Stearic Acid

Polska nazwa zwyczajowa to kwas stearynowy. Należy do grupy surowców kosmetycznych, które odpowiadają przede wszystkim za strukturę i stabilność gotowego produktu, a nie za samodzielne, silnie komunikowane działanie pielęgnacyjne.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Kwas stearynowy należy do wolnych kwasów tłuszczowych, które naturalnie występują w lipidach warstwy rogowej naskórka. Warstwa rogowa zawiera uporządkowane struktury lipidowe zbudowane z ceramidów, cholesterolu i właśnie wolnych kwasów tłuszczowych. To one tworzą barierę naskórkową i pomagają ograniczać przeznaskórkową utratę wody (TEWL - transepidermal water loss). Kwas stearynowy jest jednym z elementów tej frakcji lipidowej, a kwasy tłuszczowe jako grupa uczestniczą w tworzeniu ciał blaszkowatych, czyli struktur transportujących lipidy do przestrzeni międzykomórkowej, oraz wspierają dojrzewanie lamelli - uporządkowanych warstw lipidowych, które nadają barierze spójność.

Nazwa INCI

Kwas stearynowy (INCI: Stearic Acid) to wolny kwas tłuszczowy - jeden z najczęściej stosowanych składników kosmetycznych odpowiadających za strukturę i stabilność formuły. Nazwa INCI „Stearic Acid" odnosi się wyłącznie do wolnego kwasu, a nie do jego pochodnych chemicznych.

Najczęściej mylone nazwy

Kwasu stearynowego nie należy utożsamiać ze stearynianem glicerolu (Glyceryl Stearate), stearynianem sodu (Sodium Stearate) ani stearynianem magnezu (Magnesium Stearate) - to odrębne substancje o różnych funkcjach formulacyjnych i osobnych zapisach w rejestrach chemicznych. Podobnie brzmiące nazwy INCI, takie jak Sorbitan Stearate czy Stearoyl Inulin, również oznaczają zupełnie inne związki.

Nazwa zwyczajowa

Funkcja w kosmetyku

Kwas stearynowy pełni w formulacji kilka ról technologicznych jednocześnie:

emolient - wygładza powierzchnię skóry i ogranicza uczucie ściągnięcia,
współemulgator - wspiera łączenie fazy wodnej z tłuszczową w emulsjach,
składnik strukturotwórczy - nadaje kremom i balsamom odpowiednią gęstość i „ciało",
modyfikator lepkości - reguluje konsystencję produktu,
stabilizator emulsji - pomaga utrzymać jednorodność formuły w czasie.

Funkcja	Rola w produkcie
Emolient	Wygładza skórę, ogranicza uczucie ściągnięcia
Współemulgator	Wspiera stabilność połączenia fazy wodnej i tłuszczowej
Składnik strukturotwórczy	Nadaje gęstość i ciało kremom oraz balsamom
Modyfikator lepkości	Reguluje konsystencję formuły
Stabilizator emulsji	Utrzymuje jednorodność produktu w czasie

Kwas stearynowy nie jest humektantem i nie pełni roli składnika aktywnego o silnym, samodzielnym działaniu pielęgnacyjnym.

Ciekawostka: Kwas stearynowy jest jednym z najstarszych surowców kosmetycznych - stosowano go w formulacjach kremowych już na początku XX wieku jako podstawę tak zwanych „kremów mydłowych" neutralizowanych trietanoloaminą.

Działanie kosmetyczne

W formulacjach kosmetycznych kwas stearynowy działa przede wszystkim jako składnik strukturotwórczy i współemulgator, zwiększając gęstość, stabilność i komfort sensoryczny kremów oraz balsamów. Warto przy tym pamiętać, że surfaktanty stosowane w CLEAN ME UP i innych produktach myjących mogą usuwać wolne kwasy tłuszczowe z warstwy rogowej. Badanie Mukherjee i wsp. (2010) wykazało, że po 5 kolejnych myciach formulacją zawierającą kwas stearynowy wykryto go we wszystkich 10 kolejnych warstwach rogowych, a całkowita depozycja wyniosła 0,33 μg/cm². Sugeruje to możliwość dostarczania kwasu stearynowego do warstwy rogowej już na etapie oczyszczania, choć nie stanowi to dowodu na samodzielne obniżanie TEWL przez sam składnik.

W kontekście pielęgnacji skóry suchej oraz komfortu pielęgnacji skóry po kwasach kwas stearynowy bywa ceniony za swoją rolę lipidową i teksturotwórczą - wspiera odczucie miękkości i wygładzenia bez efektu ciężkości na skórze.

Ciekawostka: Wolne kwasy tłuszczowe, w tym kwas stearynowy, są szczególnie podatne na wypłukiwanie przez surfaktanty podczas mycia. Dlatego w nowoczesnych formulacjach myjących celowo dodaje się je z powrotem do składu - aby częściowo zrekompensować to, co oczyszczanie zabiera barierze naskórkowej.

