Caramel

Karmel jest składnikiem kosmetycznym pełniącym wyłącznie funkcję barwiącą - nadaje formulacji odcień od jasnobrązowego do ciemnobrązowego, w zależności od zastosowanej klasy surowca i jego stężenia w recepturze. Nie wykazuje udokumentowanego działania pielęgnacyjnego na skórę, ponieważ jego rola ogranicza się do modyfikacji koloru gotowego produktu.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Caramel. W regulacjach i dokumentacji surowcowej funkcjonują również synonimy: „caramel color", „caramel liquid", „burnt sugar" oraz oznaczenie C.I. Natural Brown 10. Na etykiecie kosmetyku kluczowa pozostaje nazwa Caramel, zgodna z unijnym glosariuszem nazw składników kosmetycznych.

Nazwa zwyczajowa

Karmel, barwnik karmelowy.

Funkcja w kosmetyku

Barwnik (środek koloryzujący)

Działanie kosmetyczne

Z technologicznego punktu widzenia karmel jest rozpuszczalny w wodzie, co ułatwia jego wprowadzanie do fazy wodnej formulacji w temperaturze pokojowej. Producenci surowca wskazują, że barwa karmelu pozostaje stabilna również po podgrzaniu, co pozwala na jego stosowanie w procesach wymagających obróbki termicznej. Intensywność koloru reguluje się poprzez ilość dodanego surowca - nie istnieje jeden uniwersalny zakres procentowy dla wszystkich kategorii kosmetyków.

Warto wiedzieć, że pod wspólną nazwą INCI kryją się cztery klasy technologiczne karmelu (I, II, III i IV), które różnią się procesem produkcji - obecnością lub brakiem związków siarczynowych i amonowych. Ta różnica przekłada się na odmienny profil chemiczny gotowego barwnika, w tym na potencjalną zawartość związków towarzyszących, takich jak 4-metyloimidazol (4-MEI), który dotyczy wyłącznie klas III i IV.

Klasa karmelu	Reagenty w procesie produkcji	Potencjalne zanieczyszczenia
Klasa I	Brak reagentów amonowych i siarczynowych	Minimalne
Klasa II	Związki siarczynowe (bez amonowych)	Niskie
Klasa III	Związki amonowe (bez siarczynowych)	4-MEI - limit do 200 mg/kg (równoważnik barwy)
Klasa IV	Związki amonowe i siarczynowe	4-MEI - limit do 250 mg/kg (równoważnik barwy)

Ciekawostka: Sama nazwa INCI „Caramel" nie przesądza o klasie technologicznej barwnika - dopiero dokumentacja surowcowa od producenta pozwala ustalić, czy dany karmel należy do klasy I, czy IV.

Zastosowanie

kosmetyki kolorowe - szminki, podkłady, bronzery w kremie, takie jak TIME TO BRONZE, oraz kremy BB, takie jak DROP OF PERFECTION
kosmetyki do pielęgnacji twarzy i ciała jako składnik barwiący formulację
kosmetyki do makijażu oczu

Ciekawostka: Karmel jest jednym z najstarszych barwników stosowanych w przemyśle - jego historia sięga daleko poza kosmetykę, a w formulacjach kosmetycznych pełni tę samą rolę co w żywności: nadaje produktowi ciepły odcień brązu.

Pozyskiwanie

Pochodzenie: roślinne (przetworzenie termiczne cukrów roślinnych).

Karmel powstaje w procesie kontrolowanej karmelizacji - termicznego przetwarzania cukrów, najczęściej sacharozy, glukozy lub fruktozy, pochodzenia roślinnego. W zależności od klasy technologicznej do procesu mogą być dodawane reagenty amonowe lub siarczynowe, które modyfikują profil chemiczny i barwę końcowego produktu.

Producenci surowców kosmetycznych oferują karmel w wariantach zgodnych z certyfikatami wegańskimi, w tym COSMOS i NATRUE, pod warunkiem że reagenty i procesy spełniają wymagania tych standardów. Veoli Botanica stosuje wyłącznie składniki zgodne z polityką 100% wegańską marki (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).

Dopuszczalne stężenie

Brak publicznie dostępnych, liczbowych zakresów typowych stężeń karmelu w gotowych kosmetykach ze źródeł regulatorowych ani z dokumentacji producentów surowca. FDA dopuszcza stosowanie karmelu w kosmetykach zgodnie z zasadą dobrej praktyki wytwarzania (GMP - Good Manufacturing Practice), bez wyznaczania sztywnego limitu procentowego. Intensywność koloru reguluje się indywidualnie dla każdej formulacji.

