CI 77499

CI 77499 pełni w kosmetykach przede wszystkim funkcję barwiącą - nadaje formule czarny odcień i pozwala regulować głębię koloru w szerokim zakresie, od intensywnej czerni po delikatne szarości i brązy, w zależności od stężenia oraz połączenia z innymi pigmentami. Jest to pigment nieorganiczny, co oznacza, że nie wnika w struktury skóry i działa wyłącznie na jej powierzchni.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

CI 77499

Składnik znany również pod oznaczeniami czarny tlenek żelaza (Iron Oxide Black) oraz tlenek żelaza(II,III) (Iron (II,III) Oxide). Numer CAS: 1317-61-9. Odpowiada czarnemu tlenkowi żelaza o wzorze chemicznym Fe₃O₄ - tlenkowi żelaza(II,III), zwanemu też triżelazem tetraoksydem.

Nie należy mylić go z CI 77491 (czerwony tlenek żelaza, Fe₂O₃) ani CI 77492 (żółty tlenek żelaza).

Nazwa zwyczajowa

Czarny tlenek żelaza (INCI: CI 77499)

W polskiej kosmetologii konsumenckiej składnik funkcjonuje pod nazwą „czarny tlenek żelaza" lub po prostu „tlenki żelaza" - w kontekście grupy pigmentów nieorganicznych obejmującej również wariant czerwony i żółty.

Funkcja w kosmetyku

pigment kosmetyczny (barwnik)
Składnik regulujący głębię i intensywność koloru w formule
Składnik wspierający osłabianie promieniowania światła widzialnego (w połączeniu z innymi pigmentami i filtrami)

Działanie kosmetyczne

Z fizykochemicznego punktu widzenia czarny tlenek żelaza wykazuje dobrą zdolność krycia i rozpraszania światła. W formulacjach barwiących - szczególnie w połączeniu z tlenkiem cynku - wspiera osłabianie promieniowania widzialnego, co uzasadnia jego obecność nie tylko w kosmetykach kolorowych, ale również w produktach ochronnych z barwnikami, na przykład w DROP OF PERFECTION.

Właściwość	Charakterystyka CI 77499
Forma chemiczna	Fe₃O₄ - tlenek żelaza(II,III)
Barwa	Czarna
Typ pigmentu	Nieorganiczny, syntetyczny lub mineralny
Fotostabilność	Wysoka - trwałość świetlna 8/8 wg DIN EN ISO 105-B02 (dane producenta)
Penetracja skóry	Brak - działa wyłącznie na powierzchni naskórka

Tlenki żelaza należą do stabilnych pigmentów nieorganicznych o bardzo dobrej trwałości świetlnej, co oznacza, że kolor nie blaknie pod wpływem ekspozycji na światło. Ta cecha czyni je szczególnie przydatnymi w produktach eksponowanych na działanie promieniowania słonecznego.

Ciekawostka: Tlenki żelaza stosowane w kosmetykach kolorowych mogą wspierać osłabianie promieniowania widzialnego o wysokiej energii (HEV) - dlatego coraz częściej pojawiają się w formulacjach koloryzujących kremów z filtrem, gdzie pełnią jednocześnie funkcję barwiącą i ochronną.

Zastosowanie

Kosmetyki kolorowe do makijażu oczu (cienie do powiek, tusze do rzęs, eyelinery)
DROP OF PERFECTION - wygładzająco-kryjący krem BB
LET'S GLOW - rozświetlająco-nawilżający krem BB
produkty do ust (pomadki)
koloryzujące kremy z filtrem
TIME TO BRONZE - bronzer w kremie i produkt do konturowania

Ciekawostka: Udział komponentów pigmentowych z CI 77499 w gotowych formulacjach różni się znacząco w zależności od kategorii produktu - w tuszu do rzęs jest wielokrotnie wyższy niż w podkładzie, ponieważ tusz wymaga intensywnej, głębokiej czerni przy jednorazowej aplikacji.

Pozyskiwanie

Składnik syntetyczny. CI 77499 stosowany w kosmetykach jest otrzymywany na drodze syntezy chemicznej - kontrolowany proces pozwala uzyskać pigment o wysokiej czystości i powtarzalnych parametrach jakościowych, w tym ściśle kontrolowanym poziomie zanieczyszczeń metalicznych.

Choć tlenki żelaza występują również naturalnie jako minerały (magnetyt), w przemyśle kosmetycznym preferowane są formy syntetyczne ze względu na wyższą czystość i lepszą standaryzację.

Sam CI 77499 nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego. Veoli Botanica stosuje wyłącznie składniki zgodne z polityką 100% wegańską, potwierdzoną certyfikatami PETA Approved i Fundacji Viva!. W przypadku pigmentów oznacza to weryfikację, że również ewentualne powłoki i dyspersanty stosowane w gotowym surowcu pigmentowym nie zawierają komponentów odzwierzęcych.

Dopuszczalne stężenie

CI 77499 figuruje w załączniku IV Rozporządzenia 1223/2009/WE jako dozwolony barwnik kosmetyczny. Sam wpis w załączniku IV nie podaje odrębnego procentowego limitu maksymalnego dla produktów pozostawianych na skórze i zmywalnych - kluczowym warunkiem jest spełnienie kryteriów czystości dla E172.

