D-Limonene

D-limonen (INCI: Limonene) to monoterpen cykliczny, który w kosmetykach pełni przede wszystkim funkcję składnika zapachowego - nadaje formule charakterystyczną, cytrusową nutę. Jako naturalny składnik olejków eterycznych pozyskiwanych ze skórek owoców cytrusowych, występuje w wielu kategoriach produktów pielęgnacyjnych i myjących. Z perspektywy formulacyjnej d-limonen wspiera rozpuszczalność niektórych składników lipofilnych i pomaga maskować niepożądane zapachy surowców.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Limonene. Składnik bywa również zapisywany jako D-Limonene lub d-Limonene - wszystkie te formy odnoszą się do tego samego związku chemicznego w międzynarodowej nomenklaturze INCI.

Nazwa zwyczajowa

D-limonen, limonen.

Funkcja w kosmetyku

Składnik maskujący zapach
Rozpuszczalnik
Składnik kondycjonujący skórę

Działanie kosmetyczne

Kluczowym aspektem bezpieczeństwa d-limonenu jest jego zdolność do samoutleniania w kontakcie z powietrzem. Świeży, nieutleniony d-limonen wykazuje stosunkowo niski potencjał uczulający. Natomiast w wyniku oksydacji powstają hydroperoksydy limonenu - związki, które są najlepiej udokumentowanymi alergenami kontaktowymi w tej grupie surowców. Z tego powodu d-limonen klasyfikowany jest jako tak zwany prehapten - związek, który po utlenieniu może tworzyć silniejsze alergeny kontaktowe. Dane kliniczne z testów płatkowych wskazują, że dodatnie reakcje na nadtlenki limonenu występują u części pacjentów dermatologicznych - w Danii odsetek ten wyniósł 1,6% wśród 6719 kolejnych pacjentów, a w Wielkiej Brytanii 5,0% wśród 4743 badanych osób.

Cecha	Opis
Grupa chemiczna	Monoterpen cykliczny
Główna funkcja w kosmetyku	Składnik zapachowy
Status alergologiczny	Prehapten - uczula po utlenieniu
Kluczowe produkty oksydacji	Hydroperoksydy limonenu
Próg etykietowania w UE (produkty niespłukiwane)	0,001%
Próg etykietowania w UE (produkty spłukiwane)	0,01%

Zastosowanie

Produkty do pielęgnacji twarzy, takie jak kremy, HYDRA RELIEF EXPERT i TOUCH OF COMFORT
produkty do oczyszczania, w tym żele, pianki, emulsje i MELT WITH PASSION
produkty do pielęgnacji ciała, w tym LIPID SOLVE BODY, olejki i peelingi
Produkty do włosów i skóry głowy, takie jak HAIRS THE SECRET, odżywki i wcierki
Makijaż, na przykład LET'S GLOW, róże i bronzery
SHIELD ME DAILY i inne dezodoranty

Pozyskiwanie

D-limonen pozyskiwany jest przede wszystkim z naturalnych olejków eterycznych owoców cytrusowych - głównie z pomarańczy, cytryny, grejpfruta i limonki. Stanowi dominujący składnik tych olejków: w zależności od gatunku, odmiany i metody pozyskania może odpowiadać za ponad połowę, a nawet ponad 90% składu olejku. Surowiec otrzymywany jest najczęściej metodą tłoczenia na zimno skórek owoców lub destylacji parą wodną. D-limonen może być również wytwarzany syntetycznie.

Veoli Botanica jest marką w 100% wegańską (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!). D-limonen - niezależnie od tego, czy pochodzi z olejków roślinnych, czy z syntezy - jest składnikiem pochodzenia niezwierzęcego, co jest w pełni zgodne z polityką marki.

Dopuszczalne stężenie

W przepisach Unii Europejskiej (Rozporządzenie 1223/2009/WE) nie określono odrębnego maksymalnego stężenia d-limonenu w gotowym kosmetyku. Udokumentowane są natomiast progi obowiązkowego oznaczania na etykiecie: powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i powyżej 0,01% w produktach spłukiwanych. Progi te mają charakter informacyjny dla osób z nadwrażliwością na substancje zapachowe i nie stanowią limitu użycia składnika.

Pora dnia

O dowolnej porze. D-limonen jako składnik zapachowy nie wykazuje zależności od pory stosowania. Dostępne dane nie potwierdzają, aby sam d-limonen był klasycznym fototoksykantem skórnym - problem fototoksyczności w surowcach cytrusowych wiąże się częściej z furanokumarynami, a nie z samym limonenem.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

D-limonen jest klasyfikowany jako alergen zapachowy podlegający obowiązkowemu ujawnieniu na liście składników kosmetyku po przekroczeniu progów etykietowania. Najistotniejszym ryzykiem jest powstawanie hydroperoksydów w wyniku samoutleniania - to one odpowiadają za reakcje alergiczne typu kontaktowego zapalenia skóry. Osoby z potwierdzoną nadwrażliwością na substancje zapachowe powinny zwrócić uwagę na obecność Limonene w składzie INCI i w razie wątpliwości wykonać test płatkowy pod kontrolą dermatolożki lub alergolożki.

Ograniczenie kontaktu produktu z powietrzem i światłem oraz odpowiednie warunki przechowywania pomagają zmniejszyć ryzyko powstawania utlenionych form d-limonenu.

Brak oficjalnych wytycznych regulatorowych odnoszących się specyficznie do d-limonenu w kosmetykach podczas ciąży lub karmienia piersią. Decyzję o stosowaniu produktów zawierających ten składnik warto opierać na ocenie całej formulacji i indywidualnym stanie skóry - w razie wątpliwości zalecana jest konsultacja z dermatolożką lub kosmetolożką.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Botvid i wsp. / Ten Years of Patch Testing to Hydroperoxides of Limonene and Linalool: Prevalence, Patterns and Clinical Insights / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41638887/ / [dostęp: 21.06.2026]
Karlberg i wsp. / Hydroperoxides in oxidized d-limonene identified as potent contact allergens / Archives of Dermatological Research / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8154930/ / [dostęp: 21.06.2026]
Bennike i wsp. / Allergic contact dermatitis caused by hydroperoxides of limonene and dose-response relationship - A repeated open application test (ROAT) study / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30378136/ / [dostęp: 21.06.2026]
Brans i wsp. / Allergy to oxidized limonene and linalool is frequent in the U.K. / British Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24702129/ / [dostęp: 21.06.2026]
Luu i wsp. / Significantly Different Prevalences of Contact Allergy to Hydroperoxides of Linalool and Limonene When Patch Testing With Different Patch Test Chambers / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42204937/ / [dostęp: 21.06.2026]
Matura i wsp. / Patch testing with oxidized R-(+)-limonene and its hydroperoxide fraction / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14641115/ / [dostęp: 21.06.2026]
Zhang i wsp. / Citrus Essential Oils: A Review of Chemical Composition, Bioactivity, Safe Use, and Potential Applications / Chemistry & Biodiversity / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42105350/ / [dostęp: 21.06.2026]
Matura i wsp. / Not only oxidized R-(+)- but also S-(-)-limonene is a common cause of contact allergy in dermatitis patients in Europe / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17026692/ / [dostęp: 21.06.2026]
Nilsson i wsp. / A sensitive method for determination of allergenic fragrance terpene hydroperoxides using liquid chromatography coupled with tandem mass spectrometry / Rapid Communications in Mass Spectrometry / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23404959/ / [dostęp: 21.06.2026]