekki krem nawilżający - na przykład SAY HI, który nawilża, koi i daje matowo-satynowe wykończenie. Dzięki temu dobrze sprawdza się jako warstwa pod krem z filtrem SPF 50+. Rezultat to mniejszy dyskomfort, mniej uczucia ściągnięcia i skóra gotowa na ochronę przeciwsłoneczną.
Jeśli Twoja skóra jest szczególnie reaktywna i łatwo się czerwieni, warto przeczytać więcej o Pielęgnacji cery naczynkowej - jak zmniejszyć rumień i wzmocnić skórę.
Ciekawostka: rano lepiej postawić na mniejszą liczbę dobrze tolerowanych składników aktywnych i fotoprotekcję niż na wielowarstwowe łączenie wielu silnych składników - to podejście wspiera zarówno komfort skóry, jak i regularność rutyny.
Jak BUT FIRST, SUNSCREEN wspiera codzienną ochronę skóry
Codzienna fotoprotekcja to nie sezonowy dodatek, ale stały element pielęgnacji twarzy krok po kroku - niezależnie od pogody i pory roku. BUT FIRST, SUNSCREEN to krem z filtrem SPF 50+ z kompleksem ochrony SPF 50+, PPD 28,9, PA++++, HEV i IR. W praktyce oznacza to wsparcie ochrony nie tylko przed UVB, które odpowiada za rumień i oparzenia słoneczne, ale też przed UVA wiążącym się z fotostarzeniem, przebarwieniami i utratą sprężystości. Do tego dochodzi HEV - światło widzialne o wysokiej energii pochodzące głównie ze słońca, a dodatkowo z ekranów urządzeń elektronicznych - oraz IR, czyli promieniowanie podczerwone obecne w świetle słonecznym.
Równie ważna jak sama specyfikacja jest ilość produktu. Wartość SPF podawana na opakowaniu jest wyznaczana w testach laboratoryjnych przy aplikacji 2 mg/cm² skóry. Tylko przy takiej ilości krem zapewnia ochronę zgodną z deklaracją producenta. Tymczasem badania pokazują, że w codziennej praktyce większość osób nakłada znacznie mniej:
typowa dawka w warunkach domowych wynosi około 0,39–1,0 mg/cm²,
prosta instrukcja aplikacji zwiększała średnią dawkę z 1,04 do 1,45 mg/cm².
Jeśli więc chcesz realnie chronić skórę, nakładaj krem z filtrem SPF 50+ w ilości odpowiadającej mniej więcej dwóm paskom na dwa palce - na twarz, szyję i dekolt. Komfort lekko rozprowadzającej się formuły pomaga utrzymać ten nawyk, a efektem jest bardziej konsekwentna ochrona każdego dnia.
Jeśli chcesz lepiej ułożyć pielęgnację wokół fotoprotekcji, sięgnij po artykuł „Poznaj 5 kluczowych kroków pielęgnacji każdego typu skóry”.
Ciekawostka: UVA działa także przez szyby okienne i samochodowe, dlatego w pielęgnacji skóry fotoprotekcja ma znaczenie również wtedy, gdy nie widzisz pełnego słońca - promieniowanie UVA jest obecne przez cały rok, niezależnie od zachmurzenia.
Wieczorem i 1–2 razy w tygodniu: oczyszczanie, regeneracja i złuszczanie
Nawet najkrótsza poranna rutyna nie zadziała dobrze, jeśli wieczorem zostawiasz na skórze filtr, sebum i makijaż. Wieczorna rutyna pielęgnacyjna nie musi być długa, ale nie powinna pomijać dwuetapowego oczyszczania skóry - szczególnie po dniu z kremem z filtrem SPF 50+ lub makijażem.
Dwuetapowe oczyszczanie po dniu z makijażem i SPF
Pierwszy etap to etap tłuszczowy - MELT WITH PASSION albo SQUEEZE AN ORANGE rozpuszczają lipofilne zanieczyszczenia: makijaż, krem z filtrem SPF 50+ i sebum. Jeśli potrzebujesz formuły bardziej dopasowanej do konkretnego problemu skóry, Veoli Botanica oferuje też MELT WITH COMFORT dla skóry suchej i odwodnionej, MELT WITH CALMNESS dla szczególnie wrażliwej, MELT WITH KINDNESS dla naczyniowej oraz MELT WITH BALANCE dla skóry skłonnej do niedoskonałości.
