Glycine Soja Oil
Olej sojowy to klasyczny emolient roślinny, którego znaczenie w formulacjach kosmetycznych wynika przede wszystkim z profilu kwasów tłuszczowych. Przeciętny olej sojowy zawiera średnio około 55% kwasu linolowego, 18% kwasu oleinowego, 10% kwasu palmitynowego i 13% kwasu linolenowego - przy czym proporcje te zmieniają się w zależności od odmiany soi i warunków klimatycznych uprawy.
Nazwa INCI
Glycine Soja Oil. W bazach surowcowych spotykany również jako Glycine Soja (Soybean) Oil.
Nazwa zwyczajowa
Olej sojowy, olej z nasion soi.
Funkcja w kosmetyku
Składnik kondycjonujący skórę
Składnik natłuszczający
Nośnik dla innych składników aktywnych
Działanie kosmetyczne
Dominujący kwas linolowy jest niezbędnym kwasem tłuszczowym (NNKT) - organizm nie wytwarza go samodzielnie. W warstwie rogowej naskórka wchodzi on w skład ceramidów, które budują cement międzykomórkowy odpowiedzialny za szczelność bariery naskórkowej. Zewnętrzne dostarczanie kwasu linolowego przez olej sojowy wspiera więc organizację lipidów w naskórku i pomaga ograniczać przeznaskórkową utratę wody (TEWL).
Na powierzchni skóry olej sojowy tworzy okluzyjno-zmiękczającą warstwę, która wygładza naskórek i poprawia komfort skóry suchej lub odwodnionej. Olej zawiera również naturalnie obecne tokoferole (witamina E), które pełnią funkcję antyoksydacyjną - pomagają chronić lipidy skórne przed stresem oksydacyjnym.
Dostępne publikacje nie opisują dobrze zaprojektowanego badania z udziałem ludzi, w którym czysty olej sojowy byłby jedyną interwencją, a jednocześnie oceniano TEWL, nawilżenie i gładkość skóry. Obecny obraz działania opiera się więc głównie na danych pośrednich - badaniach przenikania przez skórę oraz obserwacjach dotyczących fitosteroli sojowych. Wspierają one potencjał frakcji sojowych w pielęgnacji bariery, ale nie stanowią bezpośredniego dowodu dla całego oleju.
| Kwas tłuszczowy | Średni udział w oleju sojowym | Rola w pielęgnacji skóry |
| Kwas linolowy | ok. 55% | Budulec ceramidów, wspiera barierę naskórkową |
| Kwas oleinowy | ok. 18% | Zmiękcza i wygładza naskórek |
| Kwas linolenowy | ok. 13% | Wspiera procesy regeneracyjne skóry |
| Kwas palmitynowy | ok. 10% | Współtworzy warstwę ochronną na skórze |
Ciekawostka: Skład kwasów tłuszczowych oleju sojowego nie jest stały - badania wykazały, że warunki temperaturowe podczas rozwoju nasion istotnie zmieniają udział kwasu linolowego i linolenowego, dlatego każda partia surowca może się nieco różnić pod względem proporcji.
Zastosowanie
Produkty nawilżające i regenerujące do skóry suchej
Ciekawostka: Oleje roślinne bogate w kwas linolowy - takie jak olej sojowy - w przeglądach naukowych wypadają korzystniej dla wsparcia bariery naskórkowej niż oleje z przewagą kwasu oleinowego, choć nie oznacza to automatycznej przewagi jednego konkretnego oleju nad innym bez badań bezpośrednich.
Pozyskiwanie
Pochodzenie: roślinne. Olej sojowy pozyskiwany jest z nasion soi (Glycine max). W kosmetyce stosowany jest surowiec rafinowany - po ekstrakcji, najczęściej z użyciem rozpuszczalników, surowy olej jest neutralizowany ługiem, bielony i dezodoryzowany. Pełna rafinacja istotnie obniża ilość białek resztkowych, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa stosowania - w rafinowanych olejach nie wykrywano aktywności wiązania immunoglobuliny E (IgE), podczas gdy oleje nierafinowane zachowywały resztkową aktywność alergizującą.
Olej sojowy jest składnikiem wyłącznie roślinnym, co oznacza pełną zgodność z 100% wegańską polityką Veoli Botanica (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).
Ciekawostka: Stopień rafinacji oleju sojowego ma bezpośredni wpływ na jego profil bezpieczeństwa - dobrze oczyszczony olej kosmetyczny praktycznie nie zawiera białek sojowych, które mogłyby wywoływać reakcje alergiczne, w przeciwieństwie do surowców nierafinowanych lub wzbogaconych w ekstrakty białkowe.
Dopuszczalne stężenie
Prawo UE nie ustanawia osobnego maksymalnego stężenia dla oleju sojowego (Glycine Soja Oil) w kosmetykach. Dane z ocen CIR (Cosmetic Ingredient Review) opisują realne zakresy użycia obserwowane na rynku: do 4% w preparatach do twarzy i szyi, do 75% w preparatach do ciała i dłoni oraz do 94% w produktach nawilżających. Są to jednak zakresy obserwowane w praktyce rynkowej, a nie formalne zalecenia producenta ani limity prawne.
