Ascorbyl Palmitate
Palmitynian askorbylu to lipofilna, czyli rozpuszczalna w tłuszczach, pochodna witaminy C powstała z połączenia kwasu askorbinowego z kwasem palmitynowym. Dzięki tej budowie chemicznej składnik rozpuszcza się w fazie olejowej formulacji kosmetycznej - tam, gdzie klasyczny kwas askorbinowy, jako forma hydrofilna rozpuszczalna w wodzie, nie rozpuszcza się tak łatwo. W praktyce oznacza to, że palmitynian askorbylu pełni podwójną rolę: chroni samą formulację przed utlenianiem, stabilizuje oleje i emulsje, a jednocześnie wspiera ochronę antyoksydacyjną skóry.
Nazwa INCI
Ascorbyl Palmitate
Nazwa zwyczajowa
Palmitynian askorbylu
Funkcja w kosmetyku
składnik kondycjonujący skórę
stabilizator formulacji - ochrona fazy olejowej przed utlenianiem
Działanie kosmetyczne
W badaniu z 2024 roku formulacje zawierające 2% palmitynianu askorbylu po zamknięciu składnika w liposomach dawały wyraźnie większą akumulację w warstwie rogowej niż klasyczne kremy i emulgele. Wskazuje to, że skuteczność tej pochodnej zależy nie tylko od samego stężenia, ale też od nośnika i budowy formulacji.
Warto podkreślić, że dotychczasowe przeglądy naukowe nie dostarczyły jednoznacznego potwierdzenia wydajnej konwersji palmitynianu askorbylu do wolnego kwasu askorbinowego bezpośrednio w skórze. Jako ester teoretycznie musiałby ulegać hydrolizie enzymatycznej, jednak cytowane badania perkutacyjne nie wykazały wzrostu poziomu kwasu L-askorbinowego w skórze po miejscowym stosowaniu tej pochodnej. Palmitynian askorbylu jest więc lepiej udokumentowany jako antyoksydant formulacyjny niż jako bezpośrednie źródło aktywnej witaminy C w naskórku.
Ciekawostka: Stabilność palmitynianu askorbylu w formulacjach miejscowych zależy silnie od pH i typu matrycy - w porównaniach z innymi pochodnymi witaminy C fosforany askorbylu sodu i magnezu okazywały się stabilniejsze, natomiast przy pH do 6,0 palmitynian askorbylu może wykazywać lepszą stabilność niż tetraizopalmitynian askorbylu.
| Cecha | Palmitynian askorbylu | Kwas askorbinowy |
| Rozpuszczalność | W tłuszczach (faza olejowa) | W wodzie (faza wodna) |
| Stabilność w formulacji | Umiarkowana - zależy od pH i matrycy | Niska - szybko utlenia się w kontakcie z powietrzem i światłem |
| Konwersja do aktywnej witaminy C w skórze | Brak twardego potwierdzenia eksperymentalnego | Forma aktywna - nie wymaga konwersji |
| Główna rola w kosmetyku | Antyoksydant fazy olejowej, stabilizator formulacji | Rozjaśnianie, wsparcie syntezy kolagenu, ochrona antyoksydacyjna |
Ciekawostka: W jednym z modeli komórkowych palmitynian askorbylu po ekspozycji na UVB wykazywał zarówno działanie antyoksydacyjne, czyli ograniczanie części odpowiedzi oksydacyjnej, jak i prooksydacyjne, czyli nasilenie peroksydacji lipidów w keratynocytach - co pokazuje, że jego aktywność biologiczna jest silnie zależna od kontekstu formulacyjnego i warunków eksperymentalnych.
Zastosowanie
Produkty do pielęgnacji twarzy, w tym emulsyjne sera, np. ELIXIR OF YOUTH, oraz bogate kremy, np. DEAR SKIN, IT'S RICH CREAM
produkty do pielęgnacji ciała, np. LIPID SOLVE BODY
produkty do pielęgnacji okolicy oczu, np. 20 SECONDS MAGIC EYE TREATMENT, czyli serum pod oczy z perłowymi mikropigmentami, które optycznie maskują cienie i rozświetlają okolicę oka
kosmetyki kolorowe, np. kremy BB, takie jak DROP OF PERFECTION
produkty do ochrony przeciwsłonecznej jako składnik wspierający formulację
Pozyskiwanie
Palmitynian askorbylu jest składnikiem syntetycznym - powstaje w wyniku estryfikacji kwasu askorbinowego kwasem palmitynowym. Kwas palmitynowy może pochodzić ze źródeł roślinnych, takich jak olej palmowy czy olej kokosowy. W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant pochodzenia roślinnego lub syntetycznego - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (PETA Approved, Fundacja Viva!).
Dopuszczalne stężenie
Raporty CIR (Cosmetic Ingredient Review) wskazują typowy zgłaszany zakres użycia kosmetycznego palmitynianu askorbylu na poziomie 0,01–0,2%.
