Urtica Dioica Leaf Extract

Ekstrakt z pokrzywy wyróżnia się bogatym profilem polifenolowym. W liściach regularnie identyfikuje się flawonoidy - rutynę, kwercetynę, kemferol i izoramnetynę - oraz kwasy fenolowe, w tym kwas chlorogenowy, kwas kawowy, p-kumarowy i ferulowy. W klasycznym badaniu HPLC dwa związki - kwas chlorogenowy i kwas 2-O-kawoilojabłkowy - stanowiły łącznie ponad 70% całkowitych fenoli w badanych próbkach liści.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Urtica Dioica Leaf Extract - ekstrakt z liści pokrzywy zwyczajnej. Składnik należy do szerokiej grupy ekstraktów roślinnych stosowanych w formulacjach kosmetycznych. Więcej o roli ziół w pielęgnacji można przeczytać we wpisie Moc ziół w pielęgnacji skóry - naturalne ekstrakty o działaniu pielęgnacyjnym i ochronnym.

Nazwa zwyczajowa

Ekstrakt z liści pokrzywy zwyczajnej. To polska nazwa stosowana w komunikacji konsumenckiej - nie należy jej mylić z ekstraktem z korzenia pokrzywy, który stanowi odrębny surowiec INCI o innym profilu związków bioaktywnych.

Funkcja w kosmetyku

składnik antyoksydacyjny
składnik łagodzący i przeciwzapalny
składnik kondycjonujący do skóry i włosów

Funkcje takie jak seboregulacja czy działanie przeciwłupieżowe bywają przypisywane temu surowcowi w formulacjach kosmetycznych, jednak na poziomie klinicznym ich potwierdzenie pozostaje ograniczone - więcej na ten temat w sekcji „Działanie kosmetyczne". Warto też zapoznać się z artykułem Realna moc ekstraktów w kosmetykach. Tego nie znajdziesz w INCI., który wyjaśnia, jak interpretować deklaracje producenta dotyczące ekstraktów roślinnych.

Działanie kosmetyczne

Grupa związków	Przykładowe substancje	Rola w kontekście kosmetycznym
Flawonoidy	Rutyna, kwercetyna, kemferol	Działanie antyoksydacyjne - wspierają neutralizację reaktywnych form tlenu
Kwasy fenolowe	Kwas chlorogenowy, kwas kawowy, kwas ferulowy	Działanie przeciwzapalne i ochronne wobec stresu oksydacyjnego
Karotenoidy	β-karoten, luteina	Wsparcie ochrony antyoksydacyjnej naskórka
Składniki mineralne	Żelazo, krzem, potas	Kondycjonowanie skóry i włosów

Mechanizmy najlepiej udokumentowane

Działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne ekstraktu z pokrzywy jest najlepiej udokumentowane w badaniach chemicznych oraz w modelach komórkowych in vitro. Standaryzowany ekstrakt hamował aktywację NF-κB - szlaku sygnałowego, który w nadmiarze nasila odpowiedź zapalną komórek - poprzez zapobieganie degradacji białka IκB-α. Z kolei frakcje polifenolowe w modelach komórek skóry obniżały poziomy cytokin prozapalnych IL-1β (interleukina 1β) i IL-6 (interleukina 6) po stymulacji zapalnej, jednocześnie wykazując aktywność antyoksydacyjną - obniżając poziom reaktywnych form tlenu.

Te właściwości sprawiają, że ekstrakt z pokrzywy bywa stosowany w kosmetykach przeznaczonych dla skóry podrażnionej i skłonnej do zaczerwienień. W portfolio Veoli Botanica produkty dedykowane skórze reaktywnej i naczyniowej - takie jak REDNESS WHISPERER z azeloglicyną 15% i kwasem traneksamowym - również opierają się na składnikach o udokumentowanym działaniu łagodzącym i przeciwzapalnym.

Opinia klienta: Mam często zaczerwienioną skórę a jak nałożyłam to serum to zauważyłam, że zaczerwienienia są mniej widoczne. Serum cudownie się wchłania i zdecydowanie poprawia wygląd skóry.

