Titanium Dioxide
Dwutlenek tytanu działa jako nieorganiczny filtr UV - w praktyce konsumenckiej bywa określany jako filtr fizyczny lub filtr mineralny. Mechanizm jego działania polega przede wszystkim na pochłanianiu promieniowania UV, z częściowym udziałem rozpraszania. Składnik szczególnie wzmacnia ochronę w zakresie UVB i krótszej części UVA, natomiast sam nie zapewnia tak skutecznej ochrony długofalowej UVA jak niektóre inne filtry stosowane w formulacjach szerokopasmowych. Poziom ochrony, jaki zapewnia gotowy produkt, zależy od całej formulacji - stężenia, dyspersji cząstek, rodzaju powłoki i grubości filmu na skórze - a nie od jednego surowca.
Nazwa INCI
Titanium Dioxide
Nazwa zwyczajowa
dwutlenek tytanu
Dwutlenek tytanu (INCI: Titanium Dioxide) jest jednym z lepiej rozpoznawalnych składników kosmetyków ochronnych i kolorowych. Na liście INCI pojawia się pod nazwą Titanium Dioxide, a w kontekście funkcji pigmentowej bywa oznaczany również jako CI 77891.
Funkcja w kosmetyku
Dwutlenek tytanu - zastosowanie w formulacjach kosmetycznych obejmuje kilka funkcji:
filtr UV (ochrona przed promieniowaniem UV),
pigment biały (nadaje krycie i rozjaśnia),
składnik kryjący (wyrównuje optycznie koloryt skóry),
barwnik (CI 77891) w kosmetykach kolorowych i produktach do makijażu.
Składnik należy do grupy szeroko stosowanych pigmentów kosmetycznych i jednocześnie pełni rolę nieorganicznego filtra przeciwsłonecznego.
Działanie kosmetyczne
Dostępne badania penetracji wskazują, że dwutlenek tytanu pozostaje głównie w warstwie rogowej naskórka i na jej powierzchni. W modelu skóry świńskiej do żywego naskórka i skóry właściwej trafiało jedynie 0,19–0,39% zdeponowanego tytanu, bez wykrycia w płynie receptorowym. W badaniu z metodą zdzierania warstw naskórka (tape stripping) ponad 90% materiału pozostało w pierwszych 15 warstwach, bez wykrywalnej penetracji do żywych warstw skóry.
| Funkcja | Zakres działania | Uwagi |
| Filtr UV (nieorganiczny) | Głównie UVB i krótsza część UVA | Nie zastępuje samodzielnie pełnej ochrony szerokopasmowej |
| Pigment biały (CI 77891) | Krycie, rozjaśnianie, wyrównywanie kolorytu | Stosowany w kosmetykach kolorowych i kremach BB |
| Składnik kryjący | Optyczne wyrównanie powierzchni skóry | Zależy od wielkości cząstek i stężenia w formulacji |
Ciekawostka: dwutlenek tytanu może pełnić w jednym produkcie jednocześnie funkcję filtra UV i pigmentu kryjącego - dlatego w hybrydowych formulacjach, takich jak kremy BB z ochroną przeciwsłoneczną, pojawia się w składzie dwukrotnie: raz jako filtr, raz jako barwnik CI 77891.
Rola w ochronie UV
Dwutlenek tytanu pochłania i częściowo rozprasza promieniowanie UV, co pozwala ograniczyć ilość energii docierającej do żywych warstw skóry. Szerszy kontekst fotoochrony - w tym różnice między filtrami mineralnymi a organicznymi - opisuje artykuł Filtry mineralne czy chemiczne, które wybrać?.
Rola jako pigment
Jako pigment biały dwutlenek tytanu nadaje produktom kosmetycznym krycie, rozjaśnia formulację i optycznie wyrównuje koloryt skóry - dlatego jest powszechnie stosowany w podkładach, kremach BB i pudrach.
Ciekawostka: sam składnik nie przesądza o końcowym poziomie SPF produktu - skuteczność ochrony zależy od architektury całej formulacji, w tym od wielkości cząstek, rodzaju powłoki i grubości warstwy kosmetyku na skórze. Więcej o doborze kremu z filtrem SPF można znaleźć w artykule Jak wybrać odpowiedni krem z filtrem SPF?.
