Sodium Lactate
Mleczan sodu jest składnikiem kosmetycznym, który wspiera nawilżenie skóry na poziomie warstwy rogowej naskórka. Jako humektant wiąże cząsteczki wody i pomaga utrzymać odpowiedni poziom uwodnienia - mechanizm ten jest zbliżony do działania związków wchodzących w skład naturalnego czynnika nawilżającego skóry (NMF). Jednocześnie mleczan sodu pełni istotną rolę technologiczną: uczestniczy w układach buforujących, które pomagają utrzymać łagodnie kwaśne pH formulacji, czyli odczyn zbliżony do fizjologicznego pH skóry. Dzięki temu składnik wspiera komfort stosowania gotowego produktu, zwłaszcza w formulacjach przeznaczonych do pielęgnacji skóry suchej i wrażliwej. Choć mleczan sodu jest chemicznie powiązany z kwasem mlekowym i stanowi jego sól sodową, pełni w kosmetykach inną rolę - przede wszystkim nawilżającą i stabilizującą, a nie złuszczającą. Więcej o samym kwasie mlekowym i jego właściwościach znajdziesz w osobnym wpisie w bazie składników Veoli Botanica.
Nazwa INCI
Sodium Lactate
Składnik zarejestrowany w bazie CosIng pod nazwą INCI Sodium Lactate. Warto odróżniać go od pokrewnych soli kwasu mlekowego, np. mleczanu potasu (Potassium Lactate), które mają odrębne nazwy INCI i mogą pełnić nieco inne funkcje formulacyjne.
Nazwa zwyczajowa
mleczan sodu - sól sodowa kwasu mlekowego.
Funkcja w kosmetyku
Humektant - wspiera wiązanie wody w warstwie rogowej naskórka
Regulator pH - pomaga utrzymać pożądany, łagodnie kwaśny odczyn gotowej formulacji
Składnik buforujący - stabilizuje pH produktu w trakcie użytkowania
Działanie kosmetyczne
| Cecha | Mleczan sodu (Sodium Lactate) | Kwas mlekowy (Lactic Acid) |
| Typ związku | Sól sodowa kwasu mlekowego | Wolny kwas AHA |
| Główna funkcja w kosmetyku | Humektant, regulator pH | Złuszczanie, wsparcie bariery |
| Wpływ na pH formulacji | Stabilizuje, buforuje | Zakwasza |
| Działanie na warstwę rogową | Wiązanie wody (nawilżanie) | Złuszczanie korneocytów |
Czego nie przypisywać mleczanowi sodu
Mleczan sodu nie powinien być utożsamiany z kwasem mlekowym pod względem działania biologicznego. Wolny kwas mlekowy - jako kwas AHA - wykazuje w badaniach wpływ na biosyntezę ceramidów i funkcję bariery naskórkowej, natomiast dla samego mleczanu sodu brak bezpośrednich, recenzowanych danych potwierdzających analogiczne działanie złuszczające, obniżenie TEWL czy redukcję wskaźnika rumienia po aplikacji miejscowej.
Ciekawostka: Mleczan sodu jest chemicznie spokrewniony ze związkami wchodzącymi w skład naturalnego czynnika nawilżającego skóry (NMF) - mieszaniny aminokwasów, kwasów organicznych i ich soli, która naturalnie występuje w warstwie rogowej i odpowiada za utrzymanie odpowiedniego poziomu uwodnienia naskórka.
Zastosowanie
Ciekawostka: Mleczan sodu jest jednym z najczęściej stosowanych humektantów w formulacjach kosmetycznych - jego popularność wynika z dobrej kompatybilności z szerokim spektrum składników aktywnych i łatwości włączenia do różnych typów formulacji, od lekkich toników po bogate kremy.
Pozyskiwanie
Komercyjny mleczan sodu jest najczęściej otrzymywany na drodze fermentacji węglowodanów pochodzenia roślinnego. Proces ten pozwala uzyskać surowiec zgodny z wymaganiami formulacji kosmetycznych bez udziału składników pochodzenia zwierzęcego.
W produktach Veoli Botanica nie stosuje się składników pochodzenia zwierzęcego - marka prowadzi politykę 100% wegańską, potwierdzoną certyfikatami PETA Approved i Fundacji Viva!. Jeśli mleczan sodu występuje w ofercie marki, używany jest wyłącznie wariant zgodny z tą polityką.
Ciekawostka: Fermentacja bakteryjna - metoda pozyskiwania mleczanu sodu - jest tą samą technologią, która od tysięcy lat służy do produkcji kwaszonych produktów spożywczych. W kosmetyce pozwala uzyskać surowiec o wysokiej czystości i powtarzalnym profilu jakościowym.
Dopuszczalne stężenie
Mleczan sodu stosowany jest w kosmetykach w szerokim zakresie stężeń, dostosowanym do funkcji, jaką pełni w danej formulacji. W roli humektanta oraz regulatora i bufora pH najczęściej stosuje się go w stężeniach od około 1% do kilku procent masy formulacji. Stężenie dobierane jest przez formulatora indywidualnie, z uwzględnieniem rodzaju produktu, jego przeznaczenia oraz pozostałych składników receptury.
Pora dnia
Mleczan sodu nie wymaga stosowania o określonej porze dnia. Pora aplikacji wynika z gotowej formulacji, w której składnik występuje - może być stosowany zarówno rano, jak i wieczorem.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. W dostępnej literaturze naukowej nie odnotowano przypadków alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wywołanego samym mleczanem sodu. Warto zaznaczyć, że opisany w literaturze przypadek reakcji uczuleniowej dotyczył stearoilomleczanu sodu - odrębnego związku chemicznego, którego nie należy utożsamiać z mleczanem sodu.
Potencjalna reaktywność skóry zależy zawsze od całej formulacji i zastosowanego stężenia, a nie wyłącznie od obecności pojedynczego składnika. Bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga indywidualnej oceny przez Safety Assessora produktu gotowego.
---
Powrót do bazy składników
Źródła
Rawlings i wsp. / Effect of lactic acid isomers on keratinocyte ceramide synthesis, stratum corneum lipid levels and stratum corneum barrier function / Archives of Dermatological Research / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8818186/ / [dostęp: 30.06.2026]
Nakagawa i wsp. / Hydrating effect of potassium lactate is caused by increasing the interaction between water molecules and the serine residue of the stratum corneum protein / Experimental Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21771099/ / [dostęp: 30.06.2026]
Draelos i wsp. / A 14-day Controlled Study Assessing Qualitative Improvement with 15% Lactic Acid and Ceramides in Skin Moisturization and Desquamation / Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33178384/ / [dostęp: 30.06.2026]
Jensen i wsp. / Allergic contact dermatitis from sodium stearoyl lactylate, an emulsifier commonly used in food products / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16033408/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kumar i wsp. / 5-methyl Furfural Reduces the Production of Malodors by Inhibiting Sodium l-lactate Fermentation of Staphylococcus epidermidis: Implication for Deodorants Targeting the Fermenting Skin Microbiome / Microorganisms / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31387211/ / [dostęp: 30.06.2026]
Cai i wsp. / Lactate in skin homeostasis: metabolism, skin barrier, and immunomodulation / Experimental Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40046050/ / [dostęp: 30.06.2026]