Ciekawostka: Profil polifenolowy liści pokrzywy różni się istotnie od profilu korzenia tej samej rośliny - dlatego w kosmetyce ekstrakt z liści i ekstrakt z korzenia traktowane są jako dwa odrębne surowce INCI o różnych właściwościach.

Czego nie należy obiecywać zbyt mocno

Deklaracje dotyczące regulacji wydzielania sebum, zmniejszania widoczności porów, redukcji łupieżu czy wspierania wzrostu włosów mają dziś ograniczone potwierdzenie kliniczne dla samego ekstraktu z liści pokrzywy. Pojedyncze badanie na modelu komórek HaCaT (keratynocyty naskórka) sugerowało obniżenie ekspresji genu 5α-reduktazy typu II - enzymu powiązanego z metabolizmem androgenów w skórze - jednak nie jest to równoznaczne z klinicznie potwierdzonym zmniejszeniem produkcji sebum u ludzi. Nie znaleziono również wiarygodnego randomizowanego badania klinicznego dotyczącego miejscowego stosowania samego ekstraktu z liści pokrzywy w kontekście niedoskonałości czy łupieżu.

Ciekawostka: Pokrzywa zwyczajna jest jedną z najlepiej przebadanych roślin pod kątem profilu fenolowego - w literaturze naukowej pojawiają się regularnie nowe analizy HPLC i pokrewnymi technikami, które identyfikują markery jakości takie jak kwas chlorogenowy i rutyna.

Zastosowanie

produkty do pielęgnacji twarzy (szczególnie dla skóry z nadmiarem sebum i skłonnej do zaczerwienień)
produkty do pielęgnacji ciała
preparaty do włosów i skóry głowy - ekstrakt z pokrzywy bywa stosowany w szamponach i wcierkach, choć efekty na wzrost włosów czy redukcję łupieżu nie zostały jednoznacznie potwierdzone klinicznie dla samego ekstraktu

W portfolio Veoli Botanica produkty do pielęgnacji włosów i skóry głowy - takie jak HOLD ON, HAIR! z 1% Baicapil™ i kofeiną czy KEEP IT GLOSSY - łączą ekstrakty roślinne z innymi składnikami aktywnymi o udokumentowanym działaniu. Więcej o roli składników aktywnych w codziennej pielęgnacji można przeczytać w artykule Codzienna pielęgnacja skóry - skuteczne składniki aktywne.

Opinia klienta: To już kolejne opakowanie tego szamponu. Wydajny, przyjemnie pachnie. Włosy są sypkie i łatwo się rozczesują. Polecam.

Pozyskiwanie

Pochodzenie: roślinne. Surowiec otrzymuje się z liści pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.). Profil końcowego ekstraktu zależy od części rośliny użytej do ekstrakcji oraz od rodzaju rozpuszczalnika - w praktyce kosmetycznej najczęściej spotykane są formy wodno-glicerynowe lub suche ekstrakty standaryzowane technologicznie, dobierane ze względu na bezpieczeństwo, zgodność regulacyjną i kompatybilność z nośnikiem formulacji.

Veoli Botanica nie stosuje składników pochodzenia zwierzęcego, co jest zgodne z 100% wegańską polityką marki i certyfikatami PETA Approved oraz Fundacji Viva!. W formulacjach pielęgnacyjnych marki - takich jak REDNESS HARMONY ze stabilną witaminą C 2% - wykorzystywane są wyłącznie roślinne i biotechnologiczne ekstrakty. Porównanie z innymi surowcami roślinnymi znajdziesz we wpisie Linum Usitatissimum Seed Extract.

Ciekawostka: Wydajność ekstrakcji fenoli z liści pokrzywy zależy nie tylko od rozpuszczalnika, ale też od temperatury - badania wskazują, że temperatura ekstrakcji na poziomie 70°C dawała najlepsze wyniki dla całkowitych fenoli i flawonoidów w liściach.

Dopuszczalne stężenie

Ekstrakt z liści pokrzywy stosowany jest zazwyczaj w stężeniach od 0,5% do 5%, w zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia. Sama obecność ekstraktu w INCI nie przesądza o jego stężeniu i aktywności w gotowym produkcie - więcej na ten temat w artykule Realna moc ekstraktów w kosmetykach. Tego nie znajdziesz w INCI..

