Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil
Olejek bergamotowy to złożona mieszanina lotnych związków zapachowych. W jego składzie dominują linalol (linalool), octan linalylu (linalyl acetate) i limonen (limonene). To one odpowiadają za charakterystyczny cytrusowo-kwiatowy aromat oraz za obserwowany w badaniach laboratoryjnych potencjał przeciwdrobnoustrojowy. Proponowane mechanizmy obejmują zaburzanie integralności błon komórkowych drobnoustrojów i wpływ na ich procesy metaboliczne.
Nazwa INCI
Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil
Nazwa zwyczajowa
Olejek z owoców drzewa bergamotowego, nazywany także olejkiem bergamotowym
Funkcja w kosmetyku
składnik o potencjale przeciwdrobnoustrojowym
Działanie kosmetyczne
Badania laboratoryjne (in vitro) potwierdziły aktywność olejku bergamotowego wobec Staphylococcus aureus, w tym wobec niektórych szczepów wielolekoopornych. Obecnie nie ma jednak wiarygodnych danych klinicznych potwierdzających skuteczność tego surowca w redukcji niedoskonałości lub stanów zapalnych bezpośrednio na skórze. W modelu komórkowym na ludzkich fibroblastach skórnych - komórkach odpowiedzialnych za produkcję kolagenu i elastyny - obserwowano wpływ na białka związane ze stanem zapalnym i przebudową tkanek, ale nie był to model badania u ludzi.
W formulacjach kosmetycznych składnik pełni przede wszystkim funkcję zapachową i wspiera ochronę przed stresem oksydacyjnym wywołanym czynnikami środowiskowymi.
| Składnik lotny | Rola w profilu olejku |
| Linalol (linalool) | Główny składnik odpowiedzialny za aktywność przeciwdrobnoustrojową i zapach |
| Octan linalylu (linalyl acetate) | Współtworzy profil zapachowy, wspiera łagodzenie |
| Limonen (limonene) | Antyoksydant, nadaje cytrusowy charakter zapachu |
| Bergapten (5-MOP) | Furanokumaryna odpowiedzialna za ryzyko fototoksyczności |
Ciekawostka: Olejek bergamotowy zawiera bergapten (5-metoksypsoralen) - furanokumarynę, która aktywuje się pod wpływem promieniowania UVA w zakresie około 325–365 nm. Dlatego w kosmetyce coraz częściej stosuje się frakcje olejku pozbawione furanokumaryn, które zachowują aromat i potencjał pielęgnacyjny bez ryzyka fototoksyczności.
Zastosowanie
produkty do pielęgnacji skóry twarzy, głównie jako element kompozycji zapachowej
kosmetyki do ciała, na przykład LIPID SOLVE BODY oraz ENJOY THE CALMNESS
produkty do pielęgnacji włosów, na przykład HAIRS THE SECRET i LET ME GLOW
perfumy i wody toaletowe
Pozyskiwanie
Olejek bergamotowy pozyskiwany jest metodą tłoczenia na zimno ze skórek owoców drzewa bergamotowego (Citrus aurantium var. bergamia), uprawianego głównie w Kalabrii we Włoszech. Jest to surowiec roślinny. Veoli Botanica jako marka 100% wegańska (PETA Approved, Fundacja Viva!) stosuje wyłącznie składniki pochodzenia roślinnego, syntetycznego lub biotechnologicznego.
Ciekawostka: Metoda pozyskiwania olejku bergamotowego ma bezpośredni wpływ na jego profil chemiczny, a zwłaszcza na zawartość furanokumaryn, takich jak bergapten. Frakcje destylowane lub specjalnie oczyszczane mogą mieć znacząco obniżoną zawartość tych związków w porównaniu z olejkiem tłoczonym na zimno.
Dopuszczalne stężenie
Nie ma jednego, uniwersalnego zakresu stosowania olejku bergamotowego, który można uznać za obowiązujący dla wszystkich typów kosmetyków. W praktyce należy odróżnić progi oznakowania alergenów zapachowych od limitów odnoszących się do fototoksycznych furanokumaryn. Progi 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w produktach spłukiwanych dotyczą obowiązku deklaracji określonych alergenów zapachowych, takich jak limonen i linalol, a nie ogólnego limitu stosowania samego olejku. Natomiast w CATCH THE SUN - produkcie brązującym do twarzy - zawartość furanokumaryn powinna pozostawać poniżej 1 mg/kg zgodnie z Rozporządzeniem 1223/2009/WE. W literaturze branżowej zwraca się też uwagę na ograniczanie zawartości 5-MOP, czyli bergaptenu, do 15 ppm w produktach pozostających na skórze oraz na stosowanie frakcji olejku pozbawionych furanokumaryn.
Pora dnia
Preferowane stosowanie wieczorem. Tradycyjny olejek bergamotowy zawiera furanokumaryny, przede wszystkim bergapten, które po aktywacji promieniowaniem UVA mogą wywołać reakcję fototoksyczną. Jeśli produkt zawiera frakcję olejku pozbawioną furanokumaryn, pora stosowania ma mniejsze znaczenie. Gdy na opakowaniu nie ma takiej informacji, bezpieczniej stosować kosmetyk z tym składnikiem wieczorem lub ograniczyć ekspozycję na słońce po aplikacji.