Ciekawostka: Producent surowcowy dsm-firmenich opisuje palmitynian askorbylu przede wszystkim jako olejorozpuszczalny składnik techniczny do ochrony emulsji i olejów przed utlenianiem - co podkreśla jego podwójną funkcję: pielęgnacyjną i stabilizującą recepturę.
Pora dnia
O dowolnej porze. Palmitynian askorbylu nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie słoneczne i nie ma znanych ograniczeń dotyczących pory aplikacji.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.
Przegląd bezpieczeństwa CIR z 2022 roku potwierdził, że estry i etery kwasu askorbinowego, w tym palmitynian askorbylu, są bezpieczne w aktualnych praktykach stosowania i stężeniach. W badaniach klinicznych palmitynian askorbylu nie wywoływał podrażnienia skóry ani uczulenia. Karta bezpieczeństwa producenta (SDS) wskazuje wynik „No skin irritation" w badaniu zgodnym z OECD TG 439.
W materiale źródłowym nie wskazano odrębnych ograniczeń dotyczących ciąży i karmienia piersią; ostateczna ocena bezpieczeństwa zawsze dotyczy jednak gotowej formulacji, a nie pojedynczego składnika.
Powrót do bazy składników
Źródła
Segall, A. I. i wsp. (2008) / Stability of vitamin C derivatives in topical formulations containing lipoic acid, vitamins A and E / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19099546/ / [dostęp: 30.06.2026]
Johnson, Wilbur i wsp. (2022) / Safety Assessment of Ethers and Esters of Ascorbic Acid as Used in Cosmetics / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/10915818221093545 / [dostęp: 30.06.2026]
Stolić Jovanović, Aleksandra i wsp. (2024) / Liposomal Encapsulation of Ascorbyl Palmitate: Influence on Skin Performance / [online] / https://www.mdpi.com/1999-4923/16/7/962 / [dostęp: 30.06.2026]
Lee, Sangkil i wsp. (2007) / Skin Permeation Enhancement of Ascorbyl Palmitate by Liposomal Hydrogel (Lipogel) Formulation and Electrical Assistance / [online] / https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/30/2/30_2_393/_article / [dostęp: 30.06.2026]
Zvonar Pobirk, Alenka i wsp. (2024) / The Impact of Phospholipid-Based Liquid Crystals’ Microstructure on Stability and Release Profile of Ascorbyl Palmitate and Skin Performance / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11243444/ / [dostęp: 30.06.2026]
Maia Campos, Patrícia M. B. G. i wsp. (2012) / Application of tetra-isopalmitoyl ascorbic acid in cosmetic formulations: stability studies and in vivo efficacy / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22974986/ / [dostęp: 30.06.2026]
Al-Niaimi, Firas i wsp. (2017) / Topical Vitamin C and the Skin: Mechanisms of Action and Clinical Applications / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29104718/ / [dostęp: 30.06.2026]
Gönüllü, U. i wsp. (2004) / Moisturizing potentials of ascorbyl palmitate and calcium ascorbate in various topical formulations / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18494922/ / [dostęp: 30.06.2026]
Andersen, F. Alan (1999) / Final Report on the Safety Assessment of Ascorbyl Palmitate, Ascorbyl Dipalmitate, Ascorbyl Stearate, Erythorbic Acid, and sodium Erythorbate / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/109158189901800303 / [dostęp: 30.06.2026]
Meves, Alexander i wsp. (2002) / Vitamin C Derivative Ascorbyl Palmitate Promotes Ultraviolet-B-Induced Lipid Peroxidation and Cytotoxicity in Keratinocytes / [online] / https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022202X15300609 / [dostęp: 30.06.2026]
Jesus, Ana i wsp. (2023) / Antioxidants in Sunscreens: Which and What For? / [online] / https://www.mdpi.com/2076-3921/12/1/138 / [dostęp: 30.06.2026]
GDCh (2025) / Vitamin C / [online] / https://en.gdch.de/fileadmin/downloads/Netzwerk_und_Strukturen/Fachgruppen/Lebensmittelchemiker/Arbeitsgruppen/kosmetik/Datenblatt_eng/VitaminC_DB_eng.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
DSM (2019) / SAFETY DATA SHEET Ascorbyl Palmitate / [online] / https://www.dsm.com/content/dam/dsm/personal-care/en_us/documents/sds/sds-ascorbyl-palmitate-en-gb-01-19.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
dsm-firmenich (2026) / Ascorbyl Palmitate / [online] / https://www.dsm-firmenich.com/en/businesses/perfumery-beauty/beauty-care/products/ascorbyl-palmitate.html / [dostęp: 30.06.2026]
ECHA (2026) / 6-O-palmitoylascorbic acid / [online] / https://echa.europa.eu/registration-dossier/-/registered-dossier/27300/4/9 / [dostęp: 30.06.2026]