Oś jelita-skóra. Dlaczego i jak wspierać mikrobiom?

W naszym ciele żyją miliardy mikroorganizmów – bakterii, grzybów i wirusów. Są w jelitach, błonach śluzowych i na skórze. Ten złożony „ekosystem” nazywamy mikrobiotą. Większość jego mieszkańców pełni ważne funkcje: pomaga w trawieniu, wspiera układ odpornościowy i chroni przed chorobotwórczymi drobnoustrojami. Mikrobiom to wszystkie ich geny oraz produkty ich aktywności. To właśnie one decydują o tym, w jaki sposób mikrobiota oddziałuje na nasz organizm, w tym skórę.
Po co skórze mikrobiota?
Skórna mikrobiota tworzy naturalną barierę ochronną, która ogranicza rozwój patogenów i wspiera regenerację naskórka. Mikroorganizmy występujące na skórze pomagają utrzymać jej prawidłowe pH, wpływają na poziom nawilżenia oraz modulują reakcje zapalne. Gdy mikrobiom skóry jest w równowadze, skóra lepiej radzi sobie z podrażnieniami, wolniej się starzeje i jest bardziej odporna na choroby takie jak trądzik, egzema czy atopowe zapalenie skóry. To dlatego coraz częściej mówi się dziś o mikrobiomie jako o jednym z kluczowych elementów zdrowia – nie tylko jelit, ale także skóry.
Jak jelita łączą się ze skórą?
Zdrowie jelit i stan skóry są ze sobą ściśle powiązane. Często można zauważyć, że problemy trawienne idą w parze ze skórnymi, takimi jak trądzik, egzema czy zaczerwienienia. To zjawisko nazywa się osią jelita-skóra. Nasze jelita mają ogromny wpływ na cały układ odpornościowy organizmu. Kiedy mikroflora jelitowa jest zaburzona, może dochodzić do przewlekłych stanów zapalnych w organizmie, a te z czasem odbijają się również na zdrowiu skóry. Prawidłowy mikrobiom pomaga utrzymać równowagę, wspiera odporność i chroni skórę przed infekcjami.
Dlaczego mikrobiom jest tak ważny? Mikroorganizmy, które składają się na nasz mikrobiom pełnią wiele ważnych funkcji:
- pomagają w produkcji witamin,
- wspierają odporność,
- chronią przed szkodliwymi bakteriami,
- pomagają trawić pokarm,
- wpływają na stany zapalne w organizmie.
Im bardziej zróżnicowany mikrobiom jelitowy, tym lepiej dla zdrowia. W przypadku skóry sytuacja jest nieco bardziej złożona – liczy się nie tylko różnorodność bakterii w mikrobiomie, ale także ilość sebum, które wpływa na to, jakie bakterie rozwijają się na skórze.
Jak zmienia się mikrobiom przy problemach skórnych?
Trądzik
Trądzik nie jest wynikiem obecności jednej „złej” bakterii, ale zaburzenia równowagi między różnymi mikroorganizmami. U osób z trądzikiem często obserwuje się mniejszą różnorodność bakterii jelitowych. Może to sprzyjać stanom zapalnym, które pogarszają stan skóry.
Atopowe zapalenie skóry (AZS)
AZS to przewlekła choroba skóry, która objawia się suchością, świądem i nawracającymi zmianami zapalnymi. Jej przyczyny są złożone i obejmują zarówno geny, jak i styl życia.
U osób z AZS:
- w jelitach częściej występują bakterie sprzyjające reakcjom alergicznym,
- mikrobiom skóry jest mniej różnorodny,
- dochodzi do nadmiernego namnażania się bakterii Staphylococcus aureus, które nasilają stan zapalny.
Trądzik różowaty
Trądzik różowaty to przewlekła choroba skóry twarzy, objawiająca się zaczerwienieniem, widocznymi naczynkami i zmianami zapalnymi. Choć dokładne przyczyny nie są do końca znane, wiadomo, że zaburzenia mikrobiomu jelit mogą mieć wpływ na rozwój choroby. U osób z trądzikiem różowatym skład bakterii jelitowych różni się od tego u osób zdrowych.
