Ceramide NP

Ceramid NP jest jednym z fizjologicznych lipidów warstwy rogowej naskórka - czyli tych samych tłuszczów, które skóra naturalnie wytwarza, by utrzymać szczelność swojej zewnętrznej bariery. Wraz z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi tworzy uporządkowane struktury lamelarne (wielowarstwowe „kanapki" lipidowe), które wypełniają przestrzenie między korneocytami - martwymi komórkami warstwy rogowej. To właśnie te struktury decydują o tym, jak skutecznie skóra zatrzymuje wodę i jak dobrze chroni się przed czynnikami zewnętrznymi.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Ceramide NP

Składnik klasyfikowany w międzynarodowej bazie INCI pod nazwą Ceramide NP. W starszej nomenklaturze funkcjonował jako Ceramide 3 - obecnie obowiązuje oznaczenie Ceramide NP, które jednoznacznie identyfikuje ten lipid w składach kosmetyków.

Nazwa zwyczajowa

Ceramid NP, ceramidy

Funkcja w kosmetyku

Składnik aktywny wspierający barierę naskórkową
Emolient - wygładza powierzchnię skóry i ogranicza ucieczkę wody
Składnik kondycjonujący - poprawia komfort i elastyczność naskórka

Działanie kosmetyczne

Gdy poziom ceramidów spada - na przykład w wyniku agresywnego oczyszczania, ekspozycji na niską temperaturę, suchego powietrza lub naturalnego procesu starzenia - bariera naskórkowa traci szczelność. Wzrasta wówczas przeznaskórkowa utrata wody (TEWL), a skóra staje się sucha, reaktywna i podatna na podrażnienia. Miejscowe stosowanie ceramidu NP wspiera odbudowę tych struktur lipidowych, pomagając ograniczyć TEWL i przywrócić komfort skóry. W badaniach klinicznych preparaty z ceramidami poprawiały nawilżenie i parametry bariery już po pojedynczej aplikacji, a efekt utrzymywał się także po zaprzestaniu stosowania. W jednym z badań poprawa nawilżenia, TEWL, pH i wygładzenia zmarszczek utrzymywała się jeszcze przez siedem dni po odstawieniu kremu z ceramidami.

Warto podkreślić, że ceramidy najskuteczniej działają w zestawieniu z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi - ta triada odtwarza naturalny skład lipidów naskórkowych. Badania modelowe potwierdzają, że proporcje między poszczególnymi klasami ceramidów, w tym relacja między ceramidem NP a ceramidem NS, wpływają na organizację lamelarną i w konsekwencji na szczelność bariery.

Element triady lipidowej	Rola w barierze naskórkowej
Ceramidy (w tym ceramid NP)	Tworzą szkielet struktur lamelarnych, decydują o szczelności bariery
Cholesterol	Stabilizuje upakowanie lipidów, nadaje elastyczność
Wolne kwasy tłuszczowe	Uzupełniają strukturę lamelarną, wspierają spójność warstwy rogowej

Ciekawostka: ceramidy stanowią największą frakcję lipidów międzykomórkowych warstwy rogowej - odpowiadają za około połowę ich masy. Mimo to ich skład zmienia się z wiekiem, co jest jedną z przyczyn narastającej suchości skóry dojrzałej.

Zastosowanie

Pielęgnacja twarzy (kremy, serum, toniki, maski)
Pielęgnacja ciała (BALM ME UP, emulsje)
Pielęgnacja okolicy oczu
Pielęgnacja dłoni
Produkty do oczyszczania (emulsje, FOAM OF COMFORT)

Pozyskiwanie

Ceramid NP stosowany w kosmetykach jest pozyskiwany na drodze syntezy chemicznej lub procesów biotechnologicznych - nie wymaga surowców pochodzenia zwierzęcego. W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant syntetyczny lub biotechnologiczny, zgodnie z polityką 100% wegańską marki (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).

Ciekawostka: ceramid NP ma ograniczoną zdolność przenikania w głąb skóry z klasycznych formuł kosmetycznych - dominują dane o jego depozycji w warstwie rogowej, co jest korzystne, ponieważ właśnie tam pełni swoją funkcję barierową. Rozwijane są jednak zaawansowane systemy nośnikowe, na przykład mikroemulsje, które pozwalają precyzyjniej kontrolować jego kumulację w naskórku.

Dopuszczalne stężenie

Ceramid NP nie podlega ograniczeniom stężenia określonym przez przepisy kosmetyczne UE. W gotowych produktach kosmetycznych stosowany jest zazwyczaj w stężeniach od 0,01% do kilku procent, dostosowanych do rodzaju formulacji i zamierzonego efektu pielęgnacyjnego. Końcowe bezpieczeństwo produktu oceniane jest na poziomie gotowej formuły.

