Niacinamide

Nazwa INCI

Niacinamide. W literaturze kosmetycznej i na opakowaniach składnik bywa określany również jako forma witaminy B3. W bazie składników Veoli Botanica nazwa główna pozostaje zgodna z nomenklaturą INCI.

Nazwa zwyczajowa

Niacynamid to polska nazwa zwyczajowa stosowana w kosmetologii. Składnik bywa też nazywany witaminą B3, choć w ścisłym sensie biochemicznym niacynamid jest jedną z form tej witaminy, a nie jej pełnym synonimem.

Funkcja w kosmetyku

• Składnik aktywny o wielokierunkowym działaniu na skórę

• Składnik wspierający barierę naskórkową

• Składnik seboregulujący

• Składnik wyrównujący koloryt skóry

• Składnik kondycjonujący skórę

Działanie kosmetyczne

W randomizowanym badaniu klinicznym u osób z melasmą Navarrete-Solís i wsp. wykazali, że 4% niacynamid stosowany przez 8 tygodni obniżył średni wskaźnik MASI (Melasma Area and Severity Index) o 62%, podczas gdy 4% hydrochinon - o 70%. Różnica w skuteczności była umiarkowana, natomiast niacynamid wykazywał lepszą tolerancję.

Równolegle niacynamid wspiera barierę naskórkową - wpływa na biosyntezę ceramidów i innych lipidów warstwy rogowej, co pomaga ograniczać przeznaskórkową utratę wody (TEWL). W badaniu aparaturowym Soma i wsp. wykazali, że krem z 2% niacynamidem stosowany na skórę suchą istotnie obniżał TEWL i jednocześnie silniej zwiększał nawodnienie warstwy rogowej niż wazelina biała. Poprawę integralności warstwy rogowej mierzoną przez TEWL potwierdzili również Christman i wsp. w dwóch kontrolowanych badaniach porównawczych.

Niacynamid wykazuje także działanie seboregulujące. Już przy stężeniu 2% w badaniu kontrolowanym Draelos i wsp. zaobserwowali istotne obniżenie wydzielania sebum po 2 i 4 tygodniach stosowania, co czyni go składnikiem wartościowym w pielęgnacji skóry z nadmiernym przetłuszczaniem. W modelach komórkowych skóry niacynamid wspierał również odpowiedź przeciwzapalną - Bierman i wsp. opisali obniżenie poziomu mediatorów zapalnych indukowanych przez pyły PM2.5 i promieniowanie UV.

Zastosowanie

• serum do twarzy - w formulacjach o stężeniu 2%–5%

• Kremy nawilżające i regenerujące

• Toniki i esencje

• Produkty do pielęgnacji ciała

• Kosmetyki dedykowane skórze z nierównym kolorytem, nadmiarem sebum lub osłabioną barierą naskórkową

• ESSENCE OF RETINAL - ujędrniająco-rozjaśniające serum do twarzy i szyi z retinalem 0,06%, niacynamidem 2%, skwalanem 2% i cynkiem PCA 0,2%. Niacynamid wspiera w nim wyrównywanie kolorytu i wzmacnianie bariery naskórkowej, a retinal odpowiada za działanie pro-aging - produkt przeznaczony do rutyny wieczornej.

Pozyskiwanie

Niacynamid stosowany w kosmetyce jest wytwarzany metodami syntezy chemicznej. Nie pochodzi ze źródeł zwierzęcych - jest w pełni zgodny z polityką 100% wegańską Veoli Botanica (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).

Dopuszczalne stężenie

Niacynamid nie podlega ograniczeniom stężenia wynikającym z przepisów kosmetycznych UE - nie figuruje w wykazach substancji zakazanych ani ograniczonych w Rozporządzeniu (WE) nr 1223/2009. W kosmetyce stosowany jest najczęściej w zakresie 2%–5%, przy czym stężenia do 5% są dobrze tolerowane przez większość typów skóry. Wyższe stężenia (powyżej 5%) mogą być stosowane w specjalistycznych formulacjach, jednak to zakres 2%–5% jest najlepiej udokumentowany klinicznie pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa.

Pora dnia

Niacynamid może być stosowany o dowolnej porze - zarówno rano, jak i wieczorem. W odróżnieniu od retinoidów, które są ograniczone do rutyny wieczornej ze względu na zwiększanie wrażliwości na promieniowanie UV, niacynamid nie wymaga takiego ograniczenia i dobrze współgra z innymi składnikami aktywnymi w obu rutynach.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.

Tolerancja i działania niepożądane

Niacynamid jest składnikiem o dobrze udokumentowanym profilu tolerancji. W randomizowanym badaniu klinicznym porównującym 4% niacynamid z 4% hydrochinonem w melasmie:

• działania niepożądane wystąpiły u 18% badanych po stronie z niacynamidem,

• działania niepożądane wystąpiły u 29% badanych po stronie z hydrochinonem.

