Hydroxyacetophenone
Hydroksyacetofenon należy do grupy prostych związków fenolowych i jest opisywany przede wszystkim jako wielofunkcyjny antyoksydant oraz składnik wspierający ochronę produktu, a nie jako klasyczny, samodzielny konserwant o szerokim spektrum działania. W ocenie Cosmetic Ingredient Review (CIR) figuruje jako antyoksydant i składnik kondycjonujący skórę, natomiast producent surowca Symrise pozycjonuje go jako wzmacniacz systemu ochrony formuły kosmetycznej.
Nazwa INCI
Hydroxyacetophenone - pod tą nazwą hydroksyacetofenon figuruje w międzynarodowej nomenklaturze składników kosmetycznych (INCI). Nazwa ta pojawia się na listach składów kosmetyków pielęgnacyjnych, preparatów do włosów i produktów do okolic oczu. Więcej o tym, jak czytać składy kosmetyków, znajdziesz we wpisie Co kryje skład Twoich kosmetyków.
Nazwa zwyczajowa
Hydroksyacetofenon.
Funkcja w kosmetyku
Antyoksydant
Składnik kondycjonujący skórę
Składnik wspierający ochronę produktu (wzmacniacz systemu konserwującego)
Sama lista INCI nie pokazuje pełnego kontekstu funkcji technologicznej surowca - więcej na ten temat we wpisie Realna moc ekstraktów w kosmetykach. Tego nie znajdziesz w INCI.
Działanie kosmetyczne
W praktyce oznacza to, że hydroksyacetofenon ogranicza procesy utleniania zachodzące w gotowym produkcie, co pomaga utrzymać stabilność i trwałość formulacji. Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym może również wspierać kondycję skóry, ograniczając kontakt naskórka z produktami utleniania obecnymi w kosmetyku. Nie należy jednak przypisywać mu aparaturowo potwierdzonego działania nawilżającego ani obniżającego przeznaskórkową utratę wody (TEWL) - w przeglądzie CIR nie zidentyfikowano użytecznych badań klinicznych dla tych parametrów.
| Funkcja | Rola w formulacji | Rola pielęgnacyjna |
| Antyoksydant | Ogranicza utlenianie składników formuły | Wspiera kondycję skóry poprzez ochronę przed produktami utleniania |
| Wzmacniacz systemu konserwującego | Wspomaga ochronę produktu przed degradacją mikrobiologiczną | Brak bezpośredniego działania pielęgnacyjnego w tym zakresie |
| Składnik kondycjonujący | - | Poprawia komfort skóry po aplikacji |
Warto zestawić hydroksyacetofenon z innymi antyoksydantami stosowanymi w kosmetykach, na przykład z kwasem fitowym (Phytic Acid) czy ekstraktem z aceroli (Malpighia Glabra Fruit Extract), które również łączą funkcję antyoksydacyjną z rolą stabilizatora formuły kosmetycznej.
Ciekawostka: Hydroksyacetofenon występuje naturalnie w igłach świerku pospolitego pod nazwą piceol - to właśnie od tej rośliny pochodzi jedno z jego historycznych określeń w literaturze chemicznej.
Zastosowanie
Hydroksyacetofenon pojawia się w różnych kategoriach produktów kosmetycznych:
produkty do pielęgnacji twarzy
preparaty do okolic oczu
produkty do pielęgnacji ciała
preparaty do włosów
aerozole do włosów
Więcej o składnikach kosmetycznych i ich funkcjach we wpisie o Magnesium Carboxymethyl Beta Glucan.
Pozyskiwanie
Hydroksyacetofenon stosowany w kosmetyce jest wytwarzany głównie na drodze syntezy chemicznej. Składnik ma pochodzenie syntetyczne, co oznacza, że nie jest pozyskiwany ze źródeł zwierzęcych ani roślinnych w procesie produkcyjnym.
