Beta-Carotene
Beta-karoten należy do grupy karotenoidów - lipofilnych, czyli rozpuszczalnych w tłuszczach, pigmentów roślinnych, które w warstwie rogowej naskórka pełnią rolę zasobu antyoksydacyjnego. Jego główny mechanizm działania polega na neutralizowaniu reaktywnych form tlenu, w tym singletowego tlenu - bardzo reaktywnej formy tlenu generowanej w skórze pod wpływem promieniowania. Beta-karoten „gasi" singletowy tlen, zanim ten zdąży uszkodzić lipidy błon komórkowych i białka strukturalne naskórka.
Nazwa INCI
Beta-Carotene
Składnik może występować również pod nazwami CI 40800 (numer barwnika kosmetycznego) oraz CI 75130 (numer barwnika naturalnego pochodzenia).
Nazwa zwyczajowa
Beta-karoten
Funkcja w kosmetyku
Składnik kondycjonujący skórę
Barwnik kosmetyczny
Działanie kosmetyczne
W badaniu eksperymentalnym Darvina i wsp. (2011) miejscowa aplikacja beta-karotenu zwiększała poziom karotenoidów w skórze średnio 1,75 ± 0,29 raza i ograniczała ich ubytek po ekspozycji na promieniowanie IR, co wspiera pozycjonowanie tego składnika jako wspomagającego obronę antyoksydacyjną skóry.
| Właściwość | Rola w pielęgnacji |
| Antyoksydant lipofilny | Neutralizuje reaktywne formy tlenu w lipidowej matrycy warstwy rogowej |
| Prowitamina A | Komórki skóry, w tym keratynocyty i melanocyty, mogą konwertować beta-karoten do retinolu, choć skala tej przemiany w typowym kosmetyku pozostaje ograniczona |
| Barwnik naturalny | Nadaje formulacjom żółto-pomarańczowy odcień bez konieczności stosowania barwników syntetycznych |
Beta-karoten jest składnikiem wrażliwym na światło i tlen - jego degradacja w formulacji może przebiegać zgodnie z kinetyką pierwszego rzędu. Stabilność w gotowym produkcie zależy od fazy olejowej, obecności antyoksydantów pomocniczych, na przykład witaminy E, oraz odpowiedniego opakowania chroniącego przed światłem. Nowoczesne technologie formulacyjne, takie jak liposomy, stałe nanocząstki lipidowe (SLN) czy nanostrukturalne nośniki lipidowe (NLC), poprawiają zarówno stabilność chemiczną beta-karotenu, jak i jego wchłanianie do skóry.
Karotenoidy, w tym beta-karoten, są naturalnie obecne w skórze i stanowią element jej wewnętrznej obrony antyoksydacyjnej. Ich poziom w naskórku może obniżać się po intensywnej ekspozycji na promieniowanie, co uznaje się za jeden z mierzalnych wskaźników stresu oksydacyjnego skóry.
Zastosowanie
Produkty do pielęgnacji twarzy, takie jak SAY HI-DRATION, GOOD TO C YOU i ICONIC GLOW MASK
Produkty do pielęgnacji ciała, takie jak LIPID SOLVE BODY i ENJOY THE CALMNESS
Produkty do ochrony przeciwsłonecznej - jako składnik wspierający ochronę antyoksydacyjną
Makijaż pielęgnujący, na przykład LET'S GLOW i TIME TO BRONZE, w którym może pełnić rolę barwnika i składnika kondycjonującego
Pozyskiwanie
Beta-karoten pozyskiwany jest z dwóch głównych źródeł: roślinnego i syntetycznego. Źródła roślinne obejmują ekstrakcję z warzyw i owoców bogatych w karotenoidy - przede wszystkim z marchwi, dyni, batata i alg, na przykład Dunaliella salina. Wariant syntetyczny otrzymywany jest na drodze syntezy chemicznej i jest strukturalnie identyczny z naturalnym beta-karotenem.
Veoli Botanica stosuje wyłącznie warianty zgodne z polityką 100% wegańską marki - bez składników pochodzenia zwierzęcego (PETA Approved, Fundacja Viva!).
Dopuszczalne stężenie
Beta-karoten jako barwnik kosmetyczny jest dopuszczony do stosowania w kosmetykach zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009. W publicznie dostępnych kartach technicznych producentów surowca nie ma jednoznacznego, otwartego zakresu procentowego rekomendowanego dla kosmetyków do twarzy, dlatego dokładne stężenie należy oceniać na poziomie konkretnej formulacji i dokumentacji producenta surowca.
