Calendula Officinalis (Calendula) Flower Extract

Ekstrakt z nagietka lekarskiego (INCI: Calendula Officinalis (Calendula) Flower Extract) zawdzięcza swoje właściwości bogatemu profilowi związków bioaktywnych. Za jego działanie łagodzące odpowiadają przede wszystkim triterpenoidy - w tym faradiol, arnidiol i estry faradiolu - które pomagają ograniczać produkcję tlenku azotu w makrofagach, czyli komórkach odpornościowych zaangażowanych w reakcję zapalną. W praktyce oznacza to wsparcie dla wyciszania podrażnień na poziomie naskórka. Dodatkowo ekstrakt dostarcza flawonoidów, karotenoidów i kwasów tłuszczowych, które wspierają odpowiedź antyoksydacyjną skóry i pomagają ograniczać skutki stresu oksydacyjnego.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Calendula Officinalis (Calendula) Flower Extract. W formulacjach kosmetycznych spotykana jest także forma „Calendula Officinalis Flower Extract" - obie odnoszą się do tego samego surowca.

Nazwa zwyczajowa

Ekstrakt z nagietka lekarskiego

Funkcja w kosmetyku

składnik łagodzący
składnik kondycjonujący skórę
składnik antyoksydacyjny
składnik wspierający regenerację

Działanie kosmetyczne

W badaniu klinicznym opisanym przez Panahi i wsp. (2012) preparat z nagietkiem stosowany miejscowo przez 10 dni u 66 niemowląt z pieluszkowym zapaleniem skóry wykazał lepszą redukcję zmian skórnych niż preparat aloesowy. Jednocześnie przeglądy badań cytowane w materiale źródłowym wskazują, że ogólny poziom dowodów klinicznych dla nagietka pozostaje niejednorodny, dlatego jego rola w kosmetyku powinna być komunikowana przede wszystkim jako łagodząca i wspierająca pielęgnację skóry.

Ekstrakt z nagietka wspiera pielęgnację skóry wrażliwej, suchej i podrażnionej. Pomaga łagodzić zaczerwienienia i wspierać regenerację naskórka. W badaniach laboratoryjnych wykazywał również aktywność przeciwdrobnoustrojową, jednak są to dane in vitro, które nie potwierdzają jeszcze bezpośrednio skuteczności w pielęgnacji skóry z niedoskonałościami.

Klasa związków bioaktywnych	Przykłady	Rola w działaniu na skórę
Triterpenoidy	Faradiol, arnidiol, estry faradiolu	Wspierają wyciszanie podrażnień
Flawonoidy	Rutyna, kwercetyna	Działanie antyoksydacyjne
Karotenoidy	Luteina, zeaksantyna	Ochrona przed stresem oksydacyjnym
Kwasy tłuszczowe	Kwas linolowy, kalenowy	Wsparcie bariery naskórkowej

Zastosowanie

produkty do pielęgnacji ciała (balsamy, emulsje)
preparaty do pielęgnacji włosów i skóry głowy

Pozyskiwanie

Składnik pochodzenia roślinnego. Ekstrakt pozyskiwany jest z kwiatów nagietka lekarskiego (Calendula officinalis L.) - rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych (Asteraceae). Proces ekstrakcji polega na wyodrębnieniu związków bioaktywnych z płatków kwiatowych za pomocą rozpuszczalnika. Najczęściej stosuje się ekstrakcję wodno-glikolową, etanolową lub nadkrytycznym CO₂. Wybór rozpuszczalnika wpływa na profil uzyskanych związków: ekstrakcja etanolowa sprzyja odzyskowi flawonoidów, natomiast ekstrakcja nadkrytycznym CO₂ pozwala na selektywne pozyskiwanie triterpenoidów i polifenoli.

W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant pochodzenia roślinnego - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikat PETA Approved, Fundacja Viva!).

Dopuszczalne stężenie

Ekstrakt z nagietka lekarskiego stosowany jest zazwyczaj w stężeniach od 1% do 5%, w zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia.

Pora dnia

Ekstrakt z nagietka lekarskiego może być stosowany zarówno rano, jak i wieczorem. W dostępnych danych CIR pochodne nagietka nie wykazywały działania fotouczulającego, dlatego nie wskazano przeciwwskazań do stosowania w rutynie porannej.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Według raportu CIR pochodne nagietka nie wykazywały działania drażniącego, uczulającego ani fotouczulającego w dostępnych testach dermatologicznych. Odnotowano możliwość łagodnego drażnienia oczu. Osoby z potwierdzoną alergią na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) - takie jak rumianek, arnika czy chryzantema - powinny zachować ostrożność, ponieważ może wystąpić reakcja krzyżowa.