Drugi etap to etap wodny - CLEANING ME SOFTLY, CLEAN ME UP, FOAM OF BALANCE albo emulsja MAKE IT CLEAR domywają skórę i przygotowują ją pod kolejne kroki. Rezultat to czysta, bardziej komfortowa skóra bez uczucia przeciążenia.
Kiedy skóra potrzebuje ukojenia wieczorem
Po oczyszczaniu możesz nałożyć DREAM REPAIR, ale bogatszy krem nie jest obowiązkowy każdej nocy dla każdej skóry. Jeśli Twoja skóra jest sucha, normalna lub potrzebuje lipidowej regeneracji, dobrym wyborem będzie REPAIR BY NIGHT, który ogranicza utratę wody z naskórka. Dla skóry potrzebującej głębokiego ukojenia sprawdzi się DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM o bogatej konsystencji. Z kolei przy pielęgnacji pro-aging warto sięgnąć po SAPPHIRE AGE-DEFINER, który zawiera peptyd miedziowy 0,5%, peptyd antygrawitacyjny 2% i peptyd biomimetyczny 1%.
Jeśli Twoja skóra jest sucha lub dojrzała i potrzebuje wsparcia lipidowego, CERAMIDE SKIN BARRIER pomoże odbudować barierę naskórkową dzięki ceramidom, cholesterolowi i kwasom tłuszczowym. Dane naukowe wskazują, że formulacje z lipidami fizjologicznymi mogą w perspektywie około 4 tygodni poprawiać integralność bariery, zmniejszać wrażliwość skóry na drażnienie i szybciej redukować suchość.
Minimalistyczna pielęgnacja nie wyklucza też jednego mocniejszego kroku 1–2 razy w tygodniu. GLASS SKIN POWER PEEL to nawilżająco-rozświetlający żelowy peeling z kwasem mlekowym 10%, kwasem traneksamowym 2,5% i ektoiną 1%. Kwas mlekowy wspiera złuszczanie martwych komórek naskórka, a jednocześnie może wspierać funkcję bariery naskórkowej. Kwas traneksamowy pomaga wyrównywać koloryt, a ektoina wspiera nawilżenie i ogranicza dyskomfort. Stosuj ten peeling 1–2 razy w tygodniu wieczorem, po oczyszczaniu, i nie łącz go tego samego wieczoru z retinoidem.
Jeśli interesuje Cię wieczorna pielęgnacja skóry dojrzałej, sięgnij po artykuł „Skóra dojrzała - pielęgnacja krok po kroku”.
Rozwiązanie Veoli Botanica
Jeśli chcesz uprościć rutynę pielęgnacyjną, najłatwiej zbudować ją z kilku dopasowanych produktów, z których każdy rozwiązuje konkretny problem skóry.
Poranne i wieczorne oczyszczanie wodne: CLEANING ME SOFTLY, CLEAN ME UP, FOAM OF BALANCE i MAKE IT CLEAR pozwalają dopasować drugi etap oczyszczania do poziomu sebum, wrażliwości i komfortu skóry.
Pierwszy etap demakijażu: MELT WITH PASSION i SQUEEZE AN ORANGE skutecznie rozpuszczają makijaż oraz krem z filtrem SPF 50+, dzięki czemu wieczorne oczyszczanie jest dokładniejsze i łagodniejsze.
Warianty masełek dopasowane do potrzeb skóry: MELT WITH COMFORT, MELT WITH CALMNESS, MELT WITH KINDNESS i MELT WITH BALANCE rozwiązują ten sam problem demakijażu, ale odpowiadają na różne potrzeby skóry.
Lekki krem na dzień: SAY HI wspiera nawilżenie i komfort skóry, dlatego dobrze sprawdza się w szybkim poranku i pod makijażem.
