Sodium Cocoamphoacetate

Sodium Cocoamphoacetate to amfoteryczny surfaktant stosowany głównie w produktach zmywalnych - żelach do mycia twarzy, piankach oczyszczających, szamponach i kosmetykach do mycia ciała. Surfaktant, czyli składnik powierzchniowo czynny, to substancja, która obniża napięcie powierzchniowe wody i pomaga łączyć ją z sebum oraz zanieczyszczeniami osadzonymi na skórze i włosach, dzięki czemu ułatwia ich usuwanie podczas spłukiwania. Część lipofilowa (przyciągająca tłuszcz) tego składnika pochodzi z pochodnych kwasów tłuszczowych kokosowych, natomiast cała cząsteczka powstaje w procesie chemicznej modyfikacji - nie jest więc prostym „ekstraktem z oleju kokosowego", jak czasem upraszcza się w opisach.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Sodium Cocoamphoacetate

Nazwa zwyczajowa

Mieszanina soli sodowych glicynianów kwasów tłuszczowych oleju kokosowego

Powyższa nazwa zwyczajowa jest uproszczeniem - Sodium Cocoamphoacetate nie jest prostą solą aminokwasową, jak np. Sodium Cocoyl Glycinate, lecz amfoterycznym surfaktantem powstającym w wieloetapowym procesie chemicznej modyfikacji pochodnych kwasów tłuszczowych kokosowych.

Funkcja w kosmetyku

Surfaktant (składnik powierzchniowo czynny)
Substancja myjąca
Składnik pianotwórczy
Składnik wspierający kondycjonowanie włosów w formulacji

Działanie kosmetyczne

Mechanizm działania i klasyfikacja

Sodium Cocoamphoacetate zalicza się do surfaktantów amfoterycznych - oznacza to, że w zależności od pH roztworu może zachowywać się zarówno jako składnik o ładunku dodatnim, jak i ujemnym. W praktyce ta właściwość sprawia, że surfaktanty amfoteryczne bywają stosowane w łagodniejszych formulacjach myjących, przeznaczonych między innymi do pielęgnacji skóry wrażliwej. Warto jednak podkreślić, że określenie „łagodniejszy" ma charakter porównawczy - w zestawieniu z silniejszymi detergentami anionowymi, takimi jak laurylosiarczan sodu (SLS), Sodium Cocoamphoacetate wykazuje niższy potencjał drażniący, ale nie jest całkowicie obojętny dla skóry, zwłaszcza przy wyższych stężeniach lub nieodpowiedniej formulacji.

W badaniu Barany i wsp. (1999) oceniano między innymi 10% roztwór Sodium Cocoamphoacetate po jednorazowej ekspozycji na przedramieniu, mierząc obraz kliniczny, przeznaskórkową utratę wody (TEWL), przepływ skórny i nawodnienie warstwy rogowej. Z kolei Wei i wsp. (2006) badali ten składnik w hodowlach keratynocytów (komórek naskórka) i wykazali, że wywierał on jakościowo odmienny, łagodniejszy wpływ na komórki niż silniejsze detergenty anionowe.

Cecha	Sodium Cocoamphoacetate	Silne detergenty anionowe (np. SLS)
Klasyfikacja	Surfaktant amfoteryczny	Surfaktant anionowy
Potencjał drażniący	Niższy - zaliczany do łagodniejszych	Wyższy - może nasilać podrażnienia
Wpływ na keratynocyty	Łagodniejszy profil w badaniach in vitro	Silniejsza odpowiedź komórkowa
Typowe zastosowanie	Łagodne żele, pianki, szampony dla skóry wrażliwej	Produkty wymagające intensywnego oczyszczania

Ciekawostka: surfaktanty amfoteryczne, takie jak Sodium Cocoamphoacetate, mogą zmieniać swój ładunek elektryczny w zależności od pH formuły - dlatego bywają stosowane w szerokim zakresie pH i dobrze współpracują zarówno z surfaktantami anionowymi, jak i kationowymi.

