Bakuchiol

Ciąża i karmienie piersią: nie odnaleziono dedykowanej opinii SCCS ani CIR dotyczącej bakuchiolu. W dokumentacji producenta surowca nie rekomendowano stosowania w ciąży z powodu braku danych o wpływie reprodukcyjnym i rozwojowym. Bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią należy więc traktować jako obszar z luką danych - w razie wątpliwości warto skonsultować się z kosmetolożką lub dermatolożką.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Bakuchiol to meroterpen fenolowy, czyli związek roślinny łączący cechy fenoli i terpenów. Choć nie jest retinoidem, w badaniach laboratoryjnych wykazuje zdolność do modulowania ekspresji genów w sposób częściowo zbliżony do retinolu. Na poziomie komórkowym wspiera syntezę kolagenu i innych składników macierzy zewnątrzkomórkowej, czyli „rusztowania" odpowiedzialnego za jędrność skóry, a jednocześnie pomaga ograniczać aktywność metaloproteinazy MMP-1 - enzymu, który przyspiesza degradację kolagenu. Dodatkowo bakuchiol wykazuje właściwości antyoksydacyjne i wspiera osłabienie części szlaków zapalnych w skórze.

Nazwa INCI

Bakuchiol (INCI: Bakuchiol). Składnik występuje w formulacjach kosmetycznych jako oczyszczona, pojedyncza cząsteczka - nie należy utożsamiać go z surowym olejem ani ekstraktem z babchi (Psoralea corylifolia), które mogą zawierać dodatkowe związki towarzyszące.

Nazwa zwyczajowa

Bakuchiol. W polskiej kosmetologii konsumenckiej nazwa ta funkcjonuje bez tłumaczenia i jest powszechnie rozpoznawalna.

Funkcja w kosmetyku

Składnik kondycjonujący skórę
Antyoksydant
Składnik wygładzający i poprawiający elastyczność

Działanie kosmetyczne

W badaniu klinicznym z udziałem 44 osób porównano bakuchiol w stężeniu 0,5%, stosowany miejscowo dwa razy dziennie, z retinolem w stężeniu 0,5%, stosowanym raz dziennie. Po 12 tygodniach obie grupy uzyskały istotną poprawę w zakresie zmarszczek i hiperpigmentacji, przy czym bakuchiol był lepiej tolerowany - retinol częściej powodował łuszczenie i pieczenie. Warto jednak zaznaczyć, że systematyczny przegląd z 2024 roku wykazał, iż znaczna część dostępnych badań klinicznych dotyczących bakuchiolu była prowadzona na małych grupach, bez grupy kontrolnej lub dotyczyła formulacji wieloskładnikowych, co ogranicza siłę wniosków o samym bakuchiolu jako pojedynczym składniku.

Cecha	Bakuchiol	Retinol
Klasa chemiczna	Meroterpen fenolowy	Retinoid (witamina A)
Tolerancja skóry	Zazwyczaj lepsza - rzadziej łuszczenie i pieczenie	Częściej powoduje łuszczenie, pieczenie, suchość
Fotostabilność	Opisywany jako fotochemicznie stabilny (dotyczy czystej cząsteczki)	Niestabilny na światło - stosowany wieczorem
Najlepiej udokumentowane stężenie	0,5%	Zależne od formy - zwykle 0,025%–1%

Ciekawostka: Bakuchiol nie jest retinoidem i nie wiąże się bezpośrednio z receptorami retinoidowymi w taki sam sposób jak retinol - a mimo to w badaniach eksperymentalnych moduluje ekspresję genów związanych z kolagenem w sposób częściowo retinolopodobny. Mechanizm tego działania wciąż nie jest w pełni wyjaśniony na poziomie klinicznym.