Zastosowanie

Kwas stearynowy występuje w szerokim spektrum produktów do pielęgnacji skóry twarzy i ciała:

DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM - przykład bogatego kremu do twarzy,
LIPID SOLVE BODY - balsam do ciała o działaniu nawilżająco-regenerującym,
CLEANING ME SOFTLY i CLEAN ME UP - produkty do oczyszczania skóry,
MELT WITH PASSION - pierwszy, tłuszczowy etap wieczornego demakijażu,
MATCHA POWER PEEL - peeling enzymatyczno-kwasowy.

Nie każdy „kwas" w kosmetyce działa jak składnik złuszczający - kwas stearynowy pełni funkcję lipidową i strukturotwórczą, a nie keratolityczną. Więcej o różnicach między kwasami w pielęgnacji znajdziesz we wpisie Rodzaje kwasów. Które powinnaś wypróbować w swojej pielęgnacji?.

Ciekawostka: Kwas stearynowy może stanowić nawet kilka procent składu kostki myjącej - znacznie więcej niż w kremach do twarzy, gdzie pełni raczej rolę pomocniczą w stabilizacji emulsji.

Kwas stearynowy jest składnikiem bazowym występującym w wielu typach formulacji kosmetycznych. Poniższe produkty Veoli Botanica mogą zawierać kwas stearynowy w swoim składzie - obecność składnika warto potwierdzić na aktualnej karcie INCI konkretnego produktu:

KEEP AN EYE ON IT - balsam pod oczy z kompleksem kwasów tłuszczowych.
NIGHT RECOVERY MASK - całonocna maska nawilżająca wspierająca nocną regenerację bariery.
HYDRA LIFT EXPERT - nawadniająco-liftingujące serum do twarzy.
20 SECONDS MAGIC EYE TREATMENT - serum pod oczy i na powieki.
EYELUMINATE HERO - rozświetlające serum pod oczy i na powieki.

Pozyskiwanie

Kwas stearynowy może być pozyskiwany z dwóch głównych źródeł: z tłuszczów zwierzęcych lub z uwodornionych olejów roślinnych. Sam zapis INCI „Stearic Acid" nie przesądza o pochodzeniu surowca - potrzebna jest deklaracja dostawcy potwierdzająca źródło roślinne.

Wegańskość a zapis INCI

Nazwa INCI nie mówi jeszcze, czy surowiec ma pochodzenie roślinne czy zwierzęce. Dopiero deklaracja surowcowa dostawcy, oznaczona jako „pochodzenie roślinne" (vegetable-based) lub „niepochodzące od zwierząt" (non-animal derived), pozwala komunikować wegańskie pochodzenie składnika.

W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant pochodzenia roślinnego - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikaty PETA i Fundacji Viva!).

Dopuszczalne stężenie

Kwas stearynowy nie podlega odrębnym ograniczeniom stężeniowym w rozporządzeniu 1223/2009/WE dotyczącym produktów kosmetycznych. Ostateczny poziom użycia zależy od typu formulacji i dokumentacji surowca.

Pora dnia

Składnik może być stosowany rano i wieczorem, ponieważ pełni głównie funkcję lipidową i technologiczną.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Dokumentacja CIR opisuje brak fototoksyczności i fotouczulenia dla badanych formulacji zawierających kwas stearynowy w zakresie stężeń stosowanych w kosmetykach. Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.

W kontekście pielęgnacji skóry wrażliwej i alergicznej kwas stearynowy jest uznawany za składnik o dobrym profilu tolerancji, choć - jak w przypadku każdego surowca - indywidualna reakcja skóry może się różnić. Znaczenie stężenia w kontekście działania i bezpieczeństwa zależy od konkretnego składnika. Więcej na ten temat we wpisie Stężenie ma znaczenie. Kwas mlekowy - jakie ma właściwości i zastosowanie?.

W przekazanej dokumentacji nie ma osobnej informacji o dopuszczeniu samego surowca w ciąży i podczas karmienia piersią. W razie pytań dotyczących pielęgnacji w tym okresie można skontaktować się z kosmetolożką Veoli Botanica: konsultacje@veolibotanica.pl.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Feingold i wsp. (2011) / The mechanisms by which lipids coordinately regulate the formation of the protein and lipid domains of the stratum corneum / Dermato-Endocrinology / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3117011/ / [dostęp: 30.06.2026]
Bouwstra i wsp. (2023) / The skin barrier: An extraordinary interface with an exceptional lipid organization / Progress in Lipid Research / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37666282/ / [dostęp: 30.06.2026]
Samadi i wsp. (2021) / Long‐term effects of two 24‐hour moisturizing products on skin barrier structure and function: A biometric and molecular study / Health Science Reports / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8180516/ / [dostęp: 30.06.2026]
Fulton, James E. (1983) / Comedogenicity of current therapeutic products, cosmetics, and ingredients in the rabbit ear / Journal of the American Academy of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6229554/ / [dostęp: 30.06.2026]
CIR / Memorandum / Cosmetic Ingredient Review / [online] / https://www.cir-safety.org/sites/default/files/116_final_stehep.pdf / [dostęp: 30.06.2026]