Łuszczyca
Łuszczyca to przewlekła choroba zapalna, w której skóra nadmiernie się pogrubia i łuszczy. U osób z łuszczycą często obserwuje się zaburzenia mikrobiomu jelitowego, które prowadzą do przewlekłego stanu zapalnego w organizmie i osłabienia bariery jelitowej. To z kolei może nasilać objawy choroby.
Probiotyki, prebiotyki i witamina D – jak pomagają jelitom i skórze?
Probiotyki to „dobre bakterie”, które wspierają zdrowie jelit i odporność całego organizmu. Najczęściej są to bakterie kwasu mlekowego i bifidobakterie.
Prebiotyki to składniki jedzenia, które stanowią pożywkę dla dobrych bakterii w jelitach. Dzięki nim probiotyki mogą się rozwijać i działać skuteczniej.
Synbiotyki to połączenie probiotyków i prebiotyków, które wspólnie wspierają mikrobiom jelitowy. Mogą pośrednio poprawiać stan skóry.
Witamina D pomaga odbudować barierę skórną, ogranicza rozwój szkodliwych bakterii, może łagodzić stany zapalne. Wpływa korzystnie na mikrobiom jelit i skóry oraz ich zdrowie.
Produkty, które wspierają mikrobiom
Prebiotyki i probiotyki, które wzmacniają naturalny mikrobiom i dbają o intensywną regenerację skóry, znajdziesz w:
SKIN RESCUE SOS
To wyciszająco-łagodzący krem SOS z prebiotykami 0,1%, ekstraktem z wąkroty azjatyckiej 0,2% oraz olejem konopnym 5%.
Pomoże skórze wrażliwej, reaktywnej, trądzikowej i skłonnej do niedoskonałości.
SILENT RECOVERY EXPERT
To wyciszająca maska na noc wspierająca mikrobiom z mocznikiem 2%, olejem konopnym 2%, fermentowanym olejem z kamelii oraz pre- i probiotykami 0,8%.
Wesprze skórę wrażliwą, reaktywną i wymagającą intensywnej regeneracji nocnej.
BALANCE ME SOFTLY
To wyciszająco-nawilżający krem do twarzy na dzień z prebiotykiem 0,25%, mocznikiem 2% oraz olejem z winogron 4%.
Potrzebujesz go, jeśli masz skórę wrażliwą, reaktywną i problematyczną.
Wszystkie trzy mają pozytywną opinię wydaną przez Safety Assessora. Mogą być stosowane przez kobiety w ciąży i w trakcie karmienia piersią, u których nie ma przeciwwskazań do jego stosowania oraz nie występuje alergia na którykolwiek ze składników.
Podsumowanie
Mikrobiom odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia całego organizmu, w tym skóry. Jego zaburzenia mogą prowadzić do chorób takich jak trądzik, AZS, trądzik różowaty czy łuszczyca. Choć nasza wiedza na temat mikrobiomu, jego znaczenia i wpływu na wygląd i zdrowie skóry stale się poszerza, potrzebne są dalsze badania. Indywidualnie dobrane terapie pre-, pro- i synbiotykowe, w przyszłości mogą mieć istotny udział w leczeniu chorób skóry oraz poprawy jakości życia chorych na AZS, łuszczycę czy trądzik.
Masz pytania?
Napisz na konsultacje@veolibotanica.pl, a nasze kosmetolożki z przyjemnością na nie odpowiedzą i pomogą Ci wybrać produkty, które będą skutecznie wspierały mikrobiom Twojej skóry.
Źródła wiedzy:
- The Skin and Gut Microbiome and Its Role in Common Dermatologic Conditions [online] https://www.mdpi.com/2076-2607/7/11/550 [dostęp: 15.01.2026]
- The skin microbiome and the gut-skin axis [online] https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0738081X21001930 [dostęp: 15.01.2026]
- Microbiome of the Skin and Gut in Atopic Dermatitis (AD): Understanding the Pathophysiology and Finding Novel Management Strategies [online] https://www.mdpi.com/2077-0383/8/4/444 [dostęp: 15.01.2026]
- The role of gut microbiome in inflammatory skin disorders: A systematic review [online] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8969879 [dostęp: 15.01.2026]
Wpis zawiera rekomendacje własnych produktów i ma charakter wyłącznie informacyjny – nie powinien stanowić lub zastępować profesjonalnej porady medycznej.
Autorka wpisu: Juliana Jelińska
Asystentka R&D