Zastosowanie

Serum do pielęgnacji twarzy
Kremy do twarzy (dzienne i nocne)
Produkty do pielęgnacji okolicy oczu
Olejki pielęgnacyjne do twarzy

Pozyskiwanie

Bakuchiol jest pozyskiwany głównie z nasion rośliny babchi, czyli łączenu lekarskiego (Psoralea corylifolia). Dominującą metodą w kosmetyce jest ekstrakcja z nasion, po której następuje oczyszczanie do czystości przekraczającej 99% - dzięki temu gotowy surowiec nie zawiera psoralenów, czyli związków fotouczulających obecnych w surowych ekstraktach z tej rośliny. Istnieją również ścieżki syntezy chemicznej bakuchiolu, choć w branży kosmetycznej dominuje izolacja roślinna.

Bakuchiol jest składnikiem roślinnym. Veoli Botanica, jako marka o 100% wegańskiej polityce (certyfikaty PETA i Fundacji Viva!), stosuje wyłącznie surowce niezwierzęcego pochodzenia.

Ciekawostka: Czysty bakuchiol i surowy olej z babchi to dwa różne surowce. Olej z babchi może zawierać psoraleny - związki fotouczulające, które nie występują w oczyszczonym bakuchiolu o czystości powyżej 99%. Dlatego przy wyborze kosmetyku z bakuchiolem warto zwracać uwagę na to, czy producent deklaruje użycie oczyszczonej formy składnika.

Dopuszczalne stężenie

Najlepiej udokumentowane klinicznie stężenie bakuchiolu w kosmetykach to 0,5%, stosowane miejscowo dwa razy dziennie przez co najmniej 12 tygodni. Producent surowca deklaruje zakres użytkowy 0,5–1%. Dla stężeń 1% i 2% baza dowodowa z niezależnych, randomizowanych badań klinicznych jest ograniczona.

Ciekawostka: Bakuchiol jest nierozpuszczalny w wodzie - w serum na bazie wodnej może być wprowadzony do formulacji wyłącznie przy użyciu odpowiedniej ilości surfaktantów. Dlatego w kosmetykach najczęściej występuje w formułach olejowych lub emulsyjnych.

Pora dnia

O dowolnej porze - rano lub wieczorem. Dobrze oczyszczony bakuchiol jest opisywany jako fotochemicznie stabilny i w badaniach klinicznych nie raportowano nadwrażliwości na światło po jego stosowaniu. Nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie UV w sposób porównywalny do retinoidów, co pozwala na stosowanie go również w rutynie porannej.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Bakuchiol jest zazwyczaj lepiej tolerowany niż retinol - w badaniach klinicznych łuszczenie i pieczenie występowały znacznie rzadziej. Nie oznacza to jednak, że jest składnikiem całkowicie pozbawionym ryzyka. W literaturze opisano co najmniej jeden przypadek alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wywołanego bakuchiolem. Przy skórze reaktywnej lub skłonnej do alergii warto rozważyć wykonanie testu płatkowego (patch test) przed regularnym stosowaniem.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Chaudhuri i wsp. / Bakuchiol: a retinol-like functional compound revealed by gene expression profiling and clinically proven to have anti-aging effects / International Journal of Cosmetic Science / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24471735/ / [dostęp: 21.04.2026]
Puyana i wsp. / Applications of bakuchiol in dermatology: Systematic review of the literature / Journal of Cosmetic Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36176207/ / [dostęp: 21.04.2026]
Lim i wsp. / Bakuchiol Suppresses Inflammatory Responses Via the Downregulation of the p38 MAPK/ERK Signaling Pathway / International Journal of Molecular Sciences / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31336605/ / [dostęp: 21.04.2026]
Malinauskiene i wsp. / Bakuchiol - A new allergen in cosmetics / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30644106/ / [dostęp: 21.04.2026]
Kurpet i wsp. / Development of a new chromatographic method for the determination of bakuchiol in cosmetic products / Scientific Reports / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37620384/ / [dostęp: 21.04.2026]
Jeong i wsp. / HPLC Method for Simultaneous Quantification of Bakuchiol and Minor Furocoumarins in Bakuchiol Extract from Psoralea corylifolia / Journal of AOAC International / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26268970/ / [dostęp: 21.04.2026]