Jak walczyć z przesuszeniem skóry w zimie? Sprawdzone triki ekspertów – praktyczne wskazówki i błędy, których należy unikać

Dlaczego skóra zimą jest przesuszona?

Główną przyczyną przesuszenia skóry zimą jest wzrost transepidermalnej utraty wody (TEWL). Niska wilgotność powietrza na zewnątrz i w ogrzewanych pomieszczeniach, zimny wiatr oraz niskie temperatury zaburzają równowagę wodno-lipidową naskórka.

Bariera skórna opiera się na prawidłowej strukturze warstwy rogowej, której przestrzenie międzykomórkowe wypełnia tzw. cement lipidowy, złożony głównie z ceramidów (ponad 50% lipidów skóry), cholesterolu i wolnych kwasów tłuszczowych. Zimą dochodzi do spadku syntezy tych lipidów oraz zaburzenia ich organizacji, co skutkuje zwiększoną przepuszczalnością skóry i nasileniem suchości, określanej jako xerosis.

W takim stanie wymagała przede wszystkim wyciszenia, odbudowy i wzmocnienia, a nie intensywnej stymulacji. Kluczowe było przywrócenie równowagi bariery skórnej, poprawa poziomu nawilżenia oraz stopniowe zwiększanie odporności na czynniki drażniące.

Najczęstsze błędy w pielęgnacji zimowej

Gorące kąpiele i długie prysznice

Wysoka temperatura wody rozpuszcza lipidy naskórkowe, zwiększa TEWL oraz podnosi pH skóry. Prowadzi to do mikrouszkodzeń bariery hydrolipidowej, większej podatności na podrażnienia oraz spowolnienia procesów regeneracyjnych skóry.

Agresywne oczyszczanie i zbyt częste mycie

Mydła alkaliczne oraz intensywne środki myjące usuwają nie tylko zanieczyszczenia, ale również naturalne lipidy oraz składniki naturalnego czynnika nawilżającego (NMF). Skutkuje to pogłębieniem odwodnienia skóry oraz nasileniem reakcji zapalnych, szczególnie w warunkach suchego powietrza.

Nadmierne złuszczanie skóry zimą

Częste peelingi mechaniczne i chemiczne naruszają integralność warstwy rogowej, zwiększając wrażliwość skóry na zimno, wiatr i niską wilgotność. Zimą naturalne tempo regeneracji bariery skórnej jest spowolnione, dlatego nadmierne złuszczanie może przynieść więcej szkody niż pożytku.

Pomijanie ochrony przeciwsłonecznej zimą

Promieniowanie UVA działa przez cały rok, niezależnie od pory roku czy zachmurzenia. UVA przenika przez chmury i szyby, przyczyniając się do degradacji lipidów naskórkowych, osłabienia bariery skórnej oraz nasilenia procesów zapalnych i stresu oksydacyjnego.

Pomijanie warstwowej pielęgnacji

Jednym z częstych błędów jest ograniczanie pielęgnacji zimowej do jednego produktu. W warunkach zwiększonej TEWL i niskiej wilgotności powietrza taka minimalistyczna rutyna pielęgnacyjna często okazuje się niewystarczająca.

Skuteczna odbudowa bariery skórnej wymaga jednoczesnego działania humektantów wiążących wodę, lipidów odbudowujących cement międzykomórkowy oraz składników okluzyjnych ograniczających jej utratę.

Pielęgnacja wielowarstwowa umożliwia sekwencyjne dostarczenie tych elementów i lepsze dostosowanie pielęgnacji do rytmu dobowego skóry, która nocą intensywniej regeneruje barierę lipidową.

Jakie składniki powinny zawierać kosmetyki wzmacniające barierę skórną zimą?

Skuteczna pielęgnacja zimowa powinna koncentrować się na odbudowie bariery naskórkowej poprzez odpowiednio dobrane składniki aktywne.