Ciekawostka: W literaturze klinicznej opisano przypadki pęcherzowej reakcji fototoksycznej po ekspozycji na olejek bergamotowy i promieniowanie UV. Reakcja ta jest bezpośrednio związana z obecnością bergaptenu i aktywacją przez UVA, a nie z samymi składnikami zapachowymi olejku.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Najlepiej udokumentowanym ryzykiem dermatologicznym związanym z olejkiem bergamotowym jest fototoksyczność wywołana furanokumarynami, przede wszystkim bergaptenem (5-MOP). Reakcja fototoksyczna może objawiać się zaczerwienieniem, pęcherzami lub przebarwieniami po ekspozycji na promieniowanie UVA. W literaturze opisano także pojedyncze przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry związanego z tym olejkiem. Limonen i linalol należą do składników zapachowych, które podlegają obowiązkowi deklaracji na opakowaniu po przekroczeniu określonych progów stężeń. Stosowanie frakcji bez furanokumaryn lub z kontrolowanym poziomem 5-MOP znacząco ogranicza ryzyko fototoksyczności przy zachowaniu profilu zapachowego surowca.
Ciąża i karmienie piersią
Brak potwierdzonych danych źródłowych dotyczących bezpieczeństwa stosowania olejku bergamotowego w ciąży i podczas karmienia piersią w kontekście kosmetycznym. Temat wymaga indywidualnej konsultacji. W razie wątpliwości warto skontaktować się z kosmetolożką Veoli Botanica pod adresem konsultacje@veolibotanica.pl.
Powrót do bazy składników
Źródła
Zaynoun i wsp. (1977) / A study of oil of bergamot and its importance as a phototoxic agent. II. Factors which affect the phototoxic reaction induced by bergamot oil and psoralen derivatives / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/589995/ / [dostęp: 30.06.2026]
Utsunomiya i wsp. (1994) / Action spectrum for bergamot-oil phototoxicity measured by sunburn cell counting / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8051317/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kejlová i wsp. (2007) / Phototoxicity of bergamot oil assessed by in vitro techniques in combination with human patch tests / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17669618/ / [dostęp: 30.06.2026]
Dubertret i wsp. (1990) / Phototoxic properties of perfumes containing bergamot oil on human skin: photoprotective effect of UVA and UVB sunscreens / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2128327/ / [dostęp: 30.06.2026]
Wisneski, H. H. (1976) / Determination of bergapten in fragrance preparations by thin layer chromatography and spectrophotofluorometry / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1270381/ / [dostęp: 30.06.2026]
Buiarelli i wsp. (2002) / Analysis of limette and bergamot distilled essential oils by HPLC / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12073882/ / [dostęp: 30.06.2026]
Cebi i Erarslan (2023) / Determination of the Antifungal, Antibacterial Activity and Volatile Compound Composition of Citrus bergamia Peel Essential Oil / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36613419/ / [dostęp: 30.06.2026]
Settanni i wsp. (2022) / Citrus bergamia: Kinetics of Antimicrobial Activity on Clinical Isolates / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35326824/ / [dostęp: 30.06.2026]
CIR (2015) / Safety Assessment of Citrus-Derived Peel Oils / [online] / https://www.cir-safety.org/sites/default/files/citrus_1.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2023) / Proposal / legislative entry for Citrus aurantium bergamia oil (Bergamot oil) / Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil / [online] / https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=intcom%3AC%282023%294912 / [dostęp: 30.06.2026]
European Union (2009) / Regulation (EC) No 1223/2009 on cosmetic products / [online] / https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN-FR/ALL/?from=EN&uri=CELEX%3A32009R1223 / [dostęp: 30.06.2026]
Kaddu i wsp. (2001) / Accidental bullous phototoxic reactions to bergamot aromatherapy oil / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11511848/ / [dostęp: 30.06.2026]
Zacher i wsp. (1984) / [Contact dermatitis caused by bergamot oil] / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6236066/ / [dostęp: 30.06.2026]
Han i Parker (2017) / Chemical composition analysis and in vitro biological activities of ten essential oils in human skin cells / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29450150/ / [dostęp: 30.06.2026]
Herman i wsp. (2016) / Linalool Affects the Antimicrobial Efficacy of Essential Oils / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26553262/ / [dostęp: 30.06.2026]
Mączka i wsp. (2022) / Natural Compounds in the Battle against Microorganisms-Linalool / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36296521/ / [dostęp: 30.06.2026]
IFRA (2020) / IFRA Fragrance Ingredient Glossary — Bergamot oil, furocoumarin free / [online] / https://ifrafragrance.org/docs/default-source/glossary/ifra-fragrance-ingredient-glossary---april-2020.pdf?sfvrsn=7eafe0a9_2 / [dostęp: 30.06.2026]
Marchese i wsp. (2020) / Bergamot essential oil nanoemulsions: antimicrobial and cytotoxic activity / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32573485/ / [dostęp: 30.06.2026]
Zhang i wsp. (2026) / Citrus Essential Oils: A Review of Chemical Composition, Bioactivity, Safe Use, and Potential Applications / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42105350/ / [dostęp: 30.06.2026]
ECHA (2025) / Cosmetic Products Regulation, Annex III - Restricted Substances / [online] / https://echa.europa.eu/en/cosmetics-restricted-substances / [dostęp: 30.06.2026]
ECHA (2026) / Registration Dossier — Bergamot oil / [online] / https://echa.europa.eu/registration-dossier/-/registered-dossier/17619/4/1 / [dostęp: 30.06.2026]