Borago Officinalis Seed Oil
Olej z nasion ogórecznika wyróżnia się wśród olejów roślinnych stosowanych w kosmetyce wysoką zawartością kwasu gamma-linolenowego (GLA) - wielonienasyconego kwasu tłuszczowego z grupy omega-6. Udział GLA w oleju zależy od odmiany rośliny i metody pozyskiwania, ale to właśnie ten składnik odpowiada za jego szczególne znaczenie pielęgnacyjne. W badaniach eksperymentalnych pochodne oleju z ogórecznika wspierały obniżenie poziomu prozapalnych cytokin, czyli cząsteczek sygnałowych związanych ze stanem zapalnym skóry, takich jak interleukina 1β (IL-1β), interleukina 6 (IL-6), interleukina 8 (IL-8) oraz prostaglandyna E2 (PGE2). Jednocześnie opisywano wzrost mediatorów proresolucyjnych, czyli związków pomagających skórze wygasić reakcję zapalną.
Nazwa INCI
Borago Officinalis Seed Oil
Nazwa zwyczajowa
Olej z nasion ogórecznika
Funkcja w kosmetyku
Emolient
Składnik kondycjonujący
Składnik łagodzący
Działanie kosmetyczne
Na poziomie bariery naskórkowej olej z nasion ogórecznika działa jak klasyczny emolient - wypełnia przestrzenie między korneocytami, czyli komórkami warstwy rogowej, ogranicza przeznaskórkową utratę wody (TEWL) i poprawia komfort skóry suchej oraz odwodnionej. Mechanizm ten bywa szczególnie istotny w skórze ze skłonnością do podrażnień, gdy zaburzona gospodarka lipidowa osłabia szczelność naskórka. W literaturze opisuje się też rolę enzymu delta-6-desaturazy, który bierze udział w przemianach kwasów tłuszczowych - gdy jego aktywność jest obniżona, zewnętrzne dostarczanie GLA może wspierać pielęgnację skóry i jej warstwę lipidową.
| Kwas tłuszczowy | Kategoria | Rola w pielęgnacji skóry |
| Kwas gamma-linolenowy (GLA) | Omega-6 | Wspiera wygaszanie stanu zapalnego i odbudowę bariery lipidowej |
| Kwas linolowy (LA) | Omega-6 | Wchodzi w skład ceramidów naskórkowych i wzmacnia cement międzykomórkowy |
| Kwas oleinowy (OA) | Omega-9 | Działa emolientowo, wygładza i zmiękcza powierzchnię skóry |
Składnik jest szczególnie ceniony w formulacjach przeznaczonych dla skóry suchej, odwodnionej, wrażliwej, podrażnionej oraz skłonnej do zaczerwienień. W literaturze przeglądowej bywa wymieniany także w kontekście pielęgnacji skóry z objawami atopowego zapalenia skóry, jednak najlepiej udokumentowane badania kliniczne dotyczą głównie suplementacji doustnej. Dlatego w komunikacji kosmetycznej najbezpieczniej opierać się na jego funkcji emolientowej, wsparciu bariery lipidowej i potencjale łagodzącym.
Ciekawostka: Ogórecznik lekarski (Borago officinalis) jest jednym z najbogatszych roślinnych źródeł kwasu gamma-linolenowego i pod tym względem przewyższa olej z wiesiołka, który również bywa wykorzystywany jako źródło GLA.
Zastosowanie
Preparaty do włosów i skóry głowy, na przykład EVERY HAIR YOU GO
Pozyskiwanie
Pochodzenie roślinne. Olej pozyskiwany jest z nasion ogórecznika lekarskiego (Borago officinalis) - rośliny jednorocznej z rodziny ogórecznikowatych. Najczęściej stosowaną metodą jest tłoczenie na zimno lub ekstrakcja rozpuszczalnikowa, po której olej poddawany jest rafinacji w celu usunięcia niepożądanych związków i poprawy stabilności oksydacyjnej. W kosmetyce stosuje się również ekstrakcję nadkrytycznym CO₂, która pozwala zachować wysoki udział nienasyconych kwasów tłuszczowych przy jednoczesnym ograniczeniu potrzeby rafinacji.
W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant roślinny - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (certyfikat PETA Approved, Fundacja Viva!).
Ciekawostka: Metoda pozyskiwania oleju z nasion ogórecznika wpływa nie tylko na profil kwasów tłuszczowych, ale również na stabilność oksydacyjną surowca. W praktyce ocenia się m.in. parametry związane z utlenianiem, ponieważ to one decydują o jakości oleju i trwałości gotowej formulacji.