Pora dnia

Ceramid NP można stosować o dowolnej porze - zarówno rano, jak i wieczorem. Nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie słoneczne i nie wymaga szczególnych ograniczeń czasowych. Wieczorem dobrze uzupełnia rutyny ze składnikami aktywnymi, takimi jak retinal lub - w inne dni - kwasy złuszczające, wspierając komfort i regenerację bariery naskórkowej.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. Jako składnik fizjologicznie obecny w skórze ceramid NP jest szeroko wykorzystywany w kosmetykach do skóry suchej, wrażliwej i z osłabioną barierą naskórkową, jednak końcowa tolerancja zależy od całej formulacji produktu.

Ciekawostka: w jednym z badań klinicznych efekt poprawy nawilżenia i obniżenia TEWL po 28 dniach stosowania kremu z ceramidami utrzymywał się jeszcze przez siedem dni po zaprzestaniu aplikacji. To sugeruje, że dobrze zaprojektowana odbudowa lipidowa bariery może działać dłużej niż sam okres stosowania preparatu.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Spada i wsp. (2021) / Spada i wsp. (2021). A daily regimen of a ceramide-dominant moisturizing cream and cleanser restores the skin permeability barrier in adults with moderate eczema: A randomized trial. Dermatologic Therapy / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8459234/ / [dostęp: 30.06.2026]
Lueangarun i wsp. (2019) / Lueangarun i wsp. (2019). The 24-hr, 28-day, and 7-day post-moisturizing efficacy of ceramides 1, 3, 6-II containing moisturizing cream compared with hydrophilic cream on skin dryness and barrier disruption in senile xerosis treatment. Dermatologic Therapy / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31585489/ / [dostęp: 30.06.2026]
Lim i wsp. (2022) / Lim i wsp. (2022). A Lipid Mixture Enriched by Ceramide NP with Fatty Acids of Diverse Chain Lengths Contributes to Restore the Skin Barrier Function Impaired by Topical Corticosteroid. Skin Pharmacology and Physiology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34348350/ / [dostęp: 30.06.2026]
Gwon i wsp. (2026) / Gwon i wsp. (2026). Impact of Ceramide Acyl Chain Length on Human Skin Barrier Recovery and Hydration. Journal of Cosmetic Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41814138/ / [dostęp: 30.06.2026]
Schroeter i wsp. (2017) / Schroeter i wsp. (2017). Phase separation in ceramide[NP] containing lipid model membranes: neutron diffraction and solid-state NMR. Soft Matter / [online] / https://pubs.rsc.org/en/content/articlelanding/2017/sm/c6sm02356h / [dostęp: 30.06.2026]
Steinbach i wsp. (2017) / Steinbach i wsp. (2017). Retarder action of isosorbide in a microemulsion for a targeted delivery of ceramide NP into the stratum corneum. Pharmazie / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29441901/ / [dostęp: 30.06.2026]
Yokose i wsp. (2020) / Yokose i wsp. (2020). The ceramide [NP]/[NS] ratio in the stratum corneum is a potential marker for skin properties and epidermal differentiation. BMC Dermatology / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7461267/ / [dostęp: 30.06.2026]
van Smeden i wsp. (2011) / van Smeden i wsp. (2011). LC/MS analysis of stratum corneum lipids: ceramide profiling and discovery. Journal of Lipid Research / [online] / https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022227520313390 / [dostęp: 30.06.2026]
Kono i wsp. (2021) / Kono i wsp. (2021). Clinical significance of the water retention and barrier function-improving capabilities of ceramide-containing formulations: A qualitative review. The Journal of Dermatology / [online] / https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/1346-8138.16175 / [dostęp: 30.06.2026]
Dimmers i wsp. (2026) / Dimmers i wsp. (2026). Monocentric, Vehicle-Controlled, Double-Blind Study to Assess the Short- and Long-Term Effects of a Ceramide NP C15-Containing Emollient on the Skin Microbiome and the Skin Barrier Function in Sensitive Skin. Skin Pharmacology and Physiology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41758783/ / [dostęp: 30.06.2026]
Nădăban i wsp. (2024) / Nădăban i wsp. (2024). The Sphingosine and Phytosphingosine Ceramide Ratio in Lipid Models Forming the Short Periodicity Phase: An Experimental and Molecular Simulation Study. Langmuir / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11238587/ / [dostęp: 30.06.2026]
German Clinical Trials Register (2024) / German Clinical Trials Register (2024). Monocentre, vehicle-controlled, double-blind study to assess the short- and long-term effects of a Ceramide NP C15-containing cream (Verum) on the skin microbiome and the skin barrier function. DRKS / [online] / https://drks.de/search/en/trial/DRKS00033510 / [dostęp: 30.06.2026]