Cetyl Palmitate
Palmitynian cetylu (INCI: Cetyl Palmitate) to ester powstający z połączenia alkoholu cetylowego i kwasu palmitynowego. W formulacjach kosmetycznych pełni przede wszystkim rolę emolientową i konsystencjotwórczą - tworzy na powierzchni skóry cienką warstwę, która pomaga ograniczać ucieczkę wody z naskórka i jednocześnie wygładza jego powierzchnię. Dzięki temu skóra po aplikacji produktu z palmitynianem cetylu jest gładka i miękka w dotyku, bez uczucia ciężkości.
Nazwa INCI
Cetyl Palmitate
Nazwa zwyczajowa
Palmitynian cetylu
Funkcja w kosmetyku
Emolient - wygładza i zmiękcza powierzchnię skóry
Składnik konsystencjotwórczy - reguluje lepkość i teksturę emulsji
Składnik kondycjonujący - poprawia odczucie skóry po aplikacji produktu
Współemulgator pomocniczy - wspiera stabilność układów emulsyjnych
Działanie kosmetyczne
Z punktu widzenia technologii kosmetyku składnik ten wpływa również na sensorykę gotowego produktu - zwiększa lepkość emulsji typu olej w wodzie (O/W) i pozostawia na skórze gładkie, aksamitne wykończenie. W pracach formulacyjnych wykazano, że palmitynian cetylu sprzyja tworzeniu uporządkowanych struktur lamelarnych (wielowarstwowych układów lipidowych przypominających naturalny cement międzykomórkowy naskórka), co przekłada się na lepszą stabilność emulsji i komfort użytkowania.
Pośrednie dane z badań formulacyjnych wskazują, że formulacje zawierające palmitynian cetylu mogą wspierać nawilżenie skóry, jednak efektu tego nie można przypisać wyłącznie temu składnikowi - wynika on z działania całej formulacji.
| Właściwość | Rola w produkcie |
| Emolient | Wygładza i zmiękcza powierzchnię skóry |
| Konsystencjotwórca | Reguluje lepkość i teksturę emulsji O/W |
| Stabilizator emulsji | Wspiera tworzenie struktur lamelarnych |
| Składnik sensoryczny | Pozostawia gładkie, aksamitne odczucie po aplikacji |
Ciekawostka: palmitynian cetylu historycznie występował w spermaceti - woskowej substancji pozyskiwanej z głów kaszalotów. Współcześnie jest wytwarzany wyłącznie drogą syntezy chemicznej lub enzymatycznej z surowców roślinnych, co całkowicie eliminuje potrzebę wykorzystywania źródeł zwierzęcych.
Zastosowanie
kremy do pielęgnacji twarzy - na przykład DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM
balsamy i emulsje do ciała - na przykład LIPID SOLVE BODY oraz BALM ME UP
produkty do pielęgnacji dłoni - na przykład HAND ME HEMP
kosmetyki kolorowe, w tym kremy BB - na przykład DROP OF PERFECTION
produkty do pielęgnacji okolicy oczu - na przykład KEEP AN EYE ON IT
Pozyskiwanie
Palmitynian cetylu jest wytwarzany drogą chemicznej lub enzymatycznej estryfikacji alkoholu cetylowego i kwasu palmitynowego. Współcześnie surowce do jego produkcji pochodzą z odnawialnych źródeł roślinnych - najczęściej z oleju palmowego lub kokosowego. Producenci surowców kosmetycznych oferują warianty zgodne z certyfikacją RSPO oraz standardem COSMOS.
W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant roślinny - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (PETA Approved, Fundacja Viva!).
Ciekawostka: naturalny indeks pochodzenia palmitynianu cetylu w wariancie roślinnym wynosi 1 według klasyfikacji ISO 16128, co oznacza, że składnik jest w pełni naturalnego pochodzenia - mimo że przechodzi proces estryfikacji.
Dopuszczalne stężenie
Z dostępnych danych CIR wynika, że formulacje zawierające palmitynian cetylu w stężeniu 2,5–2,7% oceniono jako nisko drażniące lub niedrażniące. Dla mieszaniny estrów cetylowych (cetyl esters) raport wskazuje stosowanie do 7% w kosmetykach pozostających na skórze i spłukiwanych. Publicznie dostępne materiały nie rozdzielają jednak osobno zalecanych poziomów użycia dla samego palmitynianu cetylu w kremach do twarzy i balsamach do ciała.
Pora dnia
O dowolnej porze - palmitynian cetylu nie wykazuje właściwości fotouczulających ani nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie słoneczne, dlatego produkty z tym składnikiem można stosować zarówno rano, jak i wieczorem.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał palmitynian cetylu za bezpieczny w obecnych praktykach stosowania i stężeniach. W badaniach klinicznych przywołanych przez CIR formulacje z tym składnikiem nie wykazały fototoksyczności, a w badaniu z udziałem 30 osób przy stężeniu 2,5% nie odnotowano podrażnienia. Raport CIR wskazuje na słaby potencjał uczulający dla formulacji z wyższym stężeniem, dlatego całkowite wykluczenie ryzyka reakcji skórnej nie jest możliwe - jak w przypadku każdego składnika kosmetycznego.
