Hydroxypropyl Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride
Brak utrwalonej polskiej nazwy zwyczajowej (INCI: Hydroxypropyl Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride) to składnik kosmetyczny pełniący w recepturach funkcję: składnik kondycjonujący, składnik antystatyczny, składnik poprawiający konsystencję, składnik zagęszczający.
Nazwa INCI
Hydroxypropyl Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride - kationowy polimer kondycjonujący (polimer o dodatnim ładunku elektrycznym, który adsorbuje się na powierzchni włosa, poprawiając jego gładkość i poślizg) stosowany w kosmetykach do pielęgnacji włosów i skóry.
Nazwa zwyczajowa
Brak utrwalonej polskiej nazwy zwyczajowej.
Funkcja w kosmetyku
składnik antystatyczny
składnik poprawiający konsystencję
składnik zagęszczający
Działanie kosmetyczne
Mechanizm działania w pielęgnacji włosów
Hydroxypropyl Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride to polimer kondycjonujący (składnik tworzący na włosie cienką warstwę poprawiającą poślizg i odczucie gładkości), którego działanie opiera się na dodatnim ładunku grup amoniowych obecnych w jego strukturze. Powierzchnia włosa w warunkach naturalnych ma ładunek ujemny, dlatego kationowy polimer adsorbuje się na niej i tworzy cienką warstwę kondycjonującą. W praktyce przekłada się to na zmniejszenie tarcia między włóknami, poprawę poślizgu podczas mokrego rozczesywania oraz ograniczenie elektryzowania się pasm. Mechanizm ten opisują prace poświęcone polimerom kondycjonującym i metodom ich oceny: Hössel i wsp., Wu i wsp. oraz McMullen i wsp..
Składnik bywa stosowany w kosmetykach do pielęgnacji włosów suchych, zniszczonych, kręconych i trudnych do rozczesania, gdzie poprawia komfort użytkowania formuły. Efekty te dotyczą przede wszystkim odczucia sensorycznego i ułatwienia rozczesywania - nie należy ich utożsamiać z naprawą struktury włosa ani ochroną przed uszkodzeniami mechanicznymi.
Skuteczność polimerów kondycjonujących ocenia się metodami aparaturowymi, takimi jak pomiar siły lub pracy mokrego rozczesywania, analiza elektrokinetyczna (pomiar ładunku powierzchniowego włosa) czy mikroskopia sił atomowych (AFM - technika obrazowania powierzchni w nanoskali).
| Efekt formulacyjny | Mechanizm |
| Poprawa poślizgu | Adsorpcja kationowego polimeru na ujemnie naładowanej powierzchni włosa |
| Ułatwienie rozczesywania | Zmniejszenie tarcia między włóknami |
| Działanie antystatyczne | Neutralizacja ładunku powierzchniowego włosa |
| Poprawa konsystencji produktu | Zagęszczanie fazy wodnej formuły |
Ciekawostka: Kompatybilność kationowej gumy guar z anionowymi surfaktantami, takimi jak SLS czy izotionian kokoilu sodu (sodium cocoyl isethionate), ma kluczowe znaczenie dla skuteczności kondycjonowania. Polimer osadza się na włosach podczas spłukiwania szamponu, gdy surfaktant i polimer tworzą koacerwat (coacervate - kompleks powstający z połączenia polimeru i surfaktantu), co opisano w badaniach nad układami myjącymi do włosów López-Sucilla i wsp..
Zastosowanie
produkty bez spłukiwania (leave-in)
szampony, w tym nawilżająco-łagodzące formuły do codziennego stosowania, takie jak HAIR'S THE SECRET z 1% trehalozy, 1% soku z aloesu, kompleksem ceramidów i melatoniną
wybrane formuły do pielęgnacji skóry, w których składnik pełni funkcję poprawiającą konsystencję preparatu
Opinia klienta: w końcu moja skóra odetchnęła w ulgą - załagodził swędzenie. piękny zapach:).
Ciekawostka: Badania aparaturowe wykazały, że charakter mechaniczny warstwy tworzonej przez wielocukrowe polimery kondycjonujące zmienia się w zależności od ich stężenia w formule - przy niższym stężeniu warstwa bywa bardziej krucha, a przy wyższym bardziej elastyczna McMullen i wsp..
HAIR'S THE SECRET - nawilżająco-łagodzący szampon do codziennego stosowania z 1% trehalozy, 1% soku z aloesu, kompleksem ceramidów i melatoniną.
Pozyskiwanie
Składnik ma roślinny rdzeń surowcowy, ale jest chemicznie modyfikowany. Bazą jest guma guar - roślinny polisacharyd (wielocukier) pozyskiwany z nasion rośliny Cyamopsis tetragonoloba - następnie poddawany modyfikacji chemicznej polegającej na wprowadzeniu grup hydroksypropylowych i kationowych. Veoli Botanica stosuje wyłącznie składniki zgodne z polityką 100% wegańską marki. Potwierdzają to certyfikaty PETA Approved oraz Fundacja Viva!.
Dopuszczalne stężenie
Dostępne dane z oceny bezpieczeństwa CIR (Cosmetic Ingredient Review) wskazują zakresy stosowania w kosmetykach na poziomie 0,04–0,9% dla produktów pozostawianych na skórze i włosach oraz 0,2–0,8% dla produktów spłukiwanych. W przykładowej formulacji producenta surowca odnotowano stężenie 0,5% w produkcie bez spłukiwania.
Pora dnia
Składnik funkcjonalny, niefotouczulający (niewywołujący nadwrażliwości skóry na światło) - produkty zawierające Hydroxypropyl Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride można stosować o dowolnej porze dnia.
Ciekawostka: Guma guar, z której wywodzi się ten składnik, jest jednym z najczęściej stosowanych polisacharydów w kosmetyce. Jej kationowe pochodne pojawiają się w formułach od szamponów po żele do mycia ciała i zachowują funkcję kondycjonującą także w obecności surfaktantów anionowych.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Klasyfikacja bezpieczeństwa
Według oceny CIR galaktomannany, w tym Hydroxypropyl Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride, zostały uznane za bezpieczne w obecnych praktykach stosowania i stężeniach kosmetycznych. Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. Dane toksykologiczne wskazują także na niską ostrą toksyczność doustną w warunkach testowych.
Ostrzeżenia
W dostępnych materiałach źródłowych brak danych pozwalających jednoznacznie ocenić bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią. W takich przypadkach decydujące znaczenie ma ocena osoby odpowiedzialnej za ocenę bezpieczeństwa produktu (Safety Assessor). Osoby ze skłonnością do reakcji alergicznych powinny zwrócić uwagę na pełny skład INCI produktu.
Powrót do bazy składników
Źródła
Hössel i wsp. (2000) / Conditioning polymers in today's shampoo formulations - efficacy, mechanism and test methods / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18503458/ / [dostęp: 30.06.2026]
Wu i wsp. (2001) / Quantitative methods for evaluating optical and frictional properties of cationic polymers / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11382843/ / [dostęp: 30.06.2026]
López-Sucilla i wsp. (2026) / Influence of anionic surfactants on coacervation with cationic guar gum for hair care applications / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40905482/ / [dostęp: 30.06.2026]
McMullen i wsp. (2022) / Development of a three‐point cantilever bending technique to study the mechanical properties of hair styling ingredients / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9838769/ / [dostęp: 30.06.2026]