Bromelain

Bromelaina to mieszanina cysteinowych enzymów proteolitycznych, czyli enzymów rozkładających białka. Działa na białka keratynowe obecne w warstwie rogowej naskórka - zewnętrznej, zrogowaciałej warstwie skóry odpowiedzialnej za jej teksturę i gładkość. Mechanizm działania polega na rozrywaniu wiązań peptydowych w desmosomach, czyli strukturach łączących korneocyty - komórki warstwy rogowej. W praktyce wspiera to naturalne oddzielanie martwych komórek bez mechanicznego tarcia.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Bromelain. W formulacjach kosmetycznych składnik może występować także jako ekstrakt z owocu ananasa (INCI: Ananas Sativus (Pineapple) Fruit Extract), jeśli stosowany jest w formie ekstraktu zawierającego aktywną bromelainę.

Nazwa zwyczajowa

Bromelaina

Funkcja w kosmetyku

Składnik złuszczający enzymatyczny
Składnik kondycjonujący skórę
Składnik wygładzający

Działanie kosmetyczne

W odróżnieniu od kwasów złuszczających AHA i BHA, które działają przez obniżenie pH i rozluźnianie spoiwa między komórkami, bromelaina pracuje w warunkach zbliżonych do naturalnego pH skóry. Dla bromelainy łodygowej optymalna aktywność enzymatyczna zwykle mieści się w zakresie pH 5,5–8, z najwyższą aktywnością około pH 6–7. Z tego powodu bywa opisywana jako łagodniejsza alternatywa dla skóry wrażliwej lub reaktywnej.

Sama obecność bromelainy w składzie INCI nie gwarantuje jednak realnego efektu złuszczającego. W analizie gotowych peelingów enzymatycznych tylko część produktów wykazywała wykrywalną aktywność proteolityczną. Oznacza to, że o skuteczności decyduje nie tylko obecność surowca, ale także zachowanie aktywności enzymu w finalnej formulacji. Emulsje typu olej w wodzie okazały się pod tym względem korzystniejsze niż żele.

Bromelaina może także wspierać wyrównanie kolorytu skóry - nie przez bezpośrednie hamowanie melanogenezy, lecz przez usuwanie zrogowaciałych, pigmentowanych komórek z powierzchni naskórka. W pielęgnacji przebarwień pełni więc rolę składnika wspierającego odnowę naskórka i poprawiającego przenikanie innych składników aktywnych, a nie samodzielnego składnika depigmentacyjnego.

Cecha	Bromelaina	Kwasy AHA/BHA
Mechanizm złuszczania	Hydroliza białek keratynowych, czyli proteoliza enzymatyczna	Rozpuszczanie spoiwa międzykomórkowego przez obniżenie pH
Optymalne pH działania	5,5–8, zbliżone do naturalnego pH skóry	2,5–4, środowisko kwaśne
Potencjał podrażnienia	Niższy przy prawidłowej formulacji	Wyższy, zależny od stężenia i pH
Pochodzenie	Roślinne, z ananasa	Roślinne lub syntetyczne

Ciekawostka: Bromelaina, papaina i ficyna należą do tej samej rodziny cysteinowych enzymów proteolitycznych - wszystkie trzy rozkładają białka keratynowe, ale nadal brakuje standaryzowanych badań klinicznych, które jednoznacznie wskazałyby przewagę jednego z tych enzymów nad pozostałymi w kontekście złuszczania kosmetycznego.

Zastosowanie

peelingi enzymatyczne do twarzy
produkty do oczyszczania skóry
maski złuszczające
produkty do pielęgnacji ciała z funkcją wygładzającą

Pozyskiwanie

Bromelaina jest składnikiem pochodzenia roślinnego. Pozyskuje się ją z różnych części ananasa jadalnego (Ananas comosus), przede wszystkim z łodygi i owocu. W praktyce przemysłowej wykorzystuje się także surowce uboczne, takie jak skórki czy rdzeń ananasa. W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant roślinny - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego i działa zgodnie z polityką 100% wegańską, potwierdzoną certyfikatami PETA Approved i Fundacji Viva!.

Ciekawostka: Bromelaina nie jest pojedynczą cząsteczką, lecz mieszaniną kilku enzymów proteolitycznych - ich proporcje różnią się w zależności od części ananasa, z której pochodzi surowiec. Dlatego w dokumentacji surowcowej rozróżnia się bromelainę łodygową i owocową, a każda z nich ma nieco inny profil aktywności.

Dopuszczalne stężenie

W badaniach formulacyjnych bromelainę stosowano w stężeniach 0,5%, 1% i 2% w emulsjach typu olej w wodzie oraz w żelach, a także w stężeniu 3% w kremie w osobnym badaniu. Najlepiej udokumentowany zakres dla formulacji złuszczających to 0,5%–2%. Bromelaina nie podlega ograniczeniom prawnym wynikającym z aneksu V Rozporządzenia 1223/2009/WE dotyczącego konserwantów ani z aneksów regulujących substancje ograniczone.

Pora dnia

Bromelaina może być stosowana o dowolnej porze dnia. Ze względu na mechanizm złuszczający, który odsłania młodsze warstwy naskórka, w ciągu dnia wskazana jest fotoprotekcja po użyciu produktu z tym składnikiem.

Ciekawostka: Aktywność enzymatyczną bromelainy w gotowej formulacji oznacza się metodą azokazeinową lub poprzez hydrolizę kazeiny. To praktyczny sposób oceny, czy enzym w produkcie rzeczywiście zachował zdolność do rozkładania białek, a nie tylko figuruje na liście składników.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.

W literaturze naukowej opisano przypadek alergicznego kontaktowego zapalenia warg po bromelainie, a starsze dane zawodowe wskazują na możliwość uczuleń po ekspozycji na ten enzym. Z tego powodu przy skórze reaktywnej oraz u osób z alergią na ananasa, lateks lub enzymy roślinne warto wykonać test płatkowy przed regularnym stosowaniem.

Łączenie bromelainy z kwasami złuszczającymi (AHA, BHA) lub retinoidami w tej samej rutynie wieczornej może zwiększać łączny potencjał drażniący. Dlatego takie kuracje warto rozdzielać w czasie, jeśli producent nie przeprowadził własnych testów kompatybilności.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Lourenço i wsp. / Evaluation of the enzymatic activity and stability of commercial bromelain incorporated in topical formulations / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26833020/ / [dostęp: 21.04.2026]
Arshad i wsp. / Bromelain, a Group of Pineapple Proteolytic Complex Enzymes (Ananas comosus) and Their Possible Therapeutic and Clinical Effects. A Summary / PMC / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8534447/ / [dostęp: 21.04.2026]
Khan i wsp. / Effect of pH, temperature and alcohols on the stability of glycosylated and deglycosylated stem bromelain / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14660870/ / [dostęp: 21.04.2026]
Trevisol i wsp. / An overview of the use of proteolytic enzymes as exfoliating agents / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34897928/ / [dostęp: 21.04.2026]
Pavan i wsp. / Properties and Therapeutic Application of Bromelain: A Review / PMC / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3529416/ / [dostęp: 21.04.2026]
Raison-Peyron i wsp. / Bromelain: an unusual cause of allergic contact cheilitis / PubMed / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14996077/ / [dostęp: 21.04.2026]