Pentylene Glycol

Pentylenglikol należy do grupy humektantów kosmetycznych. Dzięki obecności dwóch grup hydroksylowych w cząsteczce wiąże wodę i wspiera utrzymanie prawidłowego uwodnienia warstwy rogowej naskórka. Jako składnik kosmetyczny o niskiej masie cząsteczkowej pełni jednocześnie rolę rozpuszczalnika - poprawia jednorodność formuły i ułatwia równomierne rozprowadzenie pozostałych składników na skórze.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Pentylene Glycol

Nazwa zwyczajowa

Pentylenglikol (INCI: Pentylene Glycol) to wielofunkcyjny składnik kosmetyczny z grupy 1,2-glikoli, stosowany w formulacjach pielęgnacyjnych jako humektant, rozpuszczalnik kosmetyczny i składnik kondycjonujący skórę.

Funkcja w kosmetyku

Humektant - wiąże wodę i wspiera nawilżenie warstwy rogowej naskórka.
Rozpuszczalnik kosmetyczny - poprawia rozpuszczalność innych składników w formule.
Składnik kondycjonujący skórę - wspiera komfort i miękkość naskórka po aplikacji.
Nośnik formulacyjny - może wspierać przenikanie wybranych składników aktywnych przez skórę.

Działanie kosmetyczne

Rola humektantu i nośnika

Z perspektywy formulacyjnej pentylenglikol może również wpływać na biodostępność innych składników aktywnych obecnych w recepturze. W badaniu poza organizmem (ex vivo) na modelu skóry świńskiej Duracher i wsp. (2009) wykazali, że 1,2-pentanodiol w układzie wodnym zwiększał przenikanie modelowej substancji hydrofilowej przez naskórek. Z kolei Heuschkel i wsp. (2008) zaobserwowali wzrost uwalniania modelowego składnika po dodaniu mieszaniny zawierającej ten glikol. Są to dane uzyskane w warunkach laboratoryjnych i formulacyjnych, dlatego nie należy ich automatycznie przekładać na gotowy efekt każdej receptury zawierającej pentylenglikol.

Funkcja	Mechanizm	Znaczenie w formule
Humektant	Wiązanie wody przez grupy hydroksylowe	Wspiera nawilżenie warstwy rogowej
Rozpuszczalnik	Poprawa rozpuszczalności składników	Zapewnia jednorodność receptury
Nośnik	Potencjalne wspieranie przenikania	Może zwiększać biodostępność składników aktywnych

Zastosowanie

Pentylenglikol pojawia się w szerokim spektrum kategorii produktowych, także w formulacjach przeznaczonych do pielęgnacji skóry wrażliwej i alergicznej:

Pozyskiwanie

Pentylenglikol pozyskiwany jest na drodze syntezy chemicznej lub w procesach biotechnologicznych - konkretna metoda zależy od dostawcy surowca. Na rynku dostępne są warianty syntetyczne oraz biopochodne, wytwarzane z surowców odnawialnych.

Veoli Botanica nie stosuje w swoich formulacjach składników pochodzenia zwierzęcego - marka działa w oparciu o politykę 100% wegańską, potwierdzoną certyfikatami PETA Approved oraz Fundacji Viva!.

Dopuszczalne stężenie

Pentylenglikol nie jest objęty szczegółowymi ograniczeniami stężenia w załącznikach Rozporządzenia 1223/2009/WE dotyczącego kosmetyków. Stosowany jest w formulacjach kosmetycznych w stężeniach uznanych za bezpieczne przez panel ekspertów CIR w ramach aktualnych praktyk stosowania. Konkretne stężenie w danym produkcie wynika z jego przeznaczenia i jest każdorazowo weryfikowane przez Safety Assessora w ramach oceny bezpieczeństwa gotowego produktu.

Pora dnia

Pentylenglikol stosowany jest o dowolnej porze dnia - zarówno rano, jak i wieczorem. Jako składnik pomocniczy i humektant nie wymaga ograniczeń czasowych; porę stosowania wyznacza przede wszystkim gotowa formulacja i jej przeznaczenie, a nie sam składnik.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. Przegląd bezpieczeństwa przeprowadzony przez panel ekspertów CIR uznał pentylenglikol za bezpieczny w aktualnych praktykach stosowania i stężeniach opisanych w ocenie. W przejrzanych źródłach nie stwierdzono odrębnego ograniczenia w załącznikach Rozporządzenia 1223/2009/WE dotyczącego kosmetyków.

Możliwe reakcje kontaktowe

W literaturze dermatologicznej opisano rzadkie, ale realne przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po pentylenglikolu. Retrospektywne badanie przekrojowe rejestru SIDAPA Gallo i wsp. (2024) analizowało częstość alergii kontaktowej na ten składnik, a Corazza i wsp. (2022) określili pentylenglikol jako „wyłaniający się alergen kosmetyczny". W pielęgnacji skóry wrażliwej i alergicznej warto uwzględnić tę możliwość, szczególnie u osób z potwierdzoną historią reakcji kontaktowych na glikole.

W kontekście ciąży i karmienia piersią nie znaleziono oficjalnego zakazu stosowania pentylenglikolu w kosmetykach przeznaczonych dla kobiet w ciąży lub karmiących. Taka informacja nie stanowi jednak automatycznego potwierdzenia bezpieczeństwa dla każdej receptury, ponieważ ocenę dla konkretnego produktu, ekspozycji i sposobu użycia wydaje Safety Assessor gotowego produktu. Bezpieczeństwo i tolerancja zawsze zależą od całej receptury, a nie wyłącznie od jednego składnika.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Gallo i wsp. (2024) / Frequency of contact allergy to pentylene glycol. Retrospective cross-sectional study with data from the Società Italiana di Dermatologia Allergologica Professionale e Ambientale (SIDAPA) / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38044040/ / [dostęp: 30.06.2026]
Corazza i wsp. (2022) / Pentylene glycol: An emerging cosmetic allergen? / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34455582/ / [dostęp: 30.06.2026]
Duracher i wsp. (2009) / The influence of alcohol, propylene glycol and 1,2-pentanediol on the permeability of hydrophilic model drug through excised pig skin / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19446757/ / [dostęp: 30.06.2026]
Heuschkel i wsp. (2008) / Modulation of dihydroavenanthramide D release and skin penetration by 1,2-alkanediols / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18514497/ / [dostęp: 30.06.2026]
FDA / Cosmetics & Pregnancy / FDA / [online] / https://www.fda.gov/cosmetics/resources-consumers-cosmetics/cosmetics-pregnancy / [dostęp: 30.06.2026]