Tranexamic Acid

Kwas traneksamowy (Tranexamic Acid) to składnik aktywny stosowany miejscowo w kosmetykach ukierunkowanych na przebarwienia i nierówny koloryt skóry. Jego działanie opiera się przede wszystkim na hamowaniu szlaku plazminogenu i plazminy w keratynocytach (komórkach naskórka). W efekcie ogranicza uwalnianie mediatorów stymulujących melanogenezę, czyli proces powstawania barwnika, po ekspozycji na promieniowanie UV, w tym kwasu arachidonowego i prostaglandyn. Dane z badań wskazują również na możliwy wpływ na endotelinę-1, VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego) oraz komponent naczyniowy przebarwień. Oznacza to, że składnik wspiera wyrównanie kolorytu nie tylko przez klasyczne hamowanie syntezy melaniny, ale także przez oddziaływanie na sygnały zapalne i naczyniowe podtrzymujące nierówności barwnikowe.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Tranexamic Acid

Nazwa zwyczajowa

Kwas traneksamowy

Funkcja w kosmetyku

składnik aktywny
składnik kondycjonujący skórę
składnik wspierający wyrównanie kolorytu

Działanie kosmetyczne

Mechanizm	Rola w wyrównywaniu kolorytu
Hamowanie szlaku plazminy	Ogranicza uwalnianie mediatorów stymulujących melanogenezę po UV
Wpływ na endotelinę-1 i VEGF	Wspiera redukcję komponentu naczyniowego przebarwień
Modulacja dialogu melanocyt-keratynocyt	Pomaga ograniczyć nadmierny transfer melaniny do naskórka

Skuteczność miejscowa zależy w dużej mierze od formulacji, ponieważ klasyczny kwas traneksamowy ma ograniczone przenikanie przez skórę. Dlatego w kosmetykach coraz częściej stosuje się nośniki wspomagające transport, takie jak liposomy czy nanogele z kwasem hialuronowym. Więcej o działaniu tego składnika w pielęgnacji skóry z nierównym kolorytem i rumieniem znajdziesz we wpisie „Kwas traneksamowy w kosmetologii - skuteczny sposób na przebarwienia i rumień".

Ciekawostka: Kwas traneksamowy działa nie tylko jako klasyczny składnik rozjaśniający - wpływa także na szlak plazminy oraz sygnały zapalne i naczyniowe, co odróżnia go od większości składników ukierunkowanych wyłącznie na tyrozynazę.

Zastosowanie

Kwas traneksamowy bywa stosowany w następujących kategoriach produktów kosmetycznych:

serum do twarzy ukierunkowane na nierówny koloryt i przebarwienia
peelingi do twarzy
produkty do pielęgnacji okolicy oka
produkty punktowe wspierające wyrównanie kolorytu

W portfolio Veoli Botanica dostępne są różne formaty serum do twarzy - na przykład HYDRA RELIEF EXPERT (nawadniająco-wyciszające serum z kompleksem kwasów hialuronowych 15%, ekstraktem z wąkrotki azjatyckiej 3% i prebiotykami 2%) czy HYDRA SOOTHING EXPERT (nawadniająco-łagodzące serum z kompleksem kwasów hialuronowych 15%, glukonolaktonem 1% i trokserutyną 1%). Są to przykłady kategorii serum do twarzy w ofercie marki, a nie potwierdzenie obecności kwasu traneksamowego w ich składzie.

Opinia klienta: Fajne serum, swietne przy zaburzonej barierze w polaczeniu z tonikiem ceramidowym i kremem lipidowym na noc. Po 2 tygodniach stosowania widac poprawe kondycji skory, polecam!

Opinia klienta: Lekkie i idealne pod krem. Cera lepiej wygląda już od tygodnia uzywania.

GLASS SKIN POWER PEEL - nawilżająco-rozświetlający żelowy peeling do twarzy z kwasem mlekowym 10%, kwasem traneksamowym 2,5% i ektoiną 1%. Peeling przeznaczony do wieczornej pielęgnacji skóry z nierównym kolorytem i przebarwieniami.
EYE SEE NO SPOTS - rozjaśniająco-nawilżające serum na cienie pod oczy i na powieki z peptydem wybielającym 1%, kwasem traneksamowym 0,5% i glutationem. Serum dedykowane pielęgnacji okolicy oka z cieniami i przebarwieniami.