Typowe poziomy komponentów pigmentowych zawierających CI 77499 w gotowych formulacjach zależą od kategorii produktu, jednak są to poziomy gotowych dyspersji lub komponentów pigmentowych, a nie zawsze stężenie czystego Fe₃O₄.

Ciekawostka: Analiza koloryzujących produktów z filtrem wykazała, że jedynie niewielka część marek na rynku ujawnia procentową zawartość tlenków żelaza w swoich formulacjach - transparentność w komunikowaniu stężeń pigmentów wciąż pozostaje wyzwaniem branżowym.

Pora dnia

O dowolnej porze. CI 77499 jest pigmentem stabilnym fotochemicznie i nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie słoneczne. Składnik stosowany jest zarówno w produktach do makijażu dziennego, jak i wieczornego.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

CI 77499 jest dopuszczony do stosowania w kosmetykach - w tym w produktach do okolic oczu i do ust - zgodnie z załącznikiem IV Rozporządzenia 1223/2009/WE, pod warunkiem spełnienia kryteriów czystości dla E172 (obejmujących limity zanieczyszczeń metalicznych, m.in. arsenu, kadmu, ołowiu i rtęci).

Dane kliniczne dotyczące reakcji alergicznych są ograniczone. W literaturze opisano pojedynczy przypadek alergicznego kontaktowego zapalenia skóry powiek po tuszu do rzęs, w którym test płatkowy był dodatni dla czarnego tlenku żelaza. Jednocześnie szersze badania dotyczące alergii kontaktowej na kosmetyki wskazują, że CI 77499 nie należy do najczęstszych alergenów kosmetycznych. Reakcje alergiczne są zatem rzadkie, ale możliwe.

W kontekście bezpieczeństwa nanomateriałów - nie istnieje jednoznaczna, dedykowana opinia SCCS autoryzująca „CI 77499 (nano)". Nanomateriały w kosmetykach podlegają odrębnej procedurze notyfikacji i oceny, a dopuszczalność formy nano pigmentu wymaga dodatkowej weryfikacji.

W przypadku kosmetyków w formie natryskowej (airbrush) istotna jest ocena ryzyka inhalacyjnego - dokument CIR dotyczący narażenia oddechowego na składniki kosmetyczne wskazuje, że w rozpylanych kosmetykach mogą występować nanoskalowe i aglomerowane cząstki tlenków metali, a dla takich zastosowań potrzebne są dane o wielkości cząstek, stężeniu i sposobie użycia.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

European Parliament and Council (2009) / Regulation (EC) No 1223/2009 on cosmetic products / [online] / https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1223/oj?uri=CELEX%3A32009R1223 / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2015) / E 172 Iron oxides and iron hydroxides — consolidated specification under Regulation (EU) No 231/2012 / [online] / https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/231/2015-10-20/eng / [dostęp: 30.06.2026]
Sudarshan Chemical Industries Limited (2025) / Sumicos Black LHM — Technical Data Sheet / [online] / https://www.sudarshan.com/wp-content/uploads/2025/07/sumicos-black-LHM-2231C-tds.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Expert Panel for Cosmetic Ingredient Safety (2021) / Respiratory Exposure to Cosmetic Ingredients 2021 / [online] / https://www.cir-safety.org/supplementaldoc/respiratory-exposure-cosmetic-ingredients-2021 / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2026) / Nanomaterials / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-products-specific-topics/nanomaterials_en / [dostęp: 30.06.2026]
Kobo Products, Inc. (2023) / BBO-I2 Product Specification / [online] / https://koboproductsinc.com/Specs/BBO-I2_Specs.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Kobo Products, Inc. (2016) / KMA-060A Anhydrous Mascara with PT1BM60B / [online] / https://www.koboproductsinc.com/formulations/KMA-060A.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Kobo Products, Inc. (2025) / KEY-115B Opalescent Silver Eyeshadow / [online] / https://koboproductsinc.com/formulations/KEY-115B.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Kobo Products, Inc. (2024) / KLF-357-AP Low Viscosity High Coverage Liquid Foundation / [online] / https://www.koboproductsinc.com/Downloads/Kobo-KoboguardMQ.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Kobo Products, Inc. (2024) / Kobo Halal Compliance — prototype lipstick examples / [online] / https://koboproductsinc.com/Downloads/Kobo-HalalCompliance.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Saxena i wsp. (2001) / Eyelid allergic contact dermatitis to black iron oxide / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11244140/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kumar i wsp. (2014) / Patch testing in suspected allergic contact dermatitis to cosmetics / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25295057/ / [dostęp: 30.06.2026]
Sudarshan Chemical Industries Limited (2022) / AQUIS™ Black 90110 N — Technical Data Sheet / [online] / https://www.sudarshan.com/wp-content/uploads/tds/Tds-aq_bk90110n-01_02-EU.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Bernstein i wsp. (2021) / Iron oxides in novel skin care formulations attenuate blue light for enhanced protection against skin damage / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7894303/ / [dostęp: 30.06.2026]
Lyons i wsp. (2021) / Photoprotection beyond ultraviolet radiation: A review of tinted sunscreens / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32335182/ / [dostęp: 30.06.2026]
He i wsp. (2025) / Visible Light Protection: An Updated Review of Tinted Sunscreens / [online] / https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/phpp.70033 / [dostęp: 30.06.2026]
Doan i wsp. (2026) / Iron Oxides in Tinted Sunscreen for Hyperpigmentation: A Product Analysis and Literature Review / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42081626/ / [dostęp: 30.06.2026]