Codzienna ochrona przeciwsłoneczna: BUT FIRST, SUNSCREEN łączy ochronę SPF 50+, PPD 28,9, PA++++, HEV i IR z lekką formułą, dzięki czemu łatwiej nałożyć odpowiednią ilość produktu każdego ranka.
Wieczorna regeneracja: DREAM REPAIR, REPAIR BY NIGHT i DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM pomagają dopasować poziom odżywienia i ochrony lipidowej do aktualnego stanu skóry.
Wsparcie bariery naskórkowej: CERAMIDE SKIN BARRIER wspiera ograniczanie TEWL i poprawia komfort skóry, gdy pojawia się suchość, reaktywność albo uczucie ściągnięcia.
Pielęgnacja pro-aging na noc: SAPPHIRE AGE-DEFINER wspiera wygładzenie i poprawę wyglądu skóry dzięki peptydom o ukierunkowanym działaniu.
Złuszczanie 1–2 razy w tygodniu: GLASS SKIN POWER PEEL pomaga wygładzić skórę i wizualnie rozświetlić koloryt bez dokładania codziennych kroków.
Praktyczny przewodnik
Poranek
Łagodne oczyszczanie wodne - wybierz CLEANING ME SOFTLY, CLEAN ME UP, FOAM OF BALANCE lub emulsję MAKE IT CLEAR, w zależności od potrzeb skóry.
Lekki krem nawilżający - SAY HI nawilża i koi skórę, przygotowując ją pod kolejną warstwę.
Krem z filtrem SPF 50+ - BUT FIRST, SUNSCREEN jako ostatni krok pielęgnacji, przed makijażem. Nakładaj go w ilości odpowiadającej 2 mg/cm² skóry.
Makijaż - dopiero po wchłonięciu kremu z filtrem SPF 50+.
Wieczór
Etap tłuszczowy - MELT WITH PASSION, SQUEEZE AN ORANGE albo wariant dopasowany do potrzeb skóry: MELT WITH COMFORT, MELT WITH CALMNESS, MELT WITH KINDNESS lub MELT WITH BALANCE. Nałóż produkt na suchą skórę, masuj, emulguj wodą i spłucz.
Etap wodny - sięgnij po CLEANING ME SOFTLY, CLEAN ME UP, FOAM OF BALANCE albo emulsję MAKE IT CLEAR.
Krem nocny - według potrzeb: DREAM REPAIR, REPAIR BY NIGHT dla skóry suchej i normalnej, DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM dla skóry potrzebującej ukojenia, CERAMIDE SKIN BARRIER dla odbudowy bariery lub SAPPHIRE AGE-DEFINER w pielęgnacji pro-aging.
Peeling 1–2 razy w tygodniu - GLASS SKIN POWER PEEL stosuj wieczorem, nie codziennie.
Najczęstsze błędy
olejek lub masełko do demakijażu rano - to krok wyłącznie wieczorny,
krem z filtrem SPF 50+ przed kremem nawilżającym - SPF zawsze jako ostatni krok pielęgnacji,
zbyt mała ilość kremu z filtrem SPF 50+ - zbyt mała dawka obniża ochronę,
codzienne złuszczanie kwasami - peeling to uzupełnienie 1–2 razy w tygodniu,
zbyt bogaty krem nocny przy skórze z niedoskonałościami - może nasilać dyskomfort.
Jeśli stosujesz retinoid lub mocniejsze kwasy, rozdzielaj je od peelingu kwasowego na osobne wieczory, a w razie wątpliwości skonsultuj rutynę z kosmetolożką.
Potrzebujesz indywidualnej rutyny?
Jeśli nie masz pewności, które produkty najlepiej pasują do Twojej skóry albo masz pytania o łączenie kwasów, retinoidów, pielęgnację w ciąży lub przy skórze wrażliwej, skorzystaj z bezpłatnej konsultacji z kosmetolożkami Veoli Botanica. Konsultacje są dostępne w formie wideo, czatu, e-maila i telefonu. Otrzymasz rutynę pielęgnacyjną dopasowaną do realnych potrzeb skóry i do tempa Twojego dnia.
