Hydroxypropyl Starch Phosphate
Fosforan hydroksypropyloskrobiowy (INCI: Hydroxypropyl Starch Phosphate) jest przede wszystkim surowcem formulacyjnym, a nie klasycznym składnikiem aktywnym oddziałującym biologicznie na skórę. Jego główna rola polega na modyfikowaniu lepkości i tekstury produktu: zwiększa gęstość fazy wodnej, wspiera stabilność emulsji i pomaga utrzymać jednorodność formulacji.
Nazwa INCI
Hydroxypropyl Starch Phosphate to oficjalna nazwa INCI tego składnika kosmetycznego. W polskiej nomenklaturze kosmetycznej funkcjonuje jako fosforan hydroksypropyloskrobiowy. Należy do grupy modyfikowanych skrobi stosowanych w formulacjach kosmetycznych.
Nazwa zwyczajowa
Fosforan hydroksypropyloskrobiowy.
Funkcja w kosmetyku
zagęstnik - zwiększa lepkość formulacji,
stabilizator formulacji - wspiera trwałość emulsji i ogranicza ryzyko rozwarstwiania,
modyfikator reologii - wpływa na konsystencję i zachowanie produktu podczas aplikacji,
składnik poprawiający sensorykę - może wpływać na odczucie kremowości, rozprowadzalność i komfort podczas nakładania.
Działanie kosmetyczne
W praktyce przekłada się to na bardziej kremową konsystencję produktu oraz łatwiejsze, równomierne rozprowadzanie na skórze. W formułach do skóry mieszanej i tłustej może także wspierać mniej obciążające, bardziej suche wykończenie po aplikacji. Taki efekt wynika jednak z właściwości fizycznych formulacji, a nie z bezpośredniego wpływu składnika na produkcję sebum.
| Funkcja | Mechanizm | Efekt w produkcie |
| Zagęszczanie | Pęcznienie cząstek skrobi w fazie wodnej | Bardziej kremowa, stabilna konsystencja |
| Stabilizacja emulsji | Modyfikacja reologii fazy ciągłej | Mniejsze ryzyko rozwarstwiania produktu |
| Poprawa sensoryki | Fizyczna adsorpcja na powierzchni skóry | Potencjalnie mniej tłuste odczucie po aplikacji |
Zastosowanie
produkty do pielęgnacji twarzy, takie jak kremy, serum i emulsje,
kosmetyki do mycia ciała i twarzy,
preparaty do włosów i skóry głowy,
produkty do oczyszczania skóry.
Pozyskiwanie
Fosforan hydroksypropyloskrobiowy to składnik pochodzenia roślinnego, uzyskiwany z chemicznej modyfikacji skrobi, najczęściej kukurydzianej. Proces polega na hydroksypropylowaniu i fosforylacji naturalnej skrobi, co nadaje jej właściwości reologiczne pożądane w formulacjach kosmetycznych.
W praktyce w kosmetyce wykorzystuje się różne modyfikowane skrobie roślinne, a sposób ich obróbki wpływa na lepkość, stabilność i odczucia podczas aplikacji. Do tej grupy należą zarówno zagęszczacze, jak i stabilizatory emulsji.
Veoli Botanica jest marką 100% wegańską, dlatego w jej formulacjach stosowane są wyłącznie składniki niepochodzące od zwierząt, zgodne z polityką marki oraz certyfikatami PETA Approved i Fundacji Viva!.
Dopuszczalne stężenie
Zakres stosowania fosforanu hydroksypropyloskrobiowego zależy od rodzaju produktu i oczekiwanej tekstury formulacji. Zazwyczaj stosowany jest w stężeniach od 3% do 10% w zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia. W materiałach źródłowych dla tej grupy surowców wskazywano między innymi stężenia około 0,4–3% w preparatach oczyszczających, 1,8–6,2% w odżywkach do włosów oraz około 3,3% w produktach do dłoni i ciała.
Pora dnia
Składnik może być stosowany zarówno rano, jak i wieczorem. Pełni przede wszystkim funkcję formulacyjną i sam w sobie nie determinuje pory aplikacji produktu, w którym się znajduje.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.
Dostępne opracowania dla tej grupy modyfikowanych skrobi wskazują na niski potencjał drażniący i uczulający w typowych warunkach stosowania, ale profil tolerancji gotowego kosmetyku zawsze zależy od całej formulacji, a nie wyłącznie od pojedynczego składnika.
W dostępnych materiałach nie wskazano odrębnych, specyficznych ostrzeżeń dotyczących stosowania tego składnika w ciąży ani podczas karmienia piersią. Jednocześnie nie zastępuje to indywidualnej oceny bezpieczeństwa gotowego produktu.
Powrót do bazy składników
Źródła
Mortensen i wsp. (2017) / Re-evaluation of oxidised starch (E 1404), monostarch phosphate (E 1410), distarch phosphate (E 1412), phosphated distarch phosphate (E 1413), acetylated distarch phosphate (E 1414), acetylated starch (E 1420), acetylated distarch adipate (E 1422), hydroxypropyl starch (E 1440), hydroxypropyl distarch phosphate (E 1442), starch sodium octenyl succinate (E 1450), acetylated oxidised starch (E 1451) and starch aluminium octenyl succinate (E 1452) as food additives / EFSA Journal / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32625282/ / [dostęp: 30.06.2026]
Yang, Liping (2017) / Determination of optimum experimental conditions for preparation and functional properties of hydroxypropylated, phosphorylated and hydroxypropyl-phosphorylated glutinous rice starch / International Journal of Biological Macromolecules / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28705504/ / [dostęp: 30.06.2026]