Silybum Marianum Fruit Extract

Ekstrakt z owoców ostropestu plamistego (INCI: Silybum Marianum Fruit Extract) zawiera kompleks flawonolignanów - grupę związków roślinnych łączących cechy flawonoidów i lignanów - określany wspólnie jako sylimaryna. To właśnie sylimaryna odpowiada za główną aktywność biologiczną tego surowca w formulacjach kosmetycznych. W jej skład wchodzą między innymi sylibina A i B, izosylibina A i B, sylidianina, sylikrystyna oraz taksyfolina.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Silybum Marianum Fruit Extract

Nazwa zwyczajowa

Ekstrakt z owoców ostropestu plamistego

Funkcja w kosmetyku

Działanie kosmetyczne

Najsilniej udokumentowany mechanizm działania sylimaryny w kontekście skóry dotyczy ochrony keratynocytów (komórek naskórka) przed stresem oksydacyjnym wywołanym przez promieniowanie UV. Badania na modelach komórkowych wykazały, że sylimaryna wspiera komórkowy mechanizm odpowiedzi antyoksydacyjnej - tzw. szlak Nrf2, który pomaga uruchamiać naturalną ochronę komórek przed uszkodzeniami oksydacyjnymi - a także ogranicza uszkodzenia DNA wywołane przez UV. Dane te dają solidniejszą podstawę do komunikacji o ochronie skóry przed stresem środowiskowym niż do szerokich deklaracji o odbudowie bariery naskórkowej, ponieważ brakuje mocnych randomizowanych badań z pomiarem przeznaskórkowej utraty wody (TEWL) po samodzielnej miejscowej aplikacji sylimaryny.

Właściwość	Mechanizm	Poziom dowodów
Ochrona antyoksydacyjna	Modulacja szlaku Nrf2, ograniczanie uszkodzeń DNA po UV	Dane przedkliniczne i mechanistyczne (komórki ludzkie)
Wsparcie w przebarwieniach	Ograniczanie nadmiernej pigmentacji	Badania kliniczne (melasma)
Wsparcie w pielęgnacji skóry z niedoskonałościami	Łagodzenie zmian skórnych, poprawa kondycji skóry	Badania kliniczne (skóra trądzikowa)
Działanie łagodzące	Kojenie podrażnień	Dane kliniczne - dobra tolerancja u osób ze skórą wrażliwą

Dostępne badania kliniczne na ludziach dotyczą głównie przebarwień (melasma) oraz pielęgnacji skóry z niedoskonałościami. W badaniach tych sylimaryna stosowana miejscowo wykazywała dobrą tolerancję - w jednym z nich obejmującym dużą grupę osób ze skórą trądzikową dobrą lub bardzo dobrą tolerancję potwierdziło około 95% z ponad 4000 uczestników. Składnik bywa stosowany w formulacjach przeznaczonych do pielęgnacji skóry wrażliwej, podrażnionej oraz skóry dojrzałej.

Ciekawostka: Sylimaryna jest wymagającym surowcem formulacyjnym - ma ograniczoną rozpuszczalność i biodostępność skórną. Dlatego w literaturze naukowej pojawiają się zaawansowane nośniki, takie jak mikroemulsje czy cyklodekstryny, które poprawiają stabilność i dostarczanie tego składnika do skóry.

Zastosowanie

Ekstrakt z owoców ostropestu plamistego należy do ekstraktów roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym i łagodzącym. Stosowany jest w:

produktach do pielęgnacji twarzy,
produktach do pielęgnacji ciała,
preparatach do włosów i skóry głowy.

Pozyskiwanie

Składnik pozyskiwany jest z owoców ostropestu plamistego (Silybum marianum) - rośliny z rodziny astrowatych. Źródło jest w pełni roślinne, co pozostaje w zgodzie ze 100% wegańską polityką Veoli Botanica (certyfikaty PETA i Fundacji Viva!). Warto zaznaczyć, że o profilu bioaktywnym ekstraktu decydują również sposób ekstrakcji i standaryzacja surowca - nowocześniejsze techniki mogą lepiej zachowywać pełen profil flawonolignanów.

Ciekawostka: Standaryzację zawartości sylimaryny w surowcu przeprowadza się metodami chromatograficznymi - najczęściej HPLC oraz UHPLC-MS/MS - co pozwala potwierdzić obecność i proporcje poszczególnych flawonolignanów w ekstrakcie.

Dopuszczalne stężenie

W dostępnej literaturze badawczej opisywano stężenia sylimaryny stosowane miejscowo w zakresie od 0,5% do 7% - jednak są to wartości z konkretnych badań klinicznych i przedklinicznych, a nie uniwersalny standard kosmetyczny potwierdzony przez producenta surowca.