Substancja jest zarejestrowana w bazie ECHA pod numerami EC 283-949-5 i CAS 84776-23-8. Aktualną klasyfikację w rejestrze C&L warto każdorazowo sprawdzić w bieżącej dokumentacji surowca.

Ocena bezpieczeństwa stosowania w ciąży i w okresie karmienia piersią zależy od całej formulacji produktu. W razie wątpliwości warto skonsultować skład z kosmetolożką Veoli Botanica: konsultacje@veolibotanica.pl.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Pommier i wsp. (2004) / Phase III randomized trial of Calendula officinalis compared with trolamine for the prevention of acute dermatitis during irradiation for breast cancer. Journal of Clinical Oncology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15084618/ / [dostęp: 30.06.2026]
Panahi i wsp. (2012) / A Randomized Comparative Trial on the Therapeutic Efficacy of Topical Aloe vera and Calendula officinalis on Diaper Dermatitis in Children. The Scientific World Journal / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3346674/ / [dostęp: 30.06.2026]
Andersen i wsp. (2010) / Final Report of the Cosmetic Ingredient Review Expert Panel Amended Safety Assessment of Calendula officinalis—Derived Cosmetic Ingredients. International Journal of Toxicology / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1091581810384883 / [dostęp: 30.06.2026]
Siddiquee i wsp. (2021) / Efficacy of topical Calendula officinalis on prevalence of radiation-induced dermatitis: A randomised controlled trial. Australasian Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32965030/ / [dostęp: 30.06.2026]
Givol i wsp. (2019) / A systematic review of Calendula officinalis extract for wound healing. Wound Repair and Regeneration / [online] / https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/wrr.12737 / [dostęp: 30.06.2026]
Silva i wsp. (2021) / Anti-Inflammatory Activity of Calendula officinalis L. Flower Extract. Cosmetics / [online] / https://www.mdpi.com/2079-9284/8/2/31 / [dostęp: 30.06.2026]
Golubova i wsp. (2025) / Biosynthesis and bioactivity of anti-inflammatory triterpenoids in Calendula officinalis. Nature Communications / [online] / https://www.nature.com/articles/s41467-025-62269-w / [dostęp: 30.06.2026]
Reznicek, Gottfried i Zitterl-Eglseer, Karin (2003) / Quantitative determination of the faradiol esters in marigold flowers and extracts. Scientia Pharmaceutica / [online] / https://www.mdpi.com/2218-0532/71/2/121 / [dostęp: 30.06.2026]
Martins i wsp. (2014) / The effects of extraction method on recovery rutin from Calendula officinalis L. (Asteraceae). Pharmacognosy Magazine / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4189274/ / [dostęp: 30.06.2026]
Atwi-Ghaddar i wsp. (2023) / Exploring the Sequential-Selective Supercritical Fluid Extraction (S3FE) of Flavonoids and Esterified Triterpenoids from Calendula officinalis L. Flowers. Molecules / [online] / https://www.mdpi.com/1420-3049/28/20/7060 / [dostęp: 30.06.2026]
Deuschle i wsp. (2015) / Physical chemistry evaluation of stability, spreadability, in vitro antioxidant, and photo-protective capacities of topical formulations containing Calendula officinalis L. leaf extract. Brazilian Journal of Pharmaceutical Sciences / [online] / https://revistas.usp.br/bjps/en/article/view/100493 / [dostęp: 30.06.2026]
Efstratiou i wsp. (2012) / Antimicrobial activity of Calendula officinalis petal extracts against fungi, as well as Gram-negative and Gram-positive clinical pathogens. Complementary Therapies in Clinical Practice / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22789794/ / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2023) / Registration Dossier - Calendula officinalis, ext. European Chemicals Agency / [online] / https://echa.europa.eu/registration-dossier/-/registered-dossier/21622 / [dostęp: 30.06.2026]
Kodiyan, Joyson i Amber, Kyle T. (2015) / A Review of the Use of Topical Calendula in the Prevention and Treatment of Radiotherapy-Induced Skin Reactions. Antioxidants / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4665477/ / [dostęp: 30.06.2026]