Ciekawostka: Karmel jako barwnik kosmetyczny jest w USA klasyfikowany jako „permanently listed, exempt from certification", co oznacza dopuszczenie do stosowania bez konieczności certyfikacji każdej partii.

Pora dnia

O dowolnej porze. Karmel pełni wyłącznie funkcję barwiącą i nie wykazuje właściwości zwiększających wrażliwość skóry na promieniowanie ani innych ograniczeń związanych z porą stosowania.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi. FDA utrzymuje status karmelu jako barwnika dopuszczonego do stosowania w kosmetykach, w tym w produktach stosowanych w okolicy oczu.

W dostępnej literaturze naukowej brak dobrze udokumentowanych opisów klinicznych alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (allergic contact dermatitis) przypisanego jednoznacznie składnikowi Caramel stosowanemu w kosmetyku. Należy jednak pamiętać, że brak danych nie jest równoznaczny z całkowitym brakiem ryzyka - bezpieczeństwo ocenia się zawsze dla gotowej formulacji, a nie wyłącznie dla pojedynczego barwnika.

Brak osobnych restrykcji prawnych dotyczących stosowania karmelu w kosmetykach dla kobiet w ciąży lub karmiących piersią. Bezpieczeństwo gotowego produktu podlega jednak ocenie asesora bezpieczeństwa, który uwzględnia pełen skład receptury, dawkę ekspozycji i drogę narażenia.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

FDA (2026) / FDA (2026). Color Additives Permitted for Use in Cosmetics. FDA / [online] / https://www.fda.gov/cosmetics/cosmetic-ingredient-names/color-additives-permitted-use-cosmetics / [dostęp: 30.06.2026]
FDA (2026) / FDA (2026). Regulatory Status of Color Additives: Caramel. FDA / [online] / https://www.hfpappexternal.fda.gov/scripts/fdcc/?id=Caramel&set=ColorAdditives / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2019) / European Commission (2019). Commission Decision (EU) 2019/701 establishing a glossary of common ingredient names for use in the labelling of cosmetic products. Official Journal of the European Union / [online] / https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=uriserv%3AOJ.L_.2019.121.01.0001.01.ENG / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2000) / JECFA (2000). Caramel Colours. FAO JECFA Monographs / [online] / https://www.fao.org/fileadmin/user_upload/jecfa_additives/docs/Monograph1/Additive-102.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
FDA (2026) / FDA (2026). Questions & Answers About 4-MEI. FDA / [online] / https://www.fda.gov/food/food-additives-petitions/questions-answers-caramel-coloring-and-4-mei / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / Roquette Frères (2026). Beauté by Roquette® CC 001. Roquette Cosmetics / [online] / https://www.roquette.com/cosmetics/product-catalog/beaute-by-roquette-cc-001 / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / Roquette Frères (2026). Sweet Clarity. Roquette Cosmetics / [online] / https://www.roquette.com/cosmetics/formulations/sweet-clarity / [dostęp: 30.06.2026]
FDA (2023) / U.S. Food and Drug Administration (2023). LIB 4643 color additive analysis in foods and cosmetics using UPLC with extended photo-diode. FDA Laboratory Information Bulletin / [online] / https://www.fda.gov/media/169738/download / [dostęp: 30.06.2026]
European Parliament and Council (2009) / European Parliament and Council (2009). Regulation (EC) No 1223/2009 on cosmetic products. Official Journal of the European Union / [online] / https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1223/oj?uri=CELEX%3A32009R1223 / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2026) / European Commission (2026). Cosmetic ingredient database. European Commission / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-ingredient-database_en / [dostęp: 30.06.2026]
Damiani i wsp. (2006) / Damiani i wsp. (2006). Photostability of commercial sunscreens upon sun exposure and irradiation by ultraviolet lamps. Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1831786/ / [dostęp: 30.06.2026]
FDA (2023) / U.S. Food and Drug Administration (2023). Long-term stability of in-house sunscreen formulations. FDA / [online] / https://www.fda.gov/media/168530/download / [dostęp: 30.06.2026]
COSMOS-standard AISBL (2023) / COSMOS-standard AISBL (2023). COSMOS STANDARD Version 4.0. COSMOS Standard / [online] / https://media.cosmos-standard.org/filer_public/49/df/49dff58f-247a-4049-a84a-1177d6eca2c9/cosmos-standard_v40.pdf?trk=public_post_reshare-text / [dostęp: 30.06.2026]
COSMOS-standard AISBL (2026) / COSMOS-standard AISBL (2026). COSMOS-standard Documents. COSMOS Standard / [online] / https://www.cosmos-standard.org/en/documents/ / [dostęp: 30.06.2026]