Geraniol

Geraniol pełni w kosmetykach przede wszystkim funkcję zapachową - odpowiada za nutę kwiatowo-różaną w kompozycjach perfumeryjnych i pielęgnacyjnych. Nie jest typowym składnikiem aktywnym o ukierunkowanym działaniu pielęgnacyjnym, choć w literaturze opisywane są jego właściwości kondycjonujące. Z perspektywy bezpieczeństwa istotne jest to, że geraniol należy do grupy substancji podatnych na utlenianie pod wpływem powietrza. Podczas tego procesu powstają pochodne - geranial, neral oraz hydroperoksydy - które wykazują wyższy potencjał uczulający niż forma świeża. Oznacza to, że ryzyko reakcji skórnej wzrasta nie tyle w momencie aplikacji świeżego produktu, ile w miarę starzenia się formulacji i ekspozycji na tlen. Dlatego w formulacjach kosmetycznych szczególne znaczenie ma odpowiednia stabilizacja geraniolu - ograniczenie dostępu powietrza, stosowanie antyoksydantów i opakowań ochronnych pomaga utrzymać niski poziom produktów utleniania.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Geraniol (INCI: Geraniol). Składnik występuje pod jedną, ustandaryzowaną nazwą w międzynarodowej bazie INCI. Pod względem chemicznym jest to monoterpenol - acykliczny terpen o wzorze sumarycznym C₁₀H₁₈O.

Nazwa zwyczajowa

Geraniol. Nazwa ta funkcjonuje powszechnie zarówno w polskiej kosmetologii konsumenckiej, jak i w perfumerii - nie wymaga dodatkowego tłumaczenia.

Funkcja w kosmetyku

Składnik zapachowy (nadaje kompozycji nutę różano-kwiatową)
Składnik maskujący zapach (neutralizuje niepożądane zapachy bazy formulacji)
Składnik kondycjonujący skórę (w niewielkim stopniu)

Działanie kosmetyczne

Cecha	Geraniol świeży	Geraniol utleniony
Potencjał uczulający	Niższy	Wyższy - produkty utleniania (geranial, neral, hydroperoksydy) odpowiadają za większość reakcji
Wynik testu płatkowego (patch test)	Niższy odsetek reakcji dodatnich	Wyższy odsetek reakcji dodatnich
Znaczenie dla formulatora	Stabilizacja i ochrona przed utlenianiem	Kluczowy czynnik ryzyka sensybilizacji

Ciekawostka: Geraniol występuje naturalnie w ponad 250 olejkach eterycznych - w olejku różanym jego udział sięga kilkudziesięciu procent, a w liściach palmarosy może przekraczać nawet 80%.

Zastosowanie

Ciekawostka: Geraniol jest jednym z alergenów zapachowych, które zgodnie z unijnym Rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009 podlegają indywidualnemu ujawnieniu w wykazie składników kosmetycznych - producent ma obowiązek wymienić go z nazwy, jeśli jego stężenie przekracza określone progi.

Pozyskiwanie

Geraniol pozyskiwany jest na dwa główne sposoby: z naturalnych olejków eterycznych (np. olejku różanego, palmarosowego, cytronellowego) lub drogą syntezy chemicznej. W obu przypadkach składnik jest pochodzenia roślinnego lub syntetycznego - nie wymaga surowców zwierzęcych. Veoli Botanica stosuje wyłącznie składniki zgodne z polityką 100% wegańską (certyfikaty PETA Approved i Fundacja Viva!).

Dopuszczalne stężenie

Geraniol nie ma jednego uniwersalnego limitu stężenia w kosmetykach. Przepisy unijne (Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009, załącznik III) określają natomiast progi obowiązkowego ujawnienia na etykiecie:

0,001% - w produktach pozostawianych na skórze,
0,01% - w produktach zmywalnych.

Maksymalne dopuszczalne stężenia w kompozycjach zapachowych reguluje standard IFRA z 2023 r. i zależą od kategorii produktu.

Ciekawostka: Progi 0,001% i 0,01% to nie limity bezpieczeństwa, lecz progi etykietowania - oznaczają, że od tych wartości producent musi wymienić geraniol z nazwy w składzie INCI, niezależnie od tego, czy pochodzi z olejku eterycznego, czy z syntezy.