Zastosowanie

Sodium Cocoamphoacetate stosowany jest głównie w formulacjach zmywalnych:

produkty do oczyszczania twarzy (żele, pianki, emulsje myjące)
kosmetyki do mycia ciała
szampony
produkty do pielęgnacji włosów i skóry głowy
produkty zmywalne dla skóry wrażliwej

Oczyszczanie stanowi pierwszy i kluczowy etap codziennej pielęgnacji skóry - zarówno rano, jak i wieczorem. W portfolio Veoli Botanica łagodne oczyszczanie wspierają między innymi pianki oczyszczające dla skóry wrażliwej czy MELT WITH CALMNESS (emulgujące masełko kojące do zmywania makijażu i kremu z filtrem SPF 50+ dla skóry szczególnie wrażliwej).

Opinia klienta: Delikatnie i dobrze zmywa makijaż i kremy z filtrem. Bardzo fajny system, który pozwala na higieniczne użycie masełka.

Ciekawostka: w formulacjach kosmetycznych surfaktanty amfoteryczne często pełnią rolę „łagodzącą" - dodane do formuły z silniejszym detergentem anionowym pomagają zmniejszyć jego potencjał drażniący, jednocześnie poprawiając jakość piany i komfort mycia.

Pozyskiwanie

Część lipofilowa Sodium Cocoamphoacetate pochodzi z pochodnych kwasów tłuszczowych kokosowych - surowiec ma więc pochodzenie roślinne. Sam składnik uzyskuje się jednak w procesie chemicznej modyfikacji (z udziałem aminoetyloetanoloaminy i etapu karboksymetylacji), co oznacza, że łączy on pochodzenie roślinnego surowca z etapem syntezy chemicznej. Veoli Botanica, jako marka 100% wegańska (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!), nie stosuje składników pochodzenia zwierzęcego w żadnej ze swoich formulacji.

Ciekawostka: kokos jest jednym z najczęściej wykorzystywanych surowców roślinnych w produkcji łagodnych surfaktantów - jego kwasy tłuszczowe stanowią bazę dla wielu amfoterycznych i niejonowych składników powierzchniowo czynnych stosowanych w kosmetyce.

Dopuszczalne stężenie

Sodium Cocoamphoacetate stosowany jest zazwyczaj w stężeniach od 0,5% do 10%, w zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia. Wyższe stężenia spotykane są w szamponach i żelach do mycia ciała, niższe natomiast w delikatnych piankach i emulsjach myjących przeznaczonych dla skóry wrażliwej.

Stężenie składnika w kosmetyku zawsze wymaga kontekstu formulacyjnego - sam zakres liczbowy bez informacji o typie produktu i pozostałych składnikach formuły nie daje pełnego obrazu działania.

Pora dnia

O dowolnej porze. Sodium Cocoamphoacetate występuje głównie w produktach zmywalnych, więc pora użycia zależy od rodzaju kosmetyku oczyszczającego i etapu rutyny pielęgnacyjnej, a nie od fotowrażliwości samego składnika.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Dostępne materiały Cosmetic Ingredient Review (CIR) podtrzymują wcześniejsze ustalenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej grupy składników w kosmetykach. W przeglądzie z 2008 r. nie rozpoczęto ponownej pełnej oceny, a nowsza dokumentacja CIR dla tłuszczowych amfokarboksylanów potwierdziła wcześniejsze ustalenia. Jednocześnie w dostępnych materiałach źródłowych nie zidentyfikowano osobnej, nowoczesnej opinii SCCS dedykowanej wyłącznie Sodium Cocoamphoacetate.

Jako surfaktant zmywalny, Sodium Cocoamphoacetate zaliczany jest do łagodniejszych składników powierzchniowo czynnych, ale - jak każdy surfaktant - może wywołać podrażnienie przy nieodpowiedniej formulacji lub wyższym stężeniu. W klasycznym raporcie CIR z 1990 r. dla pokrewnej grupy składników opisano badanie fotoalergiczności przy 10% roztworach i nie stwierdzono reakcji fotoalergicznych ani opóźnionej nadwrażliwości kontaktowej.

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.

W materiałach źródłowych brak danych dotyczących osobnej klasyfikacji tego składnika dla ciąży i karmienia piersią. Sam Sodium Cocoamphoacetate nie zastępuje konserwantu - bezpieczeństwo mikrobiologiczne formuły zależy od całego systemu konserwującego produktu.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Barany i wsp. (1999) / Publikacje oceniające drażniące właściwości Sodium Cocoamphoacetate / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10048655/ / [dostęp: 01.07.2026]
Wei i wsp. (2006) / Testy in vitro dotyczące cytotoksyczności Sodium Cocoamphoacetate / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16914288/ / [dostęp: 01.07.2026]