Pora dnia

Ekstrakt z owoców ostropestu plamistego może być stosowany o dowolnej porze dnia. Składnik nie jest retinoidem ani kwasem złuszczającym, dlatego nie wymaga ograniczenia do rutyny wieczornej. Jednocześnie nie stanowi samodzielnej ochrony fotobiologicznej - codzienna fotoprotekcja pozostaje odrębnym krokiem pielęgnacji.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Dostępne badania kliniczne wskazują na dobrą tolerancję sylimaryny stosowanej miejscowo, również u osób ze skórą wrażliwą i skłonną do przebarwień. W badaniach porównawczych odnotowywano mniej działań niepożądanych niż przy stosowaniu hydrochinonu. Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. Bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało jednoznacznie potwierdzone w dostępnej dokumentacji - w razie wątpliwości warto skonsultować się z kosmetolożką Veoli Botanica pod adresem konsultacje@veolibotanica.pl.

Ciekawostka: W jednym z badań klinicznych dotyczących przebarwień poprawa kolorytu skóry była widoczna już od pierwszego tygodnia stosowania preparatu z sylimaryną, a w przypadku skóry z niedoskonałościami mierzalne efekty obserwowano po około 4 tygodniach.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Altaei T (2012) / The treatment of melasma by silymarin cream / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23031632/ / [dostęp: 30.06.2026]
Wattanakrai i wsp. (2022) / A Randomized, Double-Blind, Split-Face Study of Topical Silymarin vs 2% Hydroquinone Cream in Melasmas / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36468967/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kim i wsp. (2023) / Efficacy and safety of silymarin containing antioxidant serum as an adjuvant treatment of mild-to-moderate acne vulgaris: A prospective, open-label pilot study / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36204969/ / [dostęp: 30.06.2026]
Atallah i wsp. (2024) / Topical Silymarin Cream as a Novel Therapy Versus Salicylic Acid Peels in Acne Vulgaris: A Split-Face Clinical Trial / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/12034754231211568 / [dostęp: 30.06.2026]
Crocco i wsp. (2025) / Treatment of Acne Vulgaris With a Topical Application of Retinaldehyde, Glycolic Acid, and Silybum marianum Fruit Extract: A Pilot Study / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40895670/ / [dostęp: 30.06.2026]
Ardigò i wsp. (2026) / Noninvasive Imaging Markers for Acne Treatment Response Monitoring: A Pilot Study During Use of a Topical Product Containing Silybum Marianum Fruit Extract / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41912157/ / [dostęp: 30.06.2026]
Ryšavá i wsp. (2025) / Potential of silymarin and its polyphenols to affect Nrf2 signalling pathway in human skin cells / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40709542/ / [dostęp: 30.06.2026]
Katiyar i wsp. (2011) / Silymarin Protects Epidermal Keratinocytes from Ultraviolet Radiation-Induced Apoptosis and DNA Damage by Nucleotide Excision Repair Mechanism / [online] / https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371%2Fjournal.pone.0021410&type=printable / [dostęp: 30.06.2026]
Shankar i wsp. (2023) / Development of silymarin topical formulation: In vitro and ex vivo dermal kinetics of silymarin / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36436747/ / [dostęp: 30.06.2026]
Panapisal i wsp. (2012) / Formulation of Microemulsion Systems for Dermal Delivery of Silymarin / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3364378/ / [dostęp: 30.06.2026]
Esposito i wsp. (2019) / A Water-Soluble Microencapsulated Milk Thistle Extract as Active Ingredient for Dermal Formulations / [online] / https://www.mdpi.com/1420-3049/24/8/1547 / [dostęp: 30.06.2026]
Muchiri i wsp. (2024) / Chemical Standardization of Milk Thistle (Silybum marianum L.) Extract Using UHPLC-MS/MS and the Method of Standard Addition / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38953246/ / [dostęp: 30.06.2026]
Iraqi i wsp. (2025) / Advances in Extraction Technologies of Silybum marianum L. and Its Role in Protecting Against Skin Damage / [online] / https://www.mdpi.com/2079-9284/12/5/211 / [dostęp: 30.06.2026]
Hung i wsp. (2010) / Topical delivery of silymarin constituents via the skin route / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20023692/ / [dostęp: 30.06.2026]
Fidrus i wsp. (2019) / Silymarin: Friend or Foe of UV Exposed Keratinocytes? / [online] / https://www.mdpi.com/1420-3049/24/9/1652 / [dostęp: 30.06.2026]
Bageorgou i wsp. (2023) / Tolerability and effectiveness of a dermocosmetic product containing Silybum marianum fruit extract in adolescents and young adults with acne-prone skin: An international, phase IV, longitudinal study / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36973603/ / [dostęp: 30.06.2026]
Dorjay i wsp. (2018) / Silymarin: An interesting modality in dermatological therapeutics / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29350205/ / [dostęp: 30.06.2026]
Vostálová i wsp. (2026) / In vitro and ex vivo cutaneous bioavailability and biotransformation of silymarin and its constituents / [online] / https://karger.com/spp/article-pdf/doi/10.1159/000550859/4510341/000550859.pdf / [dostęp: 30.06.2026]