W dostępnej literaturze naukowej nie odnaleziono jednoznacznych, bezpośrednich dowodów na komedogenność palmitynianu cetylu jako pojedynczego składnika. Bez dodatkowych danych klinicznych nie należy przypisywać mu kategorycznie działania komedogennego ani niekomedogennego.
Ciekawostka: palmitynian cetylu jest zarejestrowany w bazie ECHA (Europejska Agencja Chemikaliów) pod numerem CAS 540-10-3 jako heksadecyl heksadekanian. Ocena potrzeb regulacyjnych ECHA dla tej substancji została oznaczona jako „brak konieczności działań", co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w zastosowaniach kosmetycznych.
---
Powrót do bazy składników
Źródła
Cosmetic Ingredient Review (1990) / Cosmetic Ingredient Review (1990). Final Report on the Safety Assessment of Octyl Palmitate, Cetyl Palmitate and Isopropyl Palmitate. Journal of the American College of Toxicology / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.3109/10915818209013145 / [dostęp: 30.06.2026]
Andersen F. Alan (1997) / Andersen, F. Alan (1997). Final Report On the Safety Assessment of Cetyl Esters. International Journal of Toxicology / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/109158189701600107 / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2026) / European Commission (2026). Cosmetic ingredient database. European Commission / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-ingredient-database_en / [dostęp: 30.06.2026]
BASF (2015) / BASF (2015). Cutina® CP Technical Information. BASF Care Chemicals / [online] / https://promo.basf.com/campaign/Projetos/CaringForYou/Documentos/Geral/Cutina%C2%AE%20CP.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
BASF Japan (2024) / BASF Japan (2024). Printable Product Catalog by MG. BASF / [online] / https://www.basf.com/dam/jcr%3A6afce776-cf0a-3a6c-b7f0-78c0eb2d6420/Printable_Product_Catalog_by_MG.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
European Chemicals Agency (2023) / ECHA (2023). Registration Dossier: Hexadecyl palmitate. European Chemicals Agency / [online] / https://echa.europa.eu/de/registration-dossier/-/registered-dossier/22753/7/3/1 / [dostęp: 30.06.2026]
Donato i wsp. (2017) / Donato i wsp. (2017). Rosemary Essential Oil-Loaded Lipid Nanoparticles: In Vivo Topical Activity from Gel Vehicles. Pharmaceutics / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5750654/ / [dostęp: 30.06.2026]
Rocha-Filho i wsp. (2016) / Rocha-Filho i wsp. (2016). Liquid Crystal Formation from Sunflower Oil: Long Term Stability Studies. Molecules / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27294894/ / [dostęp: 30.06.2026]
Lisboa i wsp. (2022) / Lisboa i wsp. (2022). Stabilization of water-in-oil emulsions using a wax ester synthesized by a new homemade heterogeneous biocatalyst. Journal of Chemical Technology & Biotechnology / [online] / https://scijournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/jctb.7042 / [dostęp: 30.06.2026]
Pornputtapitak i wsp. (2024) / Pornputtapitak i wsp. (2024). Effect of Functional Groups in Lipid Molecules on the Stability of Nanostructured Lipid Carriers: Experimental and Computational Investigations. ACS Omega / [online] / https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsomega.4c00685 / [dostęp: 30.06.2026]
BASF (2015) / BASF (2015). Emulgade® SE-PF Technical Information. BASF Care Chemicals / [online] / https://promo.basf.com/campaign/Projetos/CaringForYou/Documentos/Geral/Emulgade%C2%AE%20SE%20PF.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
European Chemicals Agency (2020) / ECHA (2020). Assessment regulatory needs: Hexadecyl palmitate. European Chemicals Agency / [online] / https://echa.europa.eu/sl/assessment-regulatory-needs?_disslists_WAR_disslistsportlet_cse_trigger_categories=&_disslists_WAR_disslistsportlet_cur=170&_disslists_WAR_disslistsportlet_delta=25&_disslists_WAR_disslistsportlet_deltaParamValue=25&_disslists_WAR_disslistsportlet_diss_update_dateFrom=&_disslists_WAR_disslistsportlet_diss_update_dateTo=&_disslists_WAR_disslistsportlet_doSearch=&_disslists_WAR_disslistsportlet_dte_conclusion_publishedFrom=&_disslists_WAR_disslistsportlet_dte_conclusion_publishedTo=&_disslists_WAR_disslistsportlet_dte_intentionFrom=&_disslists_WAR_disslistsportlet_dte_intentionTo=&_disslists_WAR_disslistsportlet_group_name=&_disslists_WAR_disslistsportlet_lec_submitter=&_disslists_WAR_disslistsportlet_multiValueSearchOperatorprc_regulatory_hypothesis=AND&_disslists_WAR_disslistsportlet_orderByCol=lec_submitter&_disslists_WAR_disslistsportlet_orderByType=asc&_disslists_WAR_disslistsportlet_prc_followup_activity=&_disslists_WAR_disslistsportlet_prc_public_status=&_disslists_WAR_disslistsportlet_substance_identifier_field_key=&p_p_id=disslists_WAR_disslistsportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_mode=view&p_p_state=normal / [dostęp: 30.06.2026]