Squalane

Skwalan działa przede wszystkim jako emolient powierzchniowy - zmiękcza warstwę rogową naskórka, wygładza jej powierzchnię i pomaga ograniczyć nadmierną przeznaskórkową utratę wody (TEWL). W praktyce oznacza to lepszy komfort skóry i mniejsze uczucie szorstkości. Skwalan wspiera też osłonę hydrolipidową, ale nie jest podstawowym budulcem uporządkowanego, warstwowego układu lipidów w barierze naskórkowej. Tę rolę pełnią przede wszystkim ceramidy, cholesterol i wolne kwasy tłuszczowe.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Squalane

Skwalan (INCI: Squalane) to nasycony węglowodór stosowany w formulacjach kosmetycznych jako emolient. Nie należy mylić go ze skwalenem (INCI: Squalene) - to odrębny składnik o innej budowie chemicznej i odmiennej stabilności oksydacyjnej.

Nazwa zwyczajowa

Skwalan

Funkcja w kosmetyku

Emolient - zmiękcza i wygładza powierzchnię skóry.
Składnik kondycjonujący - poprawia komfort i miękkość skóry w dotyku.
Składnik poprawiający poślizg i rozprowadzanie formuły na skórze.
Składnik wspierający fazę olejową w emulsjach kosmetycznych.

Więcej o roli emolientów w pielęgnacji znajdziesz we wpisie Humektanty i emolienty – jak działają te składniki?.

Działanie kosmetyczne

Istotną przewagą skwalanu nad skwelenem jest stabilność oksydacyjna. Skwalan powstaje w wyniku uwodornienia skwalenu, czyli procesu nasycenia cząsteczki wodorem. W efekcie znikają wiązania podwójne - miejsca najbardziej podatne na utlenianie. Dzięki temu skwalan jest znacznie mniej podatny na peroksydację, czyli utlenianie lipidów prowadzące do powstawania nadtlenków. Ma to znaczenie zarówno dla trwałości formuły kosmetycznej, jak i dla komfortu stosowania na skórze.

Cecha	Skwalan (Squalane)	Skwalen (Squalene)
Budowa chemiczna	Nasycony węglowodór (brak wiązań podwójnych)	Nienasycony węglowodór (sześć wiązań podwójnych)
Stabilność oksydacyjna	Wysoka - odporny na utlenianie	Niska - łatwo ulega peroksydacji
Rola w formulacji	Emolient, nośnik, faza olejowa	Rzadko stosowany ze względu na niestabilność
Komedogenność	Niska podatność na tworzenie produktów utlenienia powiązanych z komedogennością	Produkty utlenienia skwalenu wykazują wyraźny potencjał komedogenny

Ciekawostka: Skwalen występuje naturalnie w sebum - stanowi część filmu hydrolipidowego skóry. Jednak to właśnie jego utlenione formy (nadtlenki skwalenu), a nie sam skwalen, są powiązane z powstawaniem niedoskonałości. Dlatego w formulacjach kosmetycznych preferowany jest stabilny, uwodorniony skwalan.

Zastosowanie

Produkty do pielęgnacji twarzy - na przykład DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM, ESSENCE OF RETINAL i olejki.
Produkty do pielęgnacji ciała - na przykład LIPID SOLVE BODY i olejki.
Preparaty do włosów - na przykład KEEP IT GLOSSY i kremy wygładzające.
Makijaż pielęgnujący - na przykład LET'S GLOW oraz podkłady nawilżające.

Ciekawostka: Skwalan jest jednym z niewielu emolientów, które łączą lekkość sensoryczną z wysoką stabilnością w formule - dlatego bywa stosowany zarówno jako główna faza olejowa, jak i jako dodatek poprawiający rozprowadzanie w ELIXIR OF YOUTH.

ESSENCE OF RETINAL - 2% skwalanu, ujędrniająco-rozjaśniające serum do twarzy i szyi z retinalem 0,06%, niacynamidem 2% i cynkiem PCA 0,2%. Skwalan pełni w tej formule rolę emolientu poprawiającego komfort skóry i wspierającego tolerancję retinalu.

Opinia klienta: Stosuję od 4 tygodni. Widocznie wyrównuje koloryt skóry, świetnie wygładza oraz nawilża, zero podrażnień i zaczerwienienia.