• Składniki lipidowe – ceramidy, cholesterol oraz wolne kwasy tłuszczowe przywracają integralność warstwy rogowej i poprawiają funkcję bariery skórnej, zmniejszając TEWL.
• Humektanty wspierające NMF – trehaloza, mocznik oraz kwas hialuronowy zwiększają zdolność skóry do wiązania wody i wspierają prawidłowe funkcjonowanie naturalnego czynnika nawilżającego.
• Składniki kojące i przeciwzapalne – pantenol, alantoina oraz wąkrota azjatycka wspierają regenerację skóry, redukują podrażnienia oraz pośrednio wzmacniają barierę skórną.
• Składniki okluzyjne i półokluzyjne – skwalan i masło shea ograniczają transepidermalną utratę wody i chronią skórę w warunkach suchego powietrza.
• Prebiotyki – wspierają mikrobiom skóry.
• Filtry UV + ochrona HEV/IR – chronią barierę skórną przed negatywnym wpływem czynników środowiskowych.

Zobacz także: Skóra sucha i swędząca – jak ją ukoić i przywrócić komfort?

Dlaczego zimą skóra potrzebuje innej pielęgnacji niż latem?

Zimą skóra funkcjonuje w odmiennych warunkach środowiskowych niż w okresie letnim. Obniżona wilgotność powietrza, ekspozycja na zimny wiatr oraz przebywanie w ogrzewanych, suchych pomieszczeniach sprzyjają nasileniu transepidermalnej utraty wody i osłabieniu bariery hydrolipidowej. Równocześnie dochodzi do spowolnienia procesów regeneracyjnych naskórka oraz obniżenia syntezy lipidów barierowych.

W praktyce oznacza to, że pielęgnacja skuteczna latem w okresie zimowym może nie zapewniać skórze wystarczającego wsparcia. W tym czasie rekomenduję:

• łagodniejsze formy oczyszczania,
• bogatsze i bardziej odżywcze produkty,
• obecność składników wzmacniających barierę lipidową oraz
• konsekwentną, całoroczną ochronę przeciwsłoneczną.

Rola mikrobiomu skóry w regeneracji bariery hydrolipidowej zimą

Integralność bariery skórnej jest ściśle powiązana z równowagą mikrobiomu. Zimą, w wyniku niskiej wilgotności, częstszego oczyszczania i osłabienia bariery lipidowej, dochodzi do zaburzeń mikroflory skóry. Może to prowadzić do nasilenia stanów zapalnych, nadwrażliwości oraz pogorszenia zdolności regeneracyjnych naskórka. Składniki wspierające mikrobiom, takie jak prebiotyki, pośrednio poprawiają funkcję bariery hydrolipidowej, zwiększając odporność skóry na czynniki środowiskowe i wspierając jej regenerację.

Plan pielęgnacyjny wzmacniający barierę hydrolipidową

Prawidłowa odbudowa bariery hydrolipidowej wymaga wielowarstwowej pielęgnacji, opartej na delikatnym oczyszczaniu, regulacji pH, uzupełnianiu lipidów naskórkowych, wsparciu mikrobiomu oraz ograniczaniu transepidermalnej utraty wody. Poniższy plan został oparty na składnikach o udokumentowanym działaniu barierowym i kojącym, szczególnie istotnych w okresie zimowym.

Pielęgnacja poranna

1. Oczyszczanie

FOAM OF CALMNESS: Delikatna pianka myjąca przeznaczona do skóry wrażliwej i reaktywnej. Skutecznie usuwa zanieczyszczenia, nie naruszając bariery ochronnej. Zawartość alantoiny i oleju z awokado wspiera regenerację naskórka i zmniejsza uczucie ściągnięcia.

2. Tonik

TOUCH OF CALMNESS: Kojąco-regenerujący tonik, który przywraca fizjologiczne pH skóry i przygotowuje ją do dalszych etapów pielęgnacji. Ekstrakt z wąkroty azjatyckiej łagodzi zaczerwienienia, a kwas hialuronowy i oleje roślinne wspierają nawilżenie oraz funkcję bariery hydrolipidowej.

3. Serum

CERAMIDE TOUCH: Lekkie serum z kompleksem ceramidów i alg, ukierunkowane na odbudowę cementu międzykomórkowego. Wzmacnia barierę skórną, poprawia odporność skóry na czynniki zewnętrzne i zapewnia długotrwały komfort bez efektu obciążenia.