Dopuszczalne stężenie
Zazwyczaj stosowany w stężeniach od 1% do 20%, w zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia.
Pora dnia
Olej z nasion ogórecznika może być stosowany zarówno rano, jak i wieczorem. Na podstawie dostępnych danych nie wykazuje właściwości fotouczulających. W rutynie porannej najczęściej pojawia się w kremach i balsamach stosowanych przed kremem z filtrem SPF 50+. Wieczorem może występować w bogatszych formulacjach emolientowych, na przykład REPAIR BY NIGHT lub DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.
W przypadku rafinowanego oleju kosmetycznego producenci surowca kontrolują zawartość alkaloidów pirolizydynowych - naturalnie występujących w roślinie związków, które po odpowiednim oczyszczeniu surowca powinny pozostawać na poziomie śladowym zgodnie ze specyfikacją jakościową. Ostateczna ocena bezpieczeństwa zawsze dotyczy gotowej formulacji, a nie wyłącznie pojedynczego składnika.
Ciekawostka: Brak wiarygodnych, recenzowanych badań bezpośrednio oceniających komedogenność samego oleju z nasion ogórecznika na skórze ludzkiej, dlatego nie należy automatycznie klasyfikować go jako „niekomedogenny" ani „komedogenny" bez odniesienia do konkretnej formulacji.
Powrót do bazy składników
Źródła
Takwale i wsp. (2003) / Takwale i wsp. (2003). Efficacy and tolerability of borage oil in adults and children with atopic eczema: randomised, double blind, placebo controlled, parallel group trial. BMJ / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14670885/ / [dostęp: 30.06.2026]
Henz i wsp. (1999) / Henz i wsp. (1999). Double-blind, multicentre analysis of the efficacy of borage oil in patients with atopic eczema. British Journal of Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10233322/ / [dostęp: 30.06.2026]
Asadi-Samani i wsp. (2014) / Asadi-Samani i wsp. (2014). The chemical composition, botanical characteristic and biological activities of Borago officinalis: a review. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine / [online] / https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1995764514601991 / [dostęp: 30.06.2026]
Burnett i wsp. (2017) / Burnett i wsp. (2017). Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils. International Journal of Toxicology / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1091581817740569 / [dostęp: 30.06.2026]
Fabrikov i wsp. (2019) / Fabrikov i wsp. (2019). Borage oil: Tocopherols, sterols and squalene in farmed and endemic-wild Borago species. Journal of Food Composition and Analysis / [online] / https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0889157518304186 / [dostęp: 30.06.2026]
Casas-Cardoso i wsp. (2021) / Casas-Cardoso i wsp. (2021). Health-Promoting Properties of Borage Seed Oil Fractionated by Supercritical Carbon Dioxide Extraction. Foods / [online] / https://rodin.uca.es/bitstream/handle/10498/25961/2021_831.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Q’omer BioActive Ingredients (2024) / Q’omer BioActive Ingredients (2024). Technical Data Sheet: Borage Seed Oil 20% GLA Refined Organic. Technical Data Sheet / [online] / https://qomer.eu/wp-content/uploads/2024/05/TDS_Borage_oil_20GLA_REF_ORG-1.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Chene i wsp. (2015) / Chene i wsp. (2015). In Vitro and in Vivo Anti-Inflammatory Effect of a Biotechnologically Modified Borage Seed Extract: Evidence for Lipid Pro-Resolving Mediators’ Implication in the Enhancement of Psoriatic and Atopic Dermatitis Lesions. Journal of Cosmetics, Dermatological Sciences and Applications / [online] / https://file.scirp.org/pdf/JCDSA_2015062914052982.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2024) / Unichem Pharm (2024). Regulatory Data Sheet: Borage Oil Refined Min.20% GLA. Regulatory Data Sheet / [online] / https://www.unichempharm.rs/wp-content/uploads/2024/04/ULJE-BORAGA-REGULATIVA.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
Bamford i wsp. (2013) / Bamford i wsp. (2013). Oral evening primrose oil and borage oil for eczema. Cochrane Database of Systematic Reviews / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8105655/ / [dostęp: 30.06.2026]
Vacillotto i wsp. (2013) / Vacillotto i wsp. (2013). A rapid and highly specific method to evaluate the presence of pyrrolizidine alkaloids in Borago officinalis seed oil. Journal of Mass Spectrometry / [online] / [dostęp: 30.06.2026]