Napisz na konsultacje@veolibotanica.pl - kosmetolożka pomoże Ci ułożyć schemat, który realnie zmieścisz w swoim dniu.
Kluczowe terminy
Bariera naskórkowa - warstwa ochronna skóry, która pomaga ograniczać utratę wody, zmniejsza podatność na podrażnienia i odpowiada za codzienny komfort skóry.
Przeznaskórkowa utrata wody (TEWL) - proces ucieczki wody z naskórka do otoczenia. Im wyższy TEWL, tym łatwiej skóra staje się odwodniona, ściągnięta i reaktywna.
Ceramidy - fizjologiczne lipidy warstwy rogowej, które wspierają szczelność bariery naskórkowej, pomagają ograniczać przesuszenie i poprawiają komfort skóry.
Kwas mlekowy - alfa-hydroksykwas o działaniu złuszczającym, który przy odpowiednio dobranej formulacji może także wspierać nawilżenie i funkcję bariery naskórkowej.
Ektoina - składnik wspierający nawilżenie i komfort skóry, szczególnie przy formułach, które mogłyby inaczej sprzyjać przesuszeniu lub dyskomfortowi.
SPF - wskaźnik ochrony przed promieniowaniem UVB, które odpowiada za rumień i oparzenia słoneczne. W codziennej pielęgnacji warto pamiętać, że na realną ochronę wpływa także ilość nałożonego produktu.
FAQ
W jakiej kolejności nakładać kosmetyki w porannej rutynie pielęgnacyjnej?
Poranna rutyna pielęgnacyjna powinna przebiegać w następującej kolejności: oczyszczanie wodne - na przykład CLEANING ME SOFTLY, CLEAN ME UP, FOAM OF BALANCE lub MAKE IT CLEAR - potem lekki krem nawilżający, taki jak SAY HI, a na końcu BUT FIRST, SUNSCREEN. Makijaż nałóż dopiero po wchłonięciu kremu z filtrem SPF 50+. Rano nie stosuj olejku ani masełka do demakijażu - to kroki wieczorne.
Czy krem z filtrem SPF 50+ jest potrzebny zimą i w pochmurne dni w codziennej pielęgnacji twarzy?
Tak - promieniowanie UVA dociera do skóry przez cały rok, także przy zachmurzeniu i przez szyby okienne. To właśnie UVA odpowiada za fotostarzenie, przebarwienia i utratę sprężystości, dlatego fotoprotekcja pozostaje stałym elementem codziennej pielęgnacji twarzy krok po kroku. W praktyce oznacza to, że krem z filtrem SPF 50+ warto traktować jak codzienny etap, a nie sezonowy dodatek. Pamiętaj też o ilości produktu: wartość SPF jest badana dla 2 mg/cm² skóry, a zbyt mała dawka może wyraźnie obniżać poziom ochrony.
Jak powinna wyglądać wieczorna rutyna pielęgnacyjna, jeśli nosiłaś makijaż albo krem z filtrem SPF 50+?
Wieczorna rutyna pielęgnacyjna zaczyna się od dwuetapowego oczyszczania skóry. Pierwszy etap to etap tłuszczowy - masełko, na przykład MELT WITH PASSION lub MELT WITH BALANCE, albo olejek SQUEEZE AN ORANGE. Drugi etap to produkt wodny - CLEANING ME SOFTLY, CLEAN ME UP, FOAM OF BALANCE albo MAKE IT CLEAR. Dopiero potem nakładasz krem nocny dopasowany do potrzeb skóry.
Jak ceramidy wspierają rutynę pielęgnacyjną twarzy?
Ceramidy to fizjologiczne lipidy, które naturalnie występują w warstwie rogowej naskórka i odpowiadają za szczelność bariery naskórkowej. Gdy ich poziom spada - na przykład pod wpływem agresywnego oczyszczania, mrozu lub stresu - skóra traci wodę szybciej, staje się ściągnięta i reaktywna. Dlatego produkty takie jak CERAMIDE SKIN BARRIER dobrze wpisują się szczególnie w wieczorną rutynę pielęgnacyjną twarzy. Wspierają odbudowę komfortu skóry i pomagają ograniczać przesuszenie, zwłaszcza gdy bariera naskórkowa jest osłabiona.