KEEP IT GLOSSY - wygładzająco-dyscyplinująca odżywka emolientowa do włosów zniszczonych z naturalnymi olejami roślinnymi. Skwalan wspiera wygładzenie i dyscyplinowanie włókna włosa.

Opinia klienta: zamówiłam na próbę, po pierwszej aplikacji włosy na pewno są wygładzone i miłe w dotyku.

Pozyskiwanie

W kosmetykach skwalan pozyskiwany jest ze źródeł roślinnych lub biotechnologicznych. Najczęściej opisywane w literaturze modele to przetwarzanie produktów ubocznych przemysłu oliwy z oliwek oraz produkcja biotechnologiczna z trzciny cukrowej. W obu przypadkach surowcem wyjściowym jest skwalen roślinny, który następnie poddawany jest procesowi uwodornienia - reakcji, w której usuwane są wiązania podwójne, co zmniejsza podatność cząsteczki na utlenianie i poprawia stabilność gotowego składnika.

W produktach Veoli Botanica stosowane są wyłącznie warianty roślinne lub biotechnologiczne - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikat PETA, Fundacja Viva!).

Ciekawostka: Historycznie skwalen, czyli prekursor skwalanu, pozyskiwano z wątroby rekinów głębinowych. Współczesna kosmetyka odeszła od tego źródła na rzecz roślinnych i biotechnologicznych alternatyw, które zapewniają porównywalną jakość surowca bez ingerencji w ekosystemy morskie.

Dopuszczalne stężenie

Brak oficjalnych limitów prawnych dla skwalanu w kosmetykach w ramach Rozporządzenia 1223/2009/WE. Zakres stosowania zależy od funkcji składnika w formule i powinien wynikać z dokumentacji producenta surowca oraz oceny bezpieczeństwa produktu.

Pora dnia

O dowolnej porze dnia. Skwalan jako składnik emolientowy nie wymaga przypisania wyłącznie do poranka lub wieczoru - może występować w formulacjach zarówno dziennych, jak i nocnych.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. Panel Oceny Bezpieczeństwa Składników Kosmetycznych (CIR - Cosmetic Ingredient Review) utrzymał ocenę bezpieczeństwa skwalanu w aktualnych praktykach użycia.

W kontekście komedogenności warto rozróżnić sam skwalan od utlenionego skwalenu. Badania eksperymentalne prowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że to produkty utlenienia skwalenu, czyli nadtlenki, są wyraźnie powiązane z powstawaniem niedoskonałości. Skwalan - jako forma nasycona, znacznie mniej podatna na utlenianie - nie wykazuje takiego potencjału w dostępnych danych. Jednocześnie dane kliniczne dotyczące komedogenności samego skwalanu u ludzi są ograniczone, dlatego nie można formułować absolutnego twierdzenia o braku wpływu na powstawanie niedoskonałości.

Bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią zależy od całej formulacji produktu i wymaga indywidualnej oceny - w razie wątpliwości warto skonsultować się z kosmetolożką Veoli Botanica pod adresem konsultacje@veolibotanica.pl.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Oliveira i wsp. / Effect of squalane-based emulsion on polyphenols skin penetration: Ex vivo skin study / Colloids and Surfaces B: Biointerfaces / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35994992/ / [dostęp: 30.06.2026]
Motoyoshi K / Enhanced comedo formation in rabbit ear skin by squalene and oleic acid peroxides / British Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6223652/ / [dostęp: 30.06.2026]
Chiba i wsp. / Comedogenicity of squalene monohydroperoxide in the skin after topical application / Journal of Toxicological Sciences / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10845185/ / [dostęp: 30.06.2026]
Pandarus i wsp. / Solvent-Free Chemoselective Hydrogenation of Squalene to Squalane / ACS Omega / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31457702/ / [dostęp: 30.06.2026]
van Smeden i wsp. / Stratum Corneum Lipids: Their Role for the Skin Barrier Function in Healthy Subjects and Atopic Dermatitis Patients / Current Problems in Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26844894/ / [dostęp: 30.06.2026]
Möller i wsp. / Enhanced oxidative stability of deuterated squalene: the impact of labelling extent on chemical resilience / RSC Advances / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39161447/ / [dostęp: 30.06.2026]