Capsicum Annuum Fruit Extract
Ekstrakt z owoców papryki ostrej zawiera kapsaicynę, witaminę C, karotenoidy oraz flawonoidy - związki o szerokim spektrum aktywności biologicznej. Kluczowym mechanizmem działania tego składnika jest aktywacja receptora TRPV1 (receptor waniloidowy typu 1) - kanału kationowego obecnego w zakończeniach nerwowych i komórkach skóry. Skutkiem tej aktywacji jest przejściowy rumień, uczucie ciepła oraz wzrost miejscowego przepływu krwi i mikrokrążenia. W randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem 46 osób wykazano, że stosowanie miejscowe kapsaicyny zwiększało natlenienie skóry oraz parametry mikrokrążenia w porównaniu z placebo. Witamina C i karotenoidy obecne w surowcu pełnią rolę antyoksydantów, wspierając ochronę skóry przed stresem oksydacyjnym. Ekstrakt wykazuje również właściwości ściągające. Badania in vitro wskazują na pewien potencjał przeciwbakteryjny kapsaicyny wobec wybranych szczepów bakterii, m.in. E. coli i Bacillus subtilis, jednak efekt ten nie jest jednolity i nie przekłada się bezpośrednio na deklaracje kosmetyczne. Składnik bywa stosowany w formulacjach przeznaczonych do pielęgnacji skóry dojrzałej, skóry z oznakami starzenia oraz w produktach do ciała o działaniu rozgrzewającym. W preparatach do skóry głowy może wspierać odżywienie cebulek włosowych poprzez pobudzenie miejscowego ukrwienia, choć dane naukowe dotyczące wpływu miejscowej kapsaicyny na wzrost włosów pozostają niespójne - w hodowli ludzkich mieszków włosowych aktywacja TRPV1 hamowała wydłużanie łodygi włosa, natomiast pozytywne wyniki kliniczne dotyczą interwencji doustnej, a nie miejscowego stosowania ekstraktu kosmetycznego.
Nazwa INCI
Capsicum Annuum Fruit Extract
Nazwa zwyczajowa
Ekstrakt z owoców papryki ostrej
Funkcja w kosmetyku
składnik o działaniu antyoksydacyjnym
składnik o działaniu ściągającym
składnik wspierający mikrokrążenie
Działanie kosmetyczne
| Związek czynny | Główna rola w surowcu | Uwagi |
| kapsaicyna | Aktywacja TRPV1, pobudzenie mikrokrążenia | Odpowiada za efekt rozgrzewający i przejściowy rumień |
| Witamina C | Antyoksydant | Naturalnie obecna w owocach Capsicum annuum |
| Karotenoidy | Antyoksydant, barwnik roślinny | Bogaty profil w rodzaju Capsicum |
| Flawonoidy | Antyoksydant | Wspierają ochronę przed stresem oksydacyjnym |
Ciekawostka: kapsaicyna w stężeniu zaledwie 0,075% w modelu okluzyjnym zwiększała przeznaskórkową utratę wody (TEWL) w sposób istotny statystycznie, co wskazuje na przejściowe naruszenie integralności bariery naskórkowej - dlatego formulacja i stężenie mają kluczowe znaczenie dla komfortu i bezpieczeństwa stosowania.
Ciekawostka: Europejska Agencja Leków (EMA) podaje dla miękkiego ekstraktu z Capsicum standaryzację do 2,0–2,78% całkowitych kapsaicynoidów - to właśnie standaryzacja na kapsaicynoidy pozwala porównywać siłę działania i ryzyko drażniące między różnymi surowcami.
Ciekawostka: w badaniach na skórze człowieka rumień wywoływały już dawki kapsaicyny rzędu 0,125–0,25 μg/cm², co pokazuje, jak ograniczona jest tolerancja skórna na ten związek i jak istotne jest precyzyjne dozowanie w formulacjach kosmetycznych.
