Ectoin

Nazwa INCI

Ectoin - pojedynczy składnik o ustalonej nazwie w międzynarodowej bazie INCI, stosowany w pielęgnacji skóry jako osmolit i składnik ochronny.

Nazwa zwyczajowa

Ektoina.

Funkcja w kosmetyku

Ektoina pełni w formulacjach kosmetycznych kilka uzupełniających się ról:

• humektant - wiąże i porządkuje wodę w otoczeniu struktur komórkowych,

• składnik kondycjonujący skórę,

• składnik wspierający barierę naskórkową,

• składnik ochronny przed stresem środowiskowym, takim jak UVA, przesuszenie i zanieczyszczenia.

Jest często stosowana w pielęgnacji skóry wrażliwej i reaktywnej, ponieważ łączy działanie nawilżające z właściwościami kojącymi.

Działanie kosmetyczne

W badaniu randomizowanym z udziałem 104 zdrowych kobiet formulacja z 2% ektoiny wypadała korzystniej od samego podłoża pod względem nawilżenia i parametrów skóry, a jednocześnie nie powodowała działań niepożądanych. Z kolei przegląd systematyczny wskazywał, że ektoina była ogólnie dobrze tolerowana, a zgłaszane objawy niepożądane były nieliczne i zwykle łagodne.

Mechanizm działania ektoiny

Ektoina stabilizuje białka, lipidy i błony komórkowe, tworząc wokół nich uporządkowaną otoczkę wodną. Dzięki temu pomaga ograniczać przeznaskórkową utratę wody (TEWL) i wspiera odporność skóry na czynniki zewnętrzne. W modelu stresu UVA ograniczała aktywację markerów reakcji komórkowej na stres - takich jak czynnik transkrypcyjny AP-2, czyli białko regulujące odpowiedź komórki na uszkodzenie, oraz ICAM-1 - cząsteczka adhezji międzykomórkowej (intercellular adhesion molecule-1), której nadmierna ekspresja wiąże się ze stanem zapalnym. Ograniczała także mutacje mitochondrialnego DNA w komórkach skóry.

Ektoina została po raz pierwszy wyizolowana z ekstremofilnych mikroorganizmów żyjących w słonych jeziorach i gorących źródłach. To właśnie zdolność do przetrwania w skrajnych warunkach środowiskowych zwróciła uwagę badaczek i badaczy na jej potencjał ochronny dla skóry.

Zastosowanie

Ektoina pojawia się w różnych kategoriach produktów do pielęgnacji skóry:

• sera i kremy nawilżające do twarzy,

• kosmetyki łagodzące i kojące dla skóry wrażliwej,

• produkty wspierające pielęgnację skóry suchej i odwodnionej,

• formuły przeznaczone do stosowania po ekspozycji na stres środowiskowy,

• kosmetyki wspierające pielęgnację skóry po kwasach i pielęgnację skóry po retinolu, jako składnik pomagający przywrócić komfort osłabionej bariery,

• preparaty stosowane po zabiegach naruszających ciągłość naskórka.

W badaniu dotyczącym skóry po laserze frakcyjnym CO2 opisano spadek TEWL z 6,2 do 5,3 g/(m²·h) oraz wzrost nawodnienia z 54,4 × 0,02 mg/cm² do 72,5 × 0,02 mg/cm² dla jednego z preparatów zawierających ektoinę, stosowanych dwa razy dziennie.

Ektoina bywa również wybierana do formuł wspierających pielęgnację skóry zimą, gdy bariera naskórkowa jest szczególnie narażona na przesuszenie i działanie niskich temperatur.

Pozyskiwanie

Ektoina jest składnikiem pochodzenia biotechnologicznego, otrzymywanym w procesie fermentacji z udziałem mikroorganizmów przystosowanych do życia w ekstremalnych warunkach środowiskowych, takich jak wysokie zasolenie czy podwyższona temperatura. Ten sposób pozyskiwania wpisuje się w nowoczesną biotechnologię kosmetyczną.

