Glycolic Acid

Kwas glikolowy należy do grupy alfa-hydroksykwasów (AHA) i wyróżnia się najmniejszą masą cząsteczkową spośród nich, co sprzyja penetracji w warstwę rogową naskórka. Mechanizm jego działania polega na rozluźnianiu połączeń między komórkami warstwy rogowej - zwłaszcza w jej najbardziej zewnętrznej części - co wspiera bardziej równomierne i kontrolowane złuszczanie. W badaniach opisywano również wzrost markerów odnowy naskórka oraz syntezy kolagenu przy odpowiednio dobranym pH formulacji. W badaniu histologicznym 4% formulacja stosowana dwa razy dziennie przez 3 tygodnie nie zwiększała przeznaskórkowej utraty wody (TEWL) ani nie zaburzała ultrastruktury bariery naskórkowej w mikroskopii elektronowej - co odróżnia kontrolowane złuszczanie od uszkodzenia bariery.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Kwas glikolowy (Glycolic Acid). W formulacjach kosmetycznych stosowany jest zarówno w formie wolnego kwasu, jak i jego soli - glikolanów amonowego, wapniowego, potasowego i sodowego - oraz prostych estrów. Praktyczna aktywność złuszczająca zależy przede wszystkim od stężenia wolnego kwasu, pH końcowego formulacji i typu nośnika.

Nazwa zwyczajowa

Kwas glikolowy.

Funkcja w kosmetyku

składnik aktywny (złuszczający)
regulator pH (w zależności od formulacji)

Działanie kosmetyczne

Efekty pielęgnacyjne kwasu glikolowego obejmują wygładzenie tekstury skóry, wsparcie wyrównania kolorytu oraz poprawę ogólnego wyglądu skóry. W badaniach nad fotostarzeniem i przebarwieniami pierwsze zmiany jakości skóry obserwowano po około 6 tygodniach systematycznego stosowania, natomiast wyraźniejsze efekty raportowano po 8–12 tygodniach.

Parametr	Kosmetyk domowy	Peeling profesjonalny
Najlepiej udokumentowane stężenie	5%	35%–50%
Kontekst stosowania	Codzienna pielęgnacja	Procedura gabinetowa pod nadzorem specjalisty
Intensywność działania	Łagodna, stopniowa	Znacznie większa, wymaga neutralizacji

Ciekawostka: Kwas glikolowy zwiększał syntezę kolagenu w badaniach prowadzonych na skórze ludzkiej, a formulacje o pH 4 stymulowały odnowę naskórka i produkcję kolagenu bez wzrostu prozapalnego TNF-α - co wskazuje, że odpowiednio dobrane pH pozwala uzyskać efekt regeneracyjny bez nasilania stanu zapalnego.

Co odróżnia kwas glikolowy od innych AHA

Nie wszystkie alfa-hydroksykwasy mają identyczny profil tolerancji i penetracji. W badaniach porównawczych kwas mlekowy w formie L(+) powodował mniej szczypania niż kwas glikolowy przy wyższych stężeniach, a odpowiedź bariery po prowokacji drażniącej nie była taka sama dla różnych AHA. Profil tolerancji jednego kwasu nie powinien być automatycznie przenoszony na inny.

Zastosowanie

Kwas glikolowy występuje w wielu kategoriach produktów kosmetycznych:

produkty do pielęgnacji twarzy (sera, toniki złuszczające)
peelingi chemiczne (domowe i profesjonalne)
kosmetyki do pielęgnacji ciała (żele myjące, balsamy)

Ciekawostka: W 2024 roku FDA opublikowała ostrzeżenie przed stosowaniem wysoko stężonych peelingów chemicznych bez profesjonalnego nadzoru - podkreślając nie zakaz samego składnika, lecz konieczność rozróżnienia między kosmetykiem domowym a procedurą o ryzyku oparzenia chemicznego.

GLIC COOL BODY - złuszczająco-regulujący żel do mycia ciała z 5% kwasem glikolowym i ekstraktem z alg, przeznaczony do pielęgnacji ciała.