Pora dnia

Geraniol jako składnik zapachowy nie wymaga stosowania o określonej porze dnia. Kosmetyki zawierające geraniol mogą być używane zarówno rano, jak i wieczorem - pora aplikacji zależy od typu produktu, a nie od właściwości samego składnika.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Geraniol figuruje na liście alergenów zapachowych objętych obowiązkowym indywidualnym oznakowaniem w Unii Europejskiej. W testach in vitro przeprowadzonych zgodnie z podejściem OECD 497 „2 z 3" (testy KeratinoSens, h-CLAT, U-SENS) geraniol został uznany za substancję o potencjale uczulającym. W badaniach klinicznych z udziałem osób z problemem kontaktowego zapalenia skóry forma utleniona geraniolu dawała wyższy odsetek dodatnich wyników testu płatkowego niż forma świeża - w pracy Hagvall i wsp. z 2018 r. czysty geraniol 6% w wazelinie dał 1% dodatnich wyników, natomiast utleniony geraniol w tym samym stężeniu - 3%.

Osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na substancje zapachowe powinny zwrócić uwagę na obecność geraniolu w składzie INCI. W praktyce diagnostycznej test płatkowy (patch test) pozostaje podstawową metodą oceny alergicznego kontaktowego zapalenia skóry na składniki zapachowe - przy podejrzeniu uczulenia na geraniol dodatkową wartość diagnostyczną może mieć testowanie jego formy utlenionej.

Ocena bezpieczeństwa stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią zależy od całej formulacji, stężenia i przeznaczenia produktu. W przypadku wątpliwości zaleca się konsultację z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem kosmetyków zawierających składniki zapachowe.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

European Commission (2025) / EUR-Lex - 02009R1223-20250901 - EN - EUR-Lex / [online] / https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1223/2025-09-01/eng / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2023) / Regulation (EU) 2023/1545 of 26 July 2023 amending Regulation (EC) No 1223/2009 as regards labelling of fragrance allergens in cosmetic products / [online] / https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1545/oj/eng / [dostęp: 30.06.2026]
SCCNFP (2003) / opinion on the SCCNFP on essential oils / [online] / https://ec.europa.eu/health/ph_risk/committees/sccp/documents/out218_en.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Api i wsp. (2025) / Update to RIFM fragrance ingredient safety assessment, geraniol, CAS registry number 106-24-1 / [online] / https://fragrancematerialsafetyresource.elsevier.com/sites/default/files/106-24-1-Upd.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Hagvall i wsp. (2018) / Contact allergy to oxidized geraniol among Swedish dermatitis patients-A multicentre study by the Swedish Contact Dermatitis Research Group / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29926925/ / [dostęp: 30.06.2026]
Hagvall i wsp. (2012) / Contact allergy to air-exposed geraniol: clinical observations and report of 14 cases / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22681463/ / [dostęp: 30.06.2026]
Hagvall i wsp. (2013) / Finding the optimal patch test material and test concentration to detect contact allergy to geraniol / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23510343/ / [dostęp: 30.06.2026]
Hagvall i wsp. (2007) / Fragrance Compound Geraniol Forms Contact Allergens on Air Exposure. Identification and Quantification of Oxidation Products and Effect on Skin Sensitization / [online] / https://pubs.acs.org/doi/10.1021/tx700017v / [dostęp: 30.06.2026]
Bäcktorp i wsp. (2007) / Mechanism of Air Oxidation of the Fragrance Terpene Geraniol / [online] / https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ct7001495 / [dostęp: 30.06.2026]
Sukakul i wsp. (2024) / Fragrance Contact Allergy - A Review Focusing on Patch Testing / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39140486/ / [dostęp: 30.06.2026]
Botvid i wsp. (2024) / Contact sensitization to fragrance mix I and fragrance mix II among European dermatitis patients: A systematic review / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38945918/ / [dostęp: 30.06.2026]
IFRA (2023) / Geraniol. IFRA Standard / [online] / https://ifrafragrance.org/standards/IFRA_STD_037.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Hagvall i wsp. (2014) / Cross-reactivity between citral and geraniol - can it be attributed to oxidized geraniol? / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25209002/ / [dostęp: 30.06.2026]
Mączka i wsp. (2020) / One Hundred Faces of Geraniol / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7397177/ / [dostęp: 30.06.2026]
Mohebitabar i wsp. (2017) / Therapeutic efficacy of rose oil: A comprehensive review of clinical evidence / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5511972/ / [dostęp: 30.06.2026]