W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant biotechnologiczny - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).

Dopuszczalne stężenie

Ektoina jest stosowana w kosmetykach najczęściej w stężeniach od 0,5% do 2%. W badaniu klinicznym z udziałem 104 zdrowych kobiet skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzono dla formulacji zawierającej 2% ektoiny.

Pora dnia

Ektoina może być stosowana rano i wieczorem. Składnik nie wykazuje właściwości fotouczulających, dlatego pora dnia zwykle nie ogranicza jego stosowania.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.

W badaniu z udziałem 104 zdrowych kobiet po formulacji z 2% ektoiny nie odnotowano działań niepożądanych. Przegląd systematyczny wskazywał ogólnie dobrą tolerancję - zgłaszane objawy niepożądane były nieliczne i zwykle łagodne.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

1. Heinrich i wsp. (2007) / In vivo assessment of Ectoin: a randomized, vehicle-controlled clinical trial. Skin Pharmacology and Physiology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17519560/ / [dostęp: 30.06.2026]

2. Marini i wsp. (2014) / Ectoine-containing cream in the treatment of mild to moderate atopic dermatitis: a randomised, comparator-controlled, intra-individual double-blind, multi-center trial. Skin Pharmacology and Physiology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23949258/ / [dostęp: 30.06.2026]

3. Kauth i wsp. (2022) / Topical Ectoine Application in Children and Adults to Treat Inflammatory Diseases Associated with an Impaired Skin Barrier: A Systematic Review. Dermatology and Therapy / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35038127/ / [dostęp: 30.06.2026]

4. Buenger i wsp. (2004) / Ectoin: an effective natural substance to prevent UVA-induced premature photoaging. Skin Pharmacology and Physiology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15452409/ / [dostęp: 30.06.2026]

5. Fontbonne i wsp. (2024) / Positive and ecobiological contribution in skin photoprotection of ectoine and mannitol combined in vivo with UV filters. Journal of Cosmetic Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37539499/ / [dostęp: 30.06.2026]

6. Buommino i wsp. (2005) / Ectoine from halophilic microorganisms induces the expression of hsp70 and hsp70B′ in human keratinocytes modulating the proinflammatory response. Cell Stress & Chaperones / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1226017/ / [dostęp: 30.06.2026]

7. bitop AG (2014) / Scientific Information. bitop AG brochure / [online] / https://www.ectoin.net/data/download/bitop_basisbroschuere.pdf / [dostęp: 30.06.2026]

8. bitop AG (2022) / Factsheet Ectoin® natural. bitop AG / [online] / https://bitop.de/assets/images/downloads-cosmetic-ingredients/flyer_ectoin-natural_3-pages.pdf / [dostęp: 30.06.2026]

9. bitop AG (2023) / Flyer ECTOinOIL®. bitop AG / [online] / https://bitop.de/assets/images/documents/flyer_ectoinoil_3-pages.pdf / [dostęp: 30.06.2026]

10. Duteil i wsp. (2022) / Prevention of Polymorphic Light Eruption Afforded by a Very High Broad-Spectrum Protection Sunscreen Containing Ectoin. Dermatology and Therapy / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35716331/ / [dostęp: 30.06.2026]

11. Załęska i wsp. (2025) / The Influence of Ectoine on the Skin Parameters Damaged by a CO2 Laser. Molecules / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40509357/ / [dostęp: 30.06.2026]

12. Graf i wsp. (2008) / The multifunctional role of ectoine as a natural cell protectant. Clinics in Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18691511/ / [dostęp: 30.06.2026]

13. Li i wsp. (2026) / Ectoine attenuates H2O2-Induced cellular senescence in human keratinocytes and endothelial cells by modulating the p53/p21 and p16 pathways. Frontiers in Aging / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41836316/ / [dostęp: 30.06.2026]