Zastosowanie
produkty do pielęgnacji twarzy (w niskich stężeniach, w formulacjach dla skóry dojrzałej)
produkty do pielęgnacji ciała (w tym preparaty o działaniu rozgrzewającym)
produkty do pielęgnacji włosów i skóry głowy
Pozyskiwanie
Składnik pochodzenia roślinnego. Pozyskiwany jest z owoców papryki ostrej (Capsicum annuum L.) metodą ekstrakcji, najczęściej z użyciem rozpuszczalników organicznych lub ekstrakcji nadkrytycznej. Veoli Botanica jest marką 100% wegańską i stosuje wyłącznie składniki pochodzenia roślinnego, biotechnologicznego lub syntetycznego, co potwierdzają certyfikaty PETA Approved i Fundacja Viva!.
Dopuszczalne stężenie
Według oceny CIR (Cosmetic Ingredient Review) pochodne Capsicum były stosowane w kosmetykach w stężeniach do 5%. Zazwyczaj stosuje się je w stężeniach od 0,1% do 5%, w zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia. W badaniach na skórze człowieka stosowano kapsaicynę w stężeniach 0,025%, 0,075%, 0,1%, 1% oraz 8%, przy czym już niskie stężenia wywoływały pieczenie i rumień w testach prowokacyjnych.
Pora dnia
Składnik może być stosowany zarówno rano, jak i wieczorem. EMA zaleca jednak unikanie dodatkowych źródeł ciepła oraz bezpośredniego promieniowania słonecznego lub podczerwonego podczas stosowania preparatów z Capsicum, ponieważ mogą one nasilać działanie rozgrzewające i drażniące.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Ocena CIR uznała kapsaicynę i pochodne Capsicum za bezpieczne przy praktykach stosowania opisanych w ocenie, pod warunkiem że gotowa formulacja nie działa drażniąco. Kapsaicyna jest jednak związkiem o udokumentowanym potencjale drażniącym - w badaniach na skórze człowieka stężenie 0,075% zwiększało TEWL oraz wywoływało pieczenie i rumień. Przed pierwszym zastosowaniem produktu z tym składnikiem zaleca się wykonanie testu płatkowego (patch test) na niewielkim fragmencie skóry. Osoby ze skórą wrażliwą, reaktywną lub z zaburzoną barierą naskórkową powinny zachować szczególną ostrożność. W przywołanych źródłach brakuje jednoznacznych wytycznych dotyczących stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią.
Powrót do bazy składników
Źródła
Schäfer i wsp. / Quantification of Dermal Microcirculatory Changes after Topical Administration of Capsaicin: A Randomized Placebo-Controlled Study in 46 Subjects / Journal of Investigative Surgery / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35836365/ / [dostęp: 21.04.2026]
Yang, Fan i Zheng, Jiashi / TRPV1: Role in Skin and Skin Diseases and Potential Target for Improving Wound Healing / International Journal of Molecular Sciences / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34200205/ / [dostęp: 21.04.2026]
Fang i wsp. / In vitro and in vivo evaluations of topically applied capsaicin and nonivamide from hydrogels / International Journal of Pharmaceutics / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11472818/ / [dostęp: 21.04.2026]
Nilius i Bíró / TRP channels in the skin / British Journal of Pharmacology / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4009000/ / [dostęp: 21.04.2026]
Bodó i wsp. / A hot new twist to hair biology: involvement of vanilloid receptor-1 (VR1/TRPV1) signaling in human hair growth control / American Journal of Pathology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15793280/ / [dostęp: 21.04.2026]
Valková i wsp. / Antioxidant and antimicrobial activities of fruit extracts from different fresh chili peppers / Acta Scientiarum Polonorum Technologia Alimentaria / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34724370/ / [dostęp: 21.04.2026]
Pellesi i wsp. / Capsaicin: Emerging Pharmacological and Therapeutic Insights / Current Issues in Molecular Biology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39194685/ / [dostęp: 21.04.2026]