Zinc PCA

Cynk PCA to sól cynku i kwasu piroglutaminowego (PCA), czyli związku będącego naturalnym komponentem NMF. Dzięki temu połączeniu składnik łączy właściwości jonu cynku z dobrym powinowactwem do struktur naskórka, dlatego bywa stosowany w formulacjach do pielęgnacji skóry z nadmiarem sebum i niedoskonałościami.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Cynk PCA (INCI: Zinc PCA) to składnik aktywny stosowany w pielęgnacji skóry twarzy, ujęty w bazie składników kosmetycznych Komisji Europejskiej.

Nazwa zwyczajowa

Cynk PCA.

Funkcja w kosmetyku

Działanie kosmetyczne

Mechanizm działania

W badaniach na hodowlach komórkowych (in vitro) cynk PCA hamował aktywację czynnika transkrypcyjnego AP-1 wywołaną promieniowaniem UVA. W praktyce oznacza to ograniczenie produkcji MMP-1 - enzymu, który rozkłada kolagen i inne elementy macierzy pozakomórkowej skóry. Jednocześnie składnik wspierał syntezę kolagenu typu I w fibroblastach, czyli komórkach odpowiedzialnych za produkcję włókien podporowych skóry, oraz zwiększał ekspresję transportera witaminy C (SVCT2), co może dodatkowo wspierać procesy naprawcze naskórka.

MechanizmEfekt dla skóry
Hamowanie AP-1 indukowanego UVAOgraniczenie degradacji kolagenu
Zmniejszenie produkcji MMP-1Wsparcie struktury macierzy pozakomórkowej
Zwiększenie ekspresji SVCT2Lepsza dostępność witaminy C w komórkach
Aktywność przeciwdrobnoustrojowaWsparcie pielęgnacji skóry z niedoskonałościami

Dane producenta surowca wskazują również na aktywność przeciwdrobnoustrojową cynku PCA wobec bakterii Cutibacterium acnes oraz grzyba Malassezia furfur, co wspiera jego zastosowanie w produktach do skóry skłonnej do niedoskonałości.

Ciekawostka: PCA (kwas piroglutaminowy) jest jednym z kluczowych składników naturalnego czynnika nawilżającego skóry, dlatego cynk PCA łączy właściwości regulujące z powinowactwem do naturalnych struktur naskórka.

Co wynika z badań

Dostępne dane kliniczne dotyczą przede wszystkim formulacji złożonych, w których cynk PCA występował jako jeden z kilku składników aktywnych. W wieloośrodkowym, podwójnie zaślepionym badaniu randomizowanym (Sitohang i wsp., 2020) oceniano krem łączący niacynamid, substancje przeciwbakteryjne i cynk PCA jako wsparcie terapii umiarkowanego trądziku u 140 osób. Badanie potwierdziło skuteczność i tolerancję formulacji, jednak cynk PCA nie był w nim testowany w izolacji.

W osobnym badaniu formulacja zawierająca 1% cynku PCA w połączeniu z niacynamidem i pochodną witaminy B6 wykazała istotne zmniejszenie liczby zmian zapalnych i porfiryn po 6 tygodniach stosowania. Co istotne, sebumetria, czyli pomiar wydzielania sebum, nie wykazała w tym badaniu istotnej zmiany statystycznej - efekt seboregulujący i matujący zależy zatem od całej formulacji, a nie wyłącznie od obecności cynku PCA.

Ciekawostka: Porfiryny to związki produkowane przez bakterie Cutibacterium acnes - ich spadek w badaniach aparaturowych traktowany jest jako pośredni wskaźnik zmniejszenia aktywności bakteryjnej na skórze.

Zastosowanie

Pozyskiwanie

Cynk PCA pozyskiwany jest na drodze syntezy chemicznej - jon cynku łączony jest z kwasem piroglutaminowym (PCA). Składnik nie ma pochodzenia zwierzęcego. Veoli Botanica nie stosuje składników pochodzenia zwierzęcego w swoich formulacjach (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).