4. Krem pod oczy

SMOOTH AS SILK: Naprawczo-ujędrniający krem-maska pod oczy. Trehaloza wspiera utrzymanie nawodnienia, kompleks ceramidów wzmacnia barierę hydrolipidową, a ekstrakt z sosny nadmorskiej działa antyoksydacyjnie, chroniąc cienką skórę okolicy oka.

5. Krem na dzień z SPF

BUT FIRST, SUNSCREEN SPF 50+: Krem ochronny zapewniający wysoką ochronę przed promieniowaniem UVA i UVB, a także światłem niebieskim (HEV) i podczerwonym (IR). Dzięki zawartości trehalozy i witaminy E wspiera nawilżenie skóry i przeciwdziała fotostarzeniu, pełniąc jednocześnie funkcję kremu na dzień.

Pielęgnacja wieczorna

1. Oczyszczanie

Etap I – MELT WITH CALMNESS: Emulgujące masełko do demakijażu i usuwania filtrów SPF. Skutecznie rozpuszcza zanieczyszczenia, jednocześnie chroniąc naturalną barierę skóry. Skwalan i oleje roślinne zapobiegają przesuszeniu i wspierają komfort skóry.

Etap II – FOAM OF CALMNESS: Drugi etap delikatnego oczyszczania, który usuwa pozostałości masełka i zanieczyszczeń bez naruszania lipidów naskórkowych.

2. Tonik

TOUCH OF CALMNESS: Mleczny tonik o działaniu kojąco-regenerującym przywraca fizjologiczne pH skóry, wspiera nawilżenie i wzmacnia barierę hydrolipidową.

3. Serum

CERAMIDE TOUCH: Lekkie serum z kompleksem ceramidów i alg wzmacnia strukturę bariery naskórkowej, poprawia odporność skóry i zapewnia długotrwały komfort.

4. Krem pod oczy

SMOOTH AS SILK: Regenerujący krem-maska pod oczy intensywnie nawilża, wygładza i chroni cienką skórę okolicy oka.

5. Krem na noc

SKIN RESCUE SOS: Bogaty krem regenerujący z prebiotykami, ceramidami i składnikami kojącymi. Redukuje zaczerwienienia, wspiera mikrobiom i intensywnie odbudowuje barierę skórną.

Pielęgnacja wieczorna z maską regenerującą (1-2 razy w tygodniu)

1. Oczyszczanie

Etap I – MELT WITH CALMNESS: Emulgujące masełko do demakijażu i usuwania SPF. Rozpuszcza zanieczyszczenia, chroniąc barierę skóry. Skwalan i oleje roślinne zapobiegają suchości i uczuciu ściągnięcia.

Etap II – FOAM OF CALMNESS: Delikatna pianka, która usuwa resztki bez naruszania bariery naskórka.

2. Tonik

TOUCH OF CALMNESS: Mleczny tonik kojąco-regenerujący. Przywraca pH skóry, nawilża i wzmacnia barierę hydrolipidową.

4. Krem pod oczy

SMOOTH AS SILK: Krem-maska pod oczy. Nawilża, wygładza i chroni delikatną skórę wokół oczu.

4. Maska

CERAMIDE HUG MASK: Maska z kompleksem ceramidów, trehalozą i ekstraktem z wąkroty azjatyckiej. Intensywnie odbudowuje barierę hydrolipidową i koi skórę, stanowiąc kurację okluzyjną.

Podsumowanie

Zimowe przesuszenie skóry jest złożonym problemem wynikającym z interakcji czynników środowiskowych, fizjologicznych i pielęgnacyjnych. Skuteczna strategia powinna koncentrować się na ochronie lipidów naskórkowych, ograniczeniu TEWL, wspieraniu mikrobiomu oraz unikaniu błędów, które dodatkowo osłabiają barierę skórną. Świadoma, naukowo oparta pielęgnacja stanowi fundament zdrowej skóry w okresie zimowym.