Butylene Glycol

Butylenowy glikol należy do grupy glikoli szeroko stosowanych w kosmetykach ze względu na wielofunkcyjny profil działania. Jako humektant wiąże wodę w warstwie rogowej naskórka, wspierając nawilżenie i pomagając utrzymać komfort skóry. Jednocześnie pełni rolę rozpuszczalnika - ułatwia równomierne rozprowadzenie innych składników aktywnych w formulacji, co przekłada się na stabilność i jednorodność gotowego produktu.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Butylene Glycol (INCI). W praktyce kosmetycznej nazwą tą określa się 1,3-butanodiol (1,3-Butanediol). W bazach składników kosmetycznych funkcjonuje pod jednolitą nazwą Butylene Glycol.

Nazwa zwyczajowa

Butylenowy glikol, glikol butylenowy.

Funkcja w kosmetyku

Humektant
Rozpuszczalnik
Składnik wspomagający przenikanie innych składników aktywnych
Składnik kondycjonujący skórę

Działanie kosmetyczne

Dane mechanistyczne wskazują, że butylenowy glikol wpływa na sposób ułożenia i ruchliwość cząsteczek w warstwie rogowej, co może przejściowo modyfikować właściwości bariery naskórkowej i sprzyjać przenikaniu wybranych składników hydrofilowych (Kis i wsp.). Nie jest to jednak prosty „transport" w głąb skóry, lecz raczej zmiana warunków, w jakich składniki rozpuszczają się i przemieszczają w obrębie naskórka.

W formulacjach kosmetycznych butylenowy glikol bywa stosowany jako część układu humektantów - w połączeniu z gliceryną czy kwasem hialuronowym - a nie jako jedyny składnik odpowiedzialny za nawodnienie skóry.

Funkcja	Mechanizm	Znaczenie w formulacji
Humektant	Wiązanie wody w warstwie rogowej	Wspiera nawilżenie i komfort skóry
Rozpuszczalnik	Rozpuszczanie składników aktywnych	Zapewnia jednorodność i stabilność produktu
Wspomaganie przenikania	Przejściowa modyfikacja organizacji warstwy rogowej	Może ułatwiać dotarcie składników hydrofilowych do głębszych warstw naskórka

Ciekawostka: Butylenowy glikol wykazuje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze wobec wybranych drobnoustrojów, co potwierdzono w badaniach laboratoryjnych (Kinnunen i wsp.). Może więc pełnić dodatkową, wspomagającą rolę w ochronie formulacji przed zanieczyszczeniem mikrobiologicznym.

Zastosowanie

Produkty do pielęgnacji twarzy - serum, kremy, toniki
Produkty do oczyszczania skóry
Produkty do pielęgnacji ciała
Makijaż pielęgnujący
Produkty do pielęgnacji włosów i skóry głowy

Pozyskiwanie

Syntetyczny lub biotechnologiczny. Butylenowy glikol otrzymywany jest najczęściej w drodze syntezy chemicznej z surowców petrochemicznych. Na rynku dostępne są również warianty wytwarzane biotechnologicznie z surowców odnawialnych, na przykład w procesie fermentacji. Składnik nie jest pozyskiwany ze źródeł zwierzęcych. W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant biotechnologiczny lub syntetyczny zgodny ze 100% wegańską polityką marki - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikaty PETA Approved i Fundacji Viva!).

Ciekawostka: Coraz częściej dostępne są także warianty butylenowego glikolu wytwarzane z surowców odnawialnych. Pod względem funkcji kosmetycznej działają tak samo jak wersje otrzymywane syntetycznie.

Dopuszczalne stężenie

Według przeglądu bezpieczeństwa CIR (Scott i wsp.) historycznie raportowano stosowanie butylenowego glikolu w stężeniach sięgających do 89% w produktach pozostawianych na skórze oraz do 20% w produktach spłukiwanych. Wartości te odzwierciedlają najwyższe zgłoszone poziomy użycia w dokumentacji bezpieczeństwa i nie stanowią typowych rekomendacji formulacyjnych dla serum czy kremów. W praktyce kosmetycznej stężenia stosowane w produktach pielęgnacyjnych są zwykle wyraźnie niższe.

Ciekawostka: Butylenowy glikol jest jednym z najczęściej spotykanych składników na listach INCI - pojawia się zarówno w lekkich serum nawilżających, jak i w produktach do oczyszczania, pełniąc za każdym razem nieco inną rolę formulacyjną.

Pora dnia

Składnik stosowany jest o dowolnej porze dnia. Butylenowy glikol nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie słoneczne i nie wymaga szczególnych ograniczeń dotyczących pory aplikacji.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

CIR (Cosmetic Ingredient Review) uznaje butylenowy glikol za składnik bezpieczny przy aktualnych praktykach stosowania w kosmetykach (Scott i wsp.). W przeszukanych materiałach SCCS (Scientific Committee on Consumer Safety) nie znaleziono odrębnej opinii poświęconej temu składnikowi.

W literaturze naukowej opisano pojedyncze przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po kontakcie z butylenowym glikolem (Aizawa i wsp., Blomberg i wsp.), jednak autorzy tych publikacji zaznaczają, że takie reakcje nie są częste. Nie znaleziono dużego badania epidemiologicznego z jednoznaczną częstością dodatnich wyników testów płatkowych dla tego składnika w populacji dermatologicznej.

Osoby ze skórą bardzo reaktywną, u których wcześniej występowały reakcje na glikole, powinny zachować ostrożność i w razie wątpliwości skonsultować się z dermatolożką.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

European Commission (2026) / Cosmetic ingredient database. Komisja Europejska / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-ingredient-database_en / [dostęp: 30.06.2026]
Scott i wsp. (2016) / Safety Assessment of Alkane Diols. International Journal of Toxicology / [online] / https://www.cir-safety.org/sites/default/files/ADIOLS062016rep.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Kis i wsp. (2022) / The effects of glycols on molecular mobility, structure, and permeability in stratum corneum. Journal of Controlled Release / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35150813/ / [dostęp: 30.06.2026]
Tomiie i wsp. (2016) / Moisturizing Effects of Diglycerol Combined with Glycerol on Human Stratum Corneum. Journal of Oleo Science / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27430380/ / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / Cosmetic | R&D Structure. KH Neochem / [online] / https://www.khneochem.co.jp/en/rd/field/cosmetic/ / [dostęp: 30.06.2026]
Aizawa i wsp. (2014) / Case of allergic contact dermatitis due to 1,3-butylene glycol. Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25182293/ / [dostęp: 30.06.2026]
Blomberg i wsp. (2020) / Allergic contact dermatitis due to butylene glycol in cosmetics. Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32342510/ / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / 1,3-Butanediol | C4H10O2 | CID 7896. PubChem / [online] / https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/BUTYLENE%20GLYCOL / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / NaturoBG® (1,3 Butylene Glycol). Godavari Biorefineries / [online] / https://godavaribiorefineries.com/products/chemical/1%2C3-butylene-glycol / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / 1,3-Butylene Glycol. Kowa American Corporation / [online] / https://kowachemical.com/products/13-butylene-glycol/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kinnunen i wsp. (1991) / Antibacterial and antifungal properties of propylene glycol, hexylene glycol, and 1,3-butylene glycol in vitro. Acta Dermato-Venereologica / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1675525/ / [dostęp: 30.06.2026]
Gherbesi i wsp. (2024) / Allergic Contact Dermatitis to Topical Preparations Containing Minoxidil: A Systematic Review and Individual Participant Data Meta-Analysis. Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38885151/ / [dostęp: 30.06.2026]