Veoli Botanica nie stosuje składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikaty PETA Approved i Fundacja Viva!). Syntetyczne pochodzenie hydroksyacetofenonu jest kompatybilne z polityką 100% wegańską marki.
Ciekawostka: Producent surowca Symrise opracował wariant hydroksyacetofenonu pod nazwą handlową SymSave 5E - w formie rozpuszczalnej w wodzie i możliwej do wprowadzenia do formuły „na zimno". Powstał on w odpowiedzi na krystaliczną naturę oryginalnej postaci składnika, która utrudniała formulację.
Dopuszczalne stężenie
Dane o rzeczywistych stężeniach użycia hydroksyacetofenonu w kosmetykach pochodzą z raportu CIR. Zgłoszone poziomy stosowania:
do 5% w wybranych produktach pozostających na skórze (leave-on)
0,23% w preparatach do okolic oczu
0,5% w aerozolach do włosów
Hydroksyacetofenon nie jest objęty odrębnym limitem stężenia w załączniku V Rozporządzenia 1223/2009/WE dotyczącego konserwantów - przepisy UE nie ograniczają jego stosowania w żaden szczególny sposób.
Więcej o stężeniach i zastosowaniu technologicznym składników kosmetycznych we wpisie o dihydroksyacetonie (Dihydroxyacetone).
Ciekawostka: W raporcie CIR odnotowano, że profil wyszukiwania badań klinicznych dla hydroksyacetofenonu dał wynik „38 trafień / 0 użytecznych", co oznacza, że mimo obecności składnika w wielu formulacjach brakuje mocnych publicznych badań klinicznych oceniających jego bezpośredni wpływ na parametry skóry.
Pora dnia
O dowolnej porze. Hydroksyacetofenon pełni głównie funkcję technologiczno-antyoksydacyjną w formulacji kosmetycznej i sam w sobie nie jest składnikiem, którego działanie zależy od pory aplikacji.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał hydroksyacetofenon za bezpieczny w aktualnych praktykach użycia w kosmetykach. Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) nie uznała klasyfikacji CLP za uzasadnioną dla tego składnika.
Profil bezpieczeństwa jest korzystny, ale nie zerowo ryzykowny. W literaturze naukowej opisano przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (allergic contact dermatitis) związane z hydroksyacetofenonem, a także wcześniejsze doniesienia o reakcji fotozaostrzonej. Z tego powodu nie należy deklarować, że składnik „nie uczula", choć ogólna tolerancja jest oceniana jako dobra.
Brak danych pozwalających jednoznacznie potwierdzić bezpieczeństwo stosowania hydroksyacetofenonu w ciąży i podczas karmienia piersią dla samego składnika. Ocena bezpieczeństwa w tym zakresie wymaga analizy Safety Assessora konkretnego produktu kosmetycznego.
Więcej o bezpieczeństwie i tolerancji składników kosmetycznych we wpisie o fitosfingozynie (Phytosphingosine).
Powrót do bazy składników
Źródła
Cosmetic Ingredient Review / Safety Assessment of Hydroxyacetophenone as Used in Cosmetics / Cosmetic Ingredient Review / [online] / https://www.cir-safety.org/sites/default/files/Hydroxyacetophenone_0.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Leghlam i wsp. (2026) / Allergic Contact Dermatitis Associated With Hydroxyacetophenone: Two Case Reports / Contact Dermatitis / PMC / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13139694/ / [dostęp: 30.06.2026]
brak / Symrise receives confirmation of validity of its Chinese Patent on SymSave® H technology / Symrise Newsroom / [online] / https://www.symrise.com/newsroom/article/symrise-receives-confirmation-of-validity-of-its-chinese-patent-on-symsave-h-technology/ / [dostęp: 30.06.2026]
brak / Symrise introduces the liquid variant of SymSave® H: SymSave® 5E / Symrise Newsroom / [online] / https://www.symrise.com/newsroom/article/symrise-introduces-the-liquid-variant-of-symsaveR-h-symsaveR-5e/ / [dostęp: 30.06.2026]