Pora dnia
Olej sojowy może być stosowany o dowolnej porze dnia. Nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie słoneczne i nie wymaga szczególnych ograniczeń czasowych.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Olej sojowy (Glycine Soja Oil) był oceniany przez panel ekspertów CIR i uznany za bezpieczny w kosmetykach w aktualnych praktykach stosowania. Nie znaleziono osobnej, dedykowanej opinii Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS - Scientific Committee on Consumer Safety), która ustalałaby limit stężenia specyficznie dla tego składnika.
Przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (allergic contact dermatitis) opisywano dla różnych olejów roślinnych, w tym sojowego, jednak dotyczyły one głównie surowców nierafinowanych lub ekstraktów białkowych z soi. Dla dobrze rafinowanego oleju kosmetycznego ryzyko reakcji alergicznej jest oceniane jako niskie.
Brak wystarczających danych, by przypisać olejowi sojowemu jednoznaczną, liczbową ocenę komedogenności w nowoczesnych modelach badawczych. Historyczne skale komedogenności (0–5) opierały się na modelu ucha królika i nie zawsze przekładają się na skórę człowieka.
Z punktu widzenia stabilności formulacji olej sojowy wymaga ochrony antyoksydacyjnej - wysoka zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych sprzyja utlenianiu. W badaniach stabilności wykazano, że układ homologów tokoferolu wpływa na spowalnianie oksydacji, natomiast nadmiar alfa-tokoferolu w warunkach przyspieszonego starzenia może paradoksalnie działać prooksydacyjnie.
Powrót do bazy składników
Źródła
Cosmetic Ingredient Review (2020) / Safety Assessment of Plant-Derived Edible Oils as Used in Cosmetics / [online] / https://cir-safety.org/sites/default/files/116_draft_oils.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Clemente i wsp. (2009) / Soybean Oil: Genetic Approaches for Modification of Functionality and Total Content / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2773065/ / [dostęp: 30.06.2026]
Bukowski i wsp. (2024) / Climate-based variability in the essential fatty acid composition of soybean oil / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38176781/ / [dostęp: 30.06.2026]
Poljšak i wsp. (2022) / Vegetable Butters and Oils as Therapeutically and Cosmetically Active Ingredients for Dermal Use: A Review of Clinical Studies / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35548366/ / [dostęp: 30.06.2026]
Puglia (2008) / In vivo spectrophotometric evaluation of skin barrier recovery after topical application of soybean phytosterols / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18528589/ / [dostęp: 30.06.2026]
Intarakumhaeng i wsp. (2018) / In vitro skin penetration of petrolatum and soybean oil and effects of glyceryl monooleate / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29876949/ / [dostęp: 30.06.2026]
Rigby i wsp. (2011) / Quantification and partial characterization of the residual protein in fully and partially refined commercial soybean oils / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21250696/ / [dostęp: 30.06.2026]
Ramazzotti i wsp. (2001) / Determination of the IgE-binding activity of soy lecithin and refined and non-refined soybean oils / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11419717/ / [dostęp: 30.06.2026]
Schmidt i wsp. (2018) / Contribution of the Ratio of Tocopherol Homologs to the Oxidative Stability of Commercial Vegetable Oils / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29351234/ / [dostęp: 30.06.2026]
Guillén i wsp. (2018) / Prooxidant effect of α-tocopherol on soybean oil. Global monitoring of its oxidation process under accelerated storage conditions by 1H nuclear magnetic resonance / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29287377/ / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2026) / Fragrance allergens labelling / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-products-specific-topics/fragrance-allergens-labelling_en?prefLang=uk / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2022) / CosIng – Glossary of ingredients / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-ingredient-database/cosing-glossary-ingredients_en?prefLang=lv / [dostęp: 30.06.2026]
Cosmetic Ingredient Review (2020) / Safety Assessment of Soy-Derived Ingredients as Used in Cosmetics / [online] / https://cir-safety.org/sites/default/files/Soy_2.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2017) / Catalogue Prod’Hyg Edition 2017 V2 / [online] / https://www.prodhyg.com/repository/file/Catalogue-Prodhyg-DEF_2018-BD.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Nguyen i wsp. (2007) / Comedogenicity in rabbit: some cosmetic ingredients/vehicles / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18058303/ / [dostęp: 30.06.2026]
Fulton i wsp. (1984) / Comedogenicity of current therapeutic products, cosmetics, and ingredients in the rabbit ear / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6229554/ / [dostęp: 30.06.2026]
Cosmetic Ingredient Review (2026) / Glycine soja (soybean) oil / [online] / https://www.cir-safety.org/ingredient/glycine-soja-soybean-oil / [dostęp: 30.06.2026]
Wu i wsp. (2025) / Macrophage and keratinocyte cell assays suggest that the supercritical CO2 extract of black soybean possesses anti-inflammatory and skin barrier-protective effects / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40790662/ / [dostęp: 30.06.2026]
Shaffrali i wsp. (2001) / Contact dermatitis from soybean extract in a cosmetic cream / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11156026/ / [dostęp: 30.06.2026]
Vaughn i wsp. (2017) / Natural Oils for Skin-Barrier Repair: Ancient Compounds Now Backed by Modern Science / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28707186/ / [dostęp: 30.06.2026]
Bush i wsp. (1985) / Soybean oil is not allergenic to soybean-sensitive individuals / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3894482/ / [dostęp: 30.06.2026]