Autorzy badania opisali profil tolerancji niacynamidu jako łagodniejszy.

Aktualna literatura dermatologiczna z 2026 r., w tym Davis i wsp., opisuje niacynamid stosowany miejscowo jako składnik ogólnie uznawany za bezpieczny w ciąży, przy jednoczesnym zastrzeżeniu ograniczonych badań klinicznych prowadzonych bezpośrednio u kobiet w ciąży. Nie należy formułować bezwzględnej deklaracji bezpieczeństwa; w okresie ciąży i karmienia piersią zasadność stosowania warto ocenić indywidualnie z kosmetolożką lub dermatolożką.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

1. Hakozaki i wsp. (2002) / Hakozaki i wsp. (2002). The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer. British Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12100180/ / [dostęp: 30.06.2026]

2. Bissett i wsp. (2004) / Bissett i wsp. (2004). Topical niacinamide reduces yellowing, wrinkling, red blotchiness, and hyperpigmented spots in aging facial skin. International Journal of Cosmetic Science / [online] / https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1467-2494.2004.00228.x / [dostęp: 30.06.2026]

3. Draelos i wsp. (2006) / Draelos i wsp. (2006). The effect of 2% niacinamide on facial sebum production. Journal of Cosmetic and Laser Therapy / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16766489/ / [dostęp: 30.06.2026]

4. Soma i wsp. (2005) / Soma i wsp. (2005). Moisturizing effects of topical nicotinamide on atopic dry skin. International Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15807725/ / [dostęp: 30.06.2026]

5. Navarrete-Solís i wsp. (2011) / Navarrete-Solís i wsp. (2011). A Double-Blind, Randomized Clinical Trial of Niacinamide 4% versus Hydroquinone 4% in the Treatment of Melasma. ISRN Dermatology / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3142702/ / [dostęp: 30.06.2026]

6. Castanedo-Cazares i wsp. (2013) / Castanedo-Cazares i wsp. (2013). Topical niacinamide 4% and desonide 0.05% for treatment of axillary hyperpigmentation: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23355788/ / [dostęp: 30.06.2026]

7. Christman i wsp. (2012) / Christman i wsp. (2012). Two randomized, controlled, comparative studies of the stratum corneum integrity benefits of two cosmetic niacinamide/glycerin body moisturizers vs. conventional body moisturizers. Journal of Drugs in Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22206073/ / [dostęp: 30.06.2026]

8. Bierman i wsp. (2020) / Bierman i wsp. (2020). Niacinamide mitigates SASP-related inflammation induced by environmental stressors in human epidermal keratinocytes and skin. International Journal of Cosmetic Science / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32657437/ / [dostęp: 30.06.2026]

9. Ong i wsp. (2024) / Ong i wsp. (2024). Niacinamide: a review on dermal delivery strategies and clinical evidence. Drug Delivery and Translational Research / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38722460/ / [dostęp: 30.06.2026]

10. Sjöberg i wsp. (2026) / Sjöberg i wsp. (2026). Effect of pH on niacinamide skin permeation. Scientific Reports / [online] / https://www.nature.com/articles/s41598-026-41992-4 / [dostęp: 30.06.2026]

11. Passeron i wsp. (2026) / Passeron i wsp. (2026). An Investigator-Blinded, Randomized Trial of a Broad-Spectrum Sunscreen Containing Sclareolide and Niacinamide for the Prevention of Post-inflammatory Hyperpigmentation in Skin of Color. Dermatology and Therapy / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41240206/ / [dostęp: 30.06.2026]

12. Davis i wsp. (2026) / Davis i wsp. (2026). Narrative Review of Skin and Pregnancy: Dermatologic Manifestations and Medication Management During Pregnancy. Dermatology and Therapy / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13237301/ / [dostęp: 30.06.2026]

13. Park i wsp. (2022) / Park i wsp. (2022). The Combination of Niacinamide, Vitamin C, and PDRN Mitigates Melanogenesis by Modulating Nicotinamide Nucleotide Transhydrogenase. Molecules / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35956878/ / [dostęp: 30.06.2026]

14. Ghasemiyeh i wsp. (2025) / Ghasemiyeh i wsp. (2025). Safety and efficacy of niosomal and conventional tranexamic acid/niacinamide vs. hydroquinone creams in melasma: A randomized, double-blind, case-controlled clinical trial. Scientific Reports / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12663283/ / [dostęp: 30.06.2026]

15. Rusic i wsp. (2024) / Rusic i wsp. (2024). Pilot Study on the Effects of a Cosmetic Serum Containing Niacinamide, Postbiotics and Peptides on Facial Skin in Healthy Participants: A Randomized Controlled Trial. Life / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39768384/ / [dostęp: 30.06.2026]

16. Monfrecola i wsp. (2024) / Monfrecola i wsp. (2024). A new topical biotechnological phytocomplex for truncal mild-moderate acne restores skin microbiota balance. Skin Research and Technology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39044362/ / [dostęp: 30.06.2026]