Dopuszczalne stężenie

Najlepiej udokumentowane jest użycie cynku PCA w stężeniu 1% w badaniu formulacyjnym. Pełny typowy zakres stężeń rynkowych dla wszystkich kategorii kosmetyków nie został jednak jednoznacznie określony w zweryfikowanej dokumentacji surowcowej.

Ciekawostka: Formulacja z 1% cynku PCA badana przez Andrade i wsp. (2018) utrzymywała stabilne pH w zakresie 5,03–5,58 przez 28 dni, bez rozdzielenia faz i bez istotnych zmian fizykochemicznych.

Pora dnia

Cynk PCA może być stosowany rano i wieczorem. Składnik nie jest kojarzony z fotouczuleniem, a pora aplikacji zależy od całej formulacji produktu, w którym się znajduje.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. Przegląd CIR (Cosmetic Ingredient Review) z 2024 roku uznał analizowane sole cynku za bezpieczne w kosmetykach przy obecnych praktykach stosowania i stężeniach, pod warunkiem że gotowa formuła jest niepodrażniająca.

Tolerancja miejscowa

Dostępne badania formulacji z cynkiem PCA wskazywały na dobrą tolerancję miejscową. W badaniu obejmującym 20 osób dorosłych z łojotokowym zapaleniem skóry twarzy formulacja z cynkiem PCA nie powodowała istotnych działań niepożądanych. Oddzielne badanie potwierdziło bardzo dobrą zgodność skórną oraz brak komedogenności testowanej formulacji. Jak przy każdym składniku aktywnym, nie można wykluczyć indywidualnej reakcji skóry wrażliwej - w razie wątpliwości warto przeprowadzić test na małym fragmencie skóry.

Ciąża i karmienie

Brak danych składnikowo-specyficznych dotyczących stosowania cynku PCA w ciąży i w okresie karmienia piersią. Ocena bezpieczeństwa dotyczy zawsze gotowego produktu kosmetycznego, a nie wyłącznie jednego surowca - decyzję warto skonsultować z kosmetolożką lub dermatolożką.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

  1. Sitohang i wsp. (2020) / Efficacy and Tolerability of Topical Nicotinamide Plus Antibacterial Adhesive Agents and Zinc-Pyrrolidone Carboxylic Acid Versus Placebo as an Adjuvant Treatment for Moderate Acne Vulgaris in Indonesia: A Multicenter, Double-blind, Randomized, Controlled Trial / The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7492018/ / [dostęp: 30.06.2026]

  2. Dall'Oglio i wsp. (2019) / Clinical and instrumental evaluation of a new topical non-corticosteroid antifungal/anti-inflammatory/antiseborrheic combination cream for the treatment of mild-to-moderate facial seborrheic dermatitis / Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30774406/ / [dostęp: 30.06.2026]

  3. Shi i wsp. (2011) / Zinc l-pyrrolidone carboxylate inhibits the UVA-induced production of matrix metalloproteinase-1 by in vitro cultured skin fibroblasts, whereas it enhances their collagen synthesis / International Journal of Cosmetic Science / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21834944/ / [dostęp: 30.06.2026]

  4. Cervantes i wsp. (2018) / The role of zinc in the treatment of acne: A review of the literature / Dermatologic Therapy / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29193602/ / [dostęp: 30.06.2026]

  5. European Commission / Cosmetic ingredient database / European Commission / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-ingredient-database_en?prefLang=es / [dostęp: 30.06.2026]

  6. Holmes i wsp. (2018) / Imaging the penetration and distribution of zinc and zinc species after topical application of zinc pyrithione to human skin / Toxicology and Applied Pharmacology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29471083/ / [dostęp: 30.06.2026]

Prawdziwe opinie klientów
4.9 / 5.0 23707 opinii
pixel