Salvia Officinalis Leaf Extract
Ekstrakt z liści szałwii lekarskiej (INCI: Salvia Officinalis Leaf Extract) należy do składników kosmetycznych o złożonym profilu biologicznym. Jego działanie zależy od typu ekstraktu i zawartości związków fenolowych - przede wszystkim kwasu rozmarynowego, kwasu karnozowego i karnozolu. To właśnie one odpowiadają za potencjał antyoksydacyjny, ponieważ pomagają ograniczać skutki stresu oksydacyjnego wywoływanego przez czynniki zewnętrzne, w tym promieniowanie UV (Pavić i wsp., 2019, Jakovljević i wsp., 2019, Vieira i wsp., 2020).
Nazwa INCI
Salvia Officinalis Leaf Extract
Nazwa zwyczajowa
Ekstrakt z liści szałwii lekarskiej
Funkcja w kosmetyku
składnik kondycjonujący skórę
składnik o potencjale antyoksydacyjnym
składnik wspierający wyciszenie skóry
Działanie kosmetyczne
Drugim dobrze udokumentowanym obszarem działania jest wspieranie wyciszenia skóry. W modelach komórkowych obserwowano, że ekstrakty z szałwii hamowały szlak NF-κB - jeden z kluczowych układów sygnałowych związanych ze stanem zapalnym w komórkach - oraz obniżały poziom mediatorów zapalnych, takich jak interleukina 6 (IL-6) i czynnik martwicy nowotworu alfa (TNF-α). Siła tego efektu była zróżnicowana i zależała od frakcji ekstraktu oraz zastosowanego rozpuszczalnika ekstrakcyjnego (Vieira i wsp., 2020).
| Filar działania | Mechanizm | Kluczowe związki |
| Potencjał antyoksydacyjny | Ograniczanie wolnych rodników, ochrona przed stresem oksydacyjnym | Kwas rozmarynowy, kwas karnozowy, karnozol |
| Wspieranie wyciszenia skóry | Hamowanie szlaku NF-κB, obniżanie IL-6 i TNF-α | Fenolowe diterpeny, kwas rozmarynowy |
| Wspieranie skóry po ekspozycji na UV | Ograniczanie rumienia po napromienieniu | Fenolowe diterpeny (w stężeniu 2%) |
W badaniu klinicznym z udziałem 40 zdrowych ochotników ekstrakt 2%, bogaty w fenolowe diterpeny, stosowany miejscowo po ekspozycji na 1,5× minimalną dawkę rumieniową (MED), zmniejszał rumień po 48 godzinach w porównaniu z placebo (Reuter i wsp., 2007). To najmocniejszy kliniczny punkt odniesienia dla działania łagodzącego po UV.
Nowsze dane sugerują również możliwy pośredni wpływ na szlak melanogenezy - czyli proces powstawania barwnika skóry - poprzez modulację sygnałów cytokinowych w keratynocytach, czyli komórkach naskórka, po ekspozycji na UVB. Ten mechanizm wymaga jednak dalszych badań i nie stanowi głównej deklaracji producenta dla tego składnika (Kubo i wsp., 2025).
Ciekawostka: profil związków czynnych w ekstraktach z szałwii lekarskiej jest bardzo zmienny - zawartość kwasu rozmarynowego może wahać się od śladowych ilości do kilku procent masy ekstraktu, w zależności od zastosowanego rozpuszczalnika i technologii ekstrakcji.
Zastosowanie
preparaty do włosów i skóry głowy - obecność składnika w tej kategorii produktowej nie jest równoznaczna z potwierdzonym działaniem wspierającym ograniczenie wypadania włosów dla szałwii jako monosurowca
Ciekawostka: szałwia lekarska jest jedną z najdłużej stosowanych roślin w tradycji ziołolecznictwa europejskiego, a jej łacińska nazwa „Salvia" pochodzi od słowa „salvare", czyli „ratować" - co odzwierciedla historyczne przekonanie o szerokim spektrum jej właściwości.
Pozyskiwanie
Składnik pozyskiwany jest z liści szałwii lekarskiej (Salvia officinalis L.) - rośliny z rodziny jasnotowatych, szeroko uprawianej w basenie Morza Śródziemnego. Profil związków czynnych w gotowym ekstrakcie zależy od zastosowanego rozpuszczalnika oraz technologii ekstrakcji, dlatego różne preparaty kosmetyczne mogą zawierać frakcje o odmiennym składzie i sile działania.
W produktach Veoli Botanica stosowany jest wariant roślinny, zgodny z 100% wegańską polityką marki (certyfikaty PETA Approved i Fundacja Viva!).
Dopuszczalne stężenie
W danych oceny bezpieczeństwa CIR najwyższe zgłoszone stężenie użycia w kosmetykach wynosi 0,38% (Raj i wsp., 2026). W badaniu klinicznym oceniającym działanie łagodzące po UV zastosowano miejscowo ekstrakt 2% (Reuter i wsp., 2007).
Ciekawostka: fenolowe diterpeny szałwii - kwas karnozowy i karnozol - mogą być bardziej wrażliwe na utlenianie niż kwas rozmarynowy, co oznacza, że stabilność tych związków w gotowej recepturze kosmetycznej wymaga ostrożnego projektowania formuły.
Pora dnia
Składnik może być stosowany o dowolnej porze dnia. Dostępne dane nie wskazują na konieczność ograniczenia go do poranka lub wieczoru. Nie potwierdzono działania fotouczulającego.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
W finalnej ocenie panelu CIR z 2026 r. pochodne szałwii lekarskiej (Salvia officinalis) uznano za dopuszczalne w kosmetykach przy aktualnych praktykach użycia, z zastrzeżeniem dotyczącym kontroli poziomów składników terpenowych o potencjale uczulającym (Raj i wsp., 2026). U osób z wrażliwą skórą może wystąpić podrażnienie lub reakcja alergiczna, dlatego przed pierwszym zastosowaniem warto wykonać test płatkowy (patch test) na niewielkim fragmencie skóry.
Bezpieczeństwo miejscowego stosowania w ciąży i w okresie karmienia piersią nie zostało potwierdzone w dostępnych danych. W razie wątpliwości warto skonsultować się z kosmetolożką Veoli Botanica: konsultacje@veolibotanica.pl.
Powrót do bazy składników
Źródła
Pavić i wsp. (2019) / Extraction of Carnosic Acid and Carnosol from Sage (Salvia officinalis L.) Leaves by Supercritical Fluid Extraction and Their Antioxidant and Antibacterial Activity / PMC / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6359053/ / [dostęp: 30.06.2026]
Jakovljević i wsp. (2019) / Bioactive Profile of Various Salvia officinalis L. Preparations / PMC / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6473381/ / [dostęp: 30.06.2026]
Vieira i wsp. (2020) / Antioxidant and Anti-Inflammatory Activities of Cytocompatible Salvia officinalis Extracts: A Comparison between Traditional and Soxhlet Extraction / PMC / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7699719/ / [dostęp: 30.06.2026]
Reuter i wsp. (2007) / Sage extract rich in phenolic diterpenes inhibits ultraviolet-induced erythema in vivo / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17713873/ / [dostęp: 30.06.2026]
Raj i wsp. (2026) / Safety Assessment of Salvia officinalis (Sage)-Derived Ingredients as Used in Cosmetics / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41761900/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kubo i wsp. (2025) / Sage extract and ascorbic acid derivative inhibit melanogenesis via downregulating keratinocyte-derived GM-CSF / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40493564/ / [dostęp: 30.06.2026]