Kiedy włączyć peeling do pielęgnacji twarzy krok po kroku?
Peeling kwasowy to krok uzupełniający, nie codzienny. GLASS SKIN POWER PEEL stosuj 1–2 razy w tygodniu wieczorem, po dwuetapowym oczyszczaniu. Nie łącz go tego samego wieczoru z retinoidem ani z innymi mocnymi kwasami - bezpieczniej stosować je naprzemiennie. Przy skórze wrażliwej, kuracji retinoidowej, w ciąży lub podczas karmienia piersią warto skonsultować częstotliwość i dobór składników aktywnych z kosmetolożką.
Podsumowanie
Skuteczna rutyna pielęgnacyjna nie musi być długa ani skomplikowana. Poranek możesz zamknąć w trzech krokach: łagodne oczyszczanie wodne, lekki krem nawilżający i krem z filtrem SPF 50+ w odpowiedniej ilości. Wieczorem dwuetapowe oczyszczanie skóry - etap tłuszczowy, potem wodny - i krem nocny dopasowany do potrzeb Twojej skóry uzupełniają całość. Peeling kwasowy 1–2 razy w tygodniu to jedyny „dodatkowy” krok, który warto włączyć dla rozświetlenia i wygładzenia.
Najwięcej daje regularność - codzienna pielęgnacja twarzy krok po kroku, nawet minimalistyczna, działa lepiej niż sporadyczne wieloetapowe rytuały. Veoli Botanica ułatwia zbudowanie prostego schematu dzięki różnicowaniu produktów według potrzeb skóry - od żeli i masełek po kremy nocne i peelingi - tak, byś mogła wybrać dokładnie to, czego Twoja skóra potrzebuje, bez zbędnych kroków.
Źródła
Kim i wsp. (2018) / Combination of benzoyl peroxide 5% gel with liquid cleanser and moisturizer SPF 30 in acne treatment results in high levels of subject satisfaction, good adherence and favorable tolerability / Journal of Dermatological Treatment / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28678647/ / [dostęp: 10.03.2025]
Del Rosso i wsp. (2015) / Efficacy, safety, and subject satisfaction of a specified skin care regimen to cleanse, medicate, moisturize, and protect the skin of patients under treatment for acne vulgaris / Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25610521/ / [dostęp: 10.03.2025]
Petersen i wsp. (2014) / Application of sunscreen--theory and reality / Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24313722/ / [dostęp: 10.03.2025]
Le Digabel i wsp. (2023) / In vivo evaluation of sunscreen application by multispectral imaging: A new tool for educating sunscreen users / Skin Research and Technology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37632173/ / [dostęp: 10.03.2025]
Rawlings i wsp. (1996) / Effect of lactic acid isomers on keratinocyte ceramide synthesis, stratum corneum lipid levels and stratum corneum barrier function / Archives of Dermatological Research / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8818186/ / [dostęp: 10.03.2025]
Andrew i wsp. (2025) / Topical supplementation with physiological lipids rebalances the stratum corneum ceramide profile and strengthens skin barrier function in adults predisposed to atopic dermatitis / British Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40408261 / [dostęp: 10.03.2025]
Fluhr i wsp. (2013) / Stratum corneum fatty acids: their critical role in preserving barrier integrity during cleansing / International Journal of Cosmetic Science / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23363400/ / [dostęp: 10.03.2025]
Disclaimer
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny - nie zastępuje konsultacji z dermatolożką ani kosmetolożką.
Autorka
Katarzyna Leoniak
Kosmetolożka, ekspertka ds. pielęgnacji oraz Content & Social Media Managerka
Łączy wieloletnie doświadczenie zdobyte w klinikach kosmetologicznych z kreatywnym podejściem do komunikacji w branży beauty. Na co dzień przekłada wiedzę i praktykę na przystępne, angażujące treści, pokazując, że świadoma pielęgnacja może być jednocześnie prosta, skuteczna i przyjemna.
konsultacje@veolibotanica.pl