Zastosowanie
Dwutlenek tytanu w kremie i innych formulacjach kosmetycznych występuje w szerokim spektrum kategorii produktowych:
produkty do pielęgnacji twarzy z funkcją ochrony przeciwsłonecznej,
kosmetyki kolorowe (podkłady, kremy BB, pudry),
produkty do makijażu (róże, bronzery, korektory),
wybrane produkty do ciała z ochroną UV.
Pozyskiwanie
Dwutlenek tytanu jest surowcem mineralnym, pozyskiwanym z rud tytanu i oczyszczanym technologicznie do postaci stosowanej w kosmetyce. W formulacjach ochronnych cząstki są dodatkowo pokrywane powłokami (np. krzemionką, dimetykonem, wodorotlenkiem glinu), które ograniczają aktywność fotokatalityczną i poprawiają stabilność w gotowym produkcie. Veoli Botanica nie stosuje składników pochodzenia zwierzęcego w swoich formulacjach (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).
Ciekawostka: powłoki powierzchniowe na cząstkach dwutlenku tytanu nie są jedynie „opakowaniem" - ich skład chemiczny realnie zmienia właściwości fotokatalityczne i profil bezpieczeństwa surowca, dlatego każda nowa kombinacja rdzeń–powłoka wymaga odrębnej oceny przez organy regulacyjne.
Dopuszczalne stężenie
Dwutlenek tytanu stosowany jest w zróżnicowanych stężeniach zależnych od funkcji w formulacji - do 25% jako filtr UV, zgodnie z regulacjami kosmetycznymi. Wyższe stężenie nie przekłada się liniowo na wyższy poziom SPF, ponieważ skuteczność ochrony zależy od całej architektury formulacji, dyspersji cząstek i grubości filmu na skórze.
Pora dnia
Składnik stosowany jest o dowolnej porze dnia. Pora aplikacji zależy od typu produktu (krem z filtrem SPF rano, kosmetyk kolorowy w ciągu dnia), a nie od samego składnika.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Kontekst bezpieczeństwa kosmetyków z dwutlenkiem tytanu zależy od formy produktu i drogi narażenia.
Stosowanie na skórę a inhalacja
Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) uznał, że określone nanoformy dwutlenku tytanu - głównie rutylowe, o medianie rozkładu liczbowego 30–100 nm - w stężeniu do 25% jako filtr UV nie stwarzają ryzyka przy stosowaniu na zdrową, nienaruszoną lub oparzoną słońcem skórę. Ten wniosek nie dotyczy jednak narażenia inhalacyjnego.
W przypadku produktów w aerozolu SCCS stwierdził, że użycie pigmentowego dwutlenku tytanu do 25% w typowym aerozolu do stylizacji włosów nie jest bezpieczne. Za bezpieczne uznano znacznie niższe poziomy:
1,4% dla konsumenta,
1,1% dla fryzjera.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2021/850 przypomina, że postać nano dwutlenku tytanu nie może być stosowana w produktach, w których może dojść do narażenia płuc przez inhalację.
Dwutlenek tytanu w produktach stosowanych na skórę jest uznawany za bezpieczny składnik kosmetyczny. W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania konkretnych produktów w ciąży lub podczas karmienia piersią zaleca się konsultację z lekarzem lub położną.
Powrót do bazy składników
Źródła
Miquel-Jeanjean i wsp. (2012) / Penetration study of formulated nanosized titanium dioxide in models of damaged and sun-irradiated skins / Photochemistry and Photobiology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22642395/ / [dostęp: 30.06.2026]
Moseley i wsp. (1991) / Sunscreen protection against UVB, UVA and blue light: an in vivo and in vitro comparison / British Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1805808/ / [dostęp: 30.06.2026]
Lu i wsp. (2015) / Analysis of titanium dioxide and zinc oxide nanoparticles in cosmetics / Journal of Food and Drug Analysis / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9351801/ / [dostęp: 30.06.2026]
Beasley, Donathan G. (2010) / Characterization of the UVA protection provided by avobenzone, zinc oxide, and titanium dioxide in broad-spectrum sunscreen products / American Journal of Clinical Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20806994/ / [dostęp: 30.06.2026]
Popov i wsp. (2011) / UV protection afforded by gel-trapped TiO2 particles / Photochemical & Photobiological Sciences / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21448497/ / [dostęp: 30.06.2026]