Pozyskiwanie

Kwas traneksamowy stosowany w kosmetykach jest otrzymywany syntetycznie. W produktach Veoli Botanica stosowany jest wariant syntetyczny - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).

Dopuszczalne stężenie

W miejscowych badaniach dotyczących przebarwień kwas traneksamowy był stosowany w zakresie 2%–10%. Najczęściej opisywane stężenia to 2%, 3%, 5% i 10%, przy czym pierwsze mierzalne efekty w badaniach klinicznych oceniano zazwyczaj po 8 tygodniach, a pełniejszą ocenę - po 12 tygodniach regularnego stosowania. Stężenie ma znaczenie w interpretacji działania każdego składnika aktywnego - więcej na ten temat we wpisie Stężenie ma znaczenie. Kwas mlekowy - jakie ma właściwości i zastosowanie?.

W dostępnych danych wejściowych brak potwierdzonego odrębnego limitu prawnego dla samego kwasu traneksamowego w kosmetykach na poziomie Rozporządzenia 1223/2009/WE.

Ciekawostka: Klasyczny kwas traneksamowy ma ograniczone przenikanie przez skórę - dlatego w nowoczesnych formulacjach coraz częściej stosuje się nośniki takie jak liposomy czy nanogele z kwasem hialuronowym, które pomagają dostarczyć składnik w głąb naskórka.

Pora dnia

Kwas traneksamowy może być stosowany o dowolnej porze - zarówno rano, jak i wieczorem. W pielęgnacji ukierunkowanej na przebarwienia rutyna dzienna powinna jednak uwzględniać fotoprotekcję, ponieważ ekspozycja na UV nasila procesy prowadzące do nierównego kolorytu skóry.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.

W badaniach miejscowych najczęściej opisywano następujące reakcje:

podrażnienie
rumień
pieczenie
suchość i łuszczenie

W procedurach wspomaganych, na przykład z mikronakłuwaniem, obserwowano dodatkowo przejściowy rumień pozabiegowy. W badaniach porównawczych miejscowy kwas traneksamowy bywał lepiej tolerowany niż hydrochinon.

Dla kosmetycznego, miejscowego stosowania kwasu traneksamowego w ciąży i podczas karmienia piersią brak dedykowanych danych klinicznych pozwalających potwierdzić bezpieczeństwo. Oficjalne wytyczne regulatorów odnoszą się do leku stosowanego ogólnoustrojowo, a nie do kosmetycznego stosowania miejscowego. W przypadku wątpliwości konieczna jest indywidualna konsultacja z lekarzem.

Ciekawostka: Wstępne dane z badań formulacji łączonych sugerują, że kwas traneksamowy może być stosowany w jednym produkcie z witaminą C lub niacynamidem - choć nie jest to jeszcze twardy dowód czystej synergii molekularnej, a raczej obiecujący kierunek rozwoju złożonych serum do twarzy na przebarwienia.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Kim i wsp. (2016) / Efficacy and possible mechanisms of topical tranexamic acid in melasma / Clinical and Experimental Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27135282/ / [dostęp: 30.06.2026]
Ebrahimi i wsp. (2014) / Topical tranexamic acid as a promising treatment for melasma / Journal of Research in Medical Sciences / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4235096/ / [dostęp: 30.06.2026]
Yuan i wsp. (2014) / Tranexamic acid accelerates skin barrier recovery and upregulates occludin in damaged skin / International Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23967870/ / [dostęp: 30.06.2026]
Ng i wsp. (2020) / In vitro human skin concentrations following topical application of 2% tranexamic acid in co-enhancer cream and branded cream formulations / Journal of Cosmetic Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31961048/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kaur i wsp. (2020) / Clinical Efficacy of Topical Tranexamic Acid With Microneedling in Melasma / Dermatologic Surgery / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32769524/ / [dostęp: 30.06.2026]
Hantash i wsp. (2023) / Combination Topical Tranexamic Acid and Vitamin C for the Treatment of Refractory Melasma / Cureus / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10409511/ / [dostęp: 30.06.2026]