Pora dnia
Beta-karoten może pojawiać się zarówno w produktach porannych, jak i wieczornych. O sposobie stosowania decyduje cała formulacja oraz towarzyszące jej składniki aktywne, a nie sam beta-karoten. Ze względu na wrażliwość na światło i tlen surowiec wymaga odpowiedniej ochrony w formule i opakowaniu.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.
W testach modelowych (3T3 NRU) beta-karoten wykazywał potencjał fototoksyczny po ekspozycji na UVA i światło widzialne w warunkach laboratoryjnych. Taki wynik nie jest jednak równoznaczny z potwierdzoną fototoksycznością gotowego kosmetyku stosowanego na skórę, ponieważ znaczenie mają stężenie, cała matryca formulacji i sposób aplikacji.
Brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania miejscowego beta-karotenu w ciąży i podczas karmienia piersią, które pozwalałyby na sformułowanie jednoznacznej rekomendacji. Ocena bezpieczeństwa zawsze dotyczy gotowego produktu.
Powrót do bazy składników
Źródła
Darvin i wsp. (2011) / Darvin i wsp. (2011). Topical beta-carotene protects against infra-red-light-induced free radicals. Experimental Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21255091/ / [dostęp: 30.06.2026]
Kar H. K. (2002) / Kar, H. K. (2002). Efficacy of beta-carotene topical application in melasma: an open clinical trial. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17656988/ / [dostęp: 30.06.2026]
Freitas i wsp. (2016) / Freitas i wsp. (2016). In vitro photosafety and efficacy screening of apigenin, chrysin and beta-carotene for UVA and VIS protection. European Journal of Pharmaceutical Sciences / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27130544/ / [dostęp: 30.06.2026]
Semitsoglou-Tsiapou i wsp. (2022) / Semitsoglou-Tsiapou i wsp. (2022). Photochemical (UV-vis/H2O2) degradation of carotenoids: Kinetics and molecular end products. Chemosphere / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34392195/ / [dostęp: 30.06.2026]
Lavelli i wsp. (2022) / Lavelli i wsp. (2022). Kinetic Study of Encapsulated β-Carotene Degradation in Aqueous Environments: A Review. Foods / [online] / https://www.mdpi.com/2304-8158/11/3/317 / [dostęp: 30.06.2026]
de Souza Guedes i wsp. (2021) / de Souza Guedes i wsp. (2021). An Overview on Topical Administration of Carotenoids and Coenzyme Q10 Loaded in Lipid Nanoparticles. Antioxidants / [online] / https://www.mdpi.com/2076-3921/10/7/1034 / [dostęp: 30.06.2026]
Morrison i wsp. (2002) / Morrison i wsp. (2002). Beta-carotene uptake and bioconversion to retinol differ between human melanocytes and keratinocytes. Journal of Investigative Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11759295/ / [dostęp: 30.06.2026]
Flieger i wsp. (2024) / Flieger i wsp. (2024). Skin Protection by Carotenoid Pigments. International Journal of Molecular Sciences / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38338710/ / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2025) / European Commission (2025). CosIng – Glossary of ingredients. European Commission / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-ingredient-database/cosing-glossary-ingredients_en?prefLang=lv / [dostęp: 30.06.2026]
European Parliament and the Council (2009) / European Parliament and the Council (2009). Regulation (EC) No 1223/2009 on cosmetic products. Official Journal of the European Union / [online] / https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1223/oj?uri=CELEX%3A32009R1223 / [dostęp: 30.06.2026]
FDA (2022) / FDA (2022). Color Additives Permitted for Use in Cosmetics. FDA / [online] / https://www.fda.gov/cosmetics/cosmetic-ingredient-names/color-additives-permitted-use-cosmetics / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / dsm-firmenich (2026). Carotenoids. dsm-firmenich Health, Nutrition & Care / [online] / https://www.dsm-firmenich.com/en/businesses/health-nutrition-care/products/carotenoids.html / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / dsm-firmenich (2026). β-Carotene 30% FS Safety Data Sheet. dsm-firmenich Perfumery & Beauty / [online] / https://www.dsm-firmenich.com/en/businesses/perfumery-beauty/beauty-care/products/sds/beta-carotene-30-safety-data-sheet.html / [dostęp: 30.06.2026]
Maria i wsp. (2025) / Maria i wsp. (2025). Skin Aging and Carotenoids: A Systematic Review of Their Multifaceted Protective Mechanisms. Biomedicines / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40871623/ / [dostęp: 30.06.2026]