Opinia klienta: Żel jest gęsty i bardzo wydajny. Ma przyjemny uniseksowy aromat. Dobrze oczyszcza skórę, nie podrażnia i nie wysusza. Używam razem z mężem, oboje jesteśmy zadowoleni.

Pozyskiwanie

W kosmetyce kwas glikolowy pozyskiwany jest głównie na drodze syntezy chemicznej lub biotechnologicznej. Veoli Botanica nie stosuje składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikaty PETA i Fundacji Viva!).

Dopuszczalne stężenie

W produktach do stosowania domowego skuteczność kwasu glikolowego najlepiej udokumentowano dla stężenia 5%. Dokumenty regulatorów wskazują, że bezpieczniejsze produkty konsumenckie zawierają alfa-hydroksykwasy w stężeniu do 10% przy pH końcowym co najmniej 3,5. W peelingach profesjonalnych badania randomizowane obejmowały zwykle stężenia 35–50% - są to jednak procedury gabinetowe o znacznie większej intensywności, wymagające nadzoru specjalisty i odpowiedniej neutralizacji.

Pora dnia

Preferowaną porą stosowania kwasu glikolowego jest wieczór, ponieważ alfa-hydroksykwasy mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV. Niezależnie od pory aplikacji, w ciągu dnia niezbędna jest codzienna fotoprotekcja kremem z filtrem SPF 50+.

Ciekawostka: Już 4% kwas glikolowy stosowany przez 4 dni mógł zmieniać odpowiedź skóry na UV - mierzoną spadkiem minimalnej dawki rumieniowej (MED) i wzrostem liczby komórek oparzenia słonecznego. Dlatego po każdej aplikacji kwasu glikolowego ochrona kremem z filtrem SPF 50+ jest konieczna, a nie opcjonalna.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Fotowrażliwość

Alfa-hydroksykwasy, w tym kwas glikolowy, mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV podczas stosowania, a efekt ten może utrzymywać się do około tygodnia po odstawieniu. W ciągu dnia konieczne jest stosowanie kremu z filtrem SPF 50+. Ostrożności wymaga także łączenie kwasu glikolowego z innymi silnie złuszczającymi składnikami oraz retinoidami - nie należy stosować ich tego samego wieczoru.

Ciąża i karmienie piersią

Brak wystarczających danych i brak odrębnej współczesnej opinii SCCS poświęconej wyłącznie kwasowi glikolowemu w kontekście ciąży i karmienia piersią. Stosowanie wymaga indywidualnej konsultacji - w przypadku pytań warto skontaktować się z kosmetolożką Veoli Botanica: konsultacje@veolibotanica.pl.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Ditre i wsp. (1996) / A double-blind randomized clinical trial on the effectiveness of a daily glycolic acid 5% formulation in the treatment of photoaging. Dermatologic Surgery. / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9598014/ / [dostęp: 30.06.2026]
Fartasch i wsp. (1997) / Mode of action of glycolic acid on human stratum corneum: ultrastructural and functional evaluation of the epidermal barrier. Archives of Dermatological Research. / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9248619/ / [dostęp: 30.06.2026]
Smith (1996) / Comparative effectiveness of alpha-hydroxy acids on skin properties. International Journal of Cosmetic Science. / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19245467/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kim i wsp. (1998) / Increased in vivo collagen synthesis and in vitro cell proliferative effect of glycolic acid. Dermatologic Surgery. / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9793513/ / [dostęp: 30.06.2026]
Bernstein i wsp. (2001) / Glycolic acid treatment increases type I collagen mRNA and hyaluronic acid content of human skin. Dermatologic Surgery. / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11359487/ / [dostęp: 30.06.2026]
Narda i wsp. (2021) / Glycolic acid adjusted to pH 4 stimulates collagen production and epidermal renewal without affecting levels of proinflammatory TNF-alpha in human skin explants. Journal of Cosmetic Dermatology. / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32583600/ / [dostęp: 30.06.2026]
Almeman (2024) / Evaluating the Efficacy and Safety of Alpha-Hydroxy Acids in Dermatological Practice: A Comprehensive Clinical and Legal Review. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39050562/ / [dostęp: 30.06.2026]