Pora dnia

Ekstrakt z pokrzywy stosowany jest o dowolnej porze dnia - nie są znane specyficzne ograniczenia pory aplikacji wynikające z charakteru tego surowca roślinnego w kosmetykach.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Kosmetycznego ekstraktu z pokrzywy nie należy utożsamiać ze świeżą, parzącą rośliną. Świeża pokrzywa może wywoływać świąd, zapalenie skóry i pokrzywkę po kontakcie z włoskami parzącymi, natomiast przetworzony surowiec kosmetyczny przechodzi proces ekstrakcji, który eliminuje te właściwości.

Ostrożność interpretacyjna

Arkusz danych bezpieczeństwa dla jednej z komercjalnych mieszanin z ekstraktem pokrzywy nie klasyfikuje jej jako niebezpiecznej według rozporządzenia CLP 1272/2008 i nie wskazuje spełnienia kryteriów dla podrażnienia lub uczulenia skóry. Należy jednak pamiętać, że informacja ta dotyczy konkretnego wariantu surowca - nie można jej automatycznie uogólniać na każdy ekstrakt z pokrzywy dostępny na rynku. U osób ze skórą reaktywną zasadna może być ostrożność i wykonanie testu płatkowego (patch test) przed regularnym stosowaniem, szczególnie przy produktach do skóry głowy lub skóry uszkodzonej.

Brak potwierdzonych danych o bezpieczeństwie stosowania w ciąży i karmieniu piersią dla miejscowego ekstraktu kosmetycznego w zweryfikowanych źródłach dostarczonych do tego wpisu. Nie znaleziono również publicznej, dedykowanej opinii SCCS ani CIR poświęconej wyłącznie Urtica Dioica Leaf Extract - oparcie regulatorowe dla tego składnika w kosmetykach jest pośrednie. Europejska Agencja Leków opublikowała zrewidowaną monografię unijną dla ziela pokrzywy, jednak dotyczy ona zastosowań fitoterapeutycznych, a nie kosmetycznych. Więcej o odpowiedzialnym czytaniu deklaracji producenta dla ekstraktów roślinnych znajdziesz w artykule Moc ziół w pielęgnacji skóry - naturalne ekstrakty o działaniu pielęgnacyjnym i ochronnym.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Riehemann i wsp. (1999) / Plant extracts from stinging nettle (Urtica dioica), an antirheumatic remedy, inhibit the proinflammatory transcription factor NF-kappaB / FEBS Letters / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9923611/ / [dostęp: 30.06.2026]
Tarasevičienė i wsp. (2023) / Wild Stinging Nettle (Urtica dioica L.) Leaves and Roots Chemical Composition and Phenols Extraction / Plants / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9864842/ / [dostęp: 30.06.2026]
Carvalho i wsp. (2017) / Urtica spp.: Phenolic composition, safety, antioxidant and anti-inflammatory activities / Food Research International / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28784509/ / [dostęp: 30.06.2026]
Pekmezci i wsp. (2023) / URTICA DIOICA EXTRACT DOWNREGULATES THE GENE EXPRESSION OF 5Α-RII IN HACAT CELLS: POSSIBLE IMPLICATIONS AGAINST ANDROGENIC SKIN DISEASES / Georgian Medical News / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36864786/ / [dostęp: 30.06.2026]
Hughes, Bennett (2003) / Stinging nettle dermatitis / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14744424/ / [dostęp: 30.06.2026]
Karakuzu i wsp. (2022) / Herbal Therapy for the Management of Seborrheic Dermatitis: A Narrative Review / Complementary Therapies in Medicine / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35026970/ / [dostęp: 30.06.2026]
Gülçin i wsp. (2012) / Phenolic Compounds Analysis of Root, Stalk, and Leaves of Nettle / The Scientific World Journal / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3349212/ / [dostęp: 30.06.2026]
European Medicines Agency (2025) / Urticae herba - herbal medicinal product / European Medicines Agency / [online] / https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/urticae-herba / [dostęp: 30.06.2026]