Anhydroxylitol

Anhydroksylitol to odwodniona pochodna ksylitolu (1,4-anhydro-D-xylitol) o niskiej masie cząsteczkowej, około 134 Da, i bardzo wysokiej rozpuszczalności w wodzie, wynoszącej 674 g/l. Dzięki tym właściwościom fizykochemicznym łatwo przenika do warstwy rogowej naskórka, gdzie wspiera gospodarkę wodną skóry.

Ten tekst przeczytasz w 5 minut.

Nazwa INCI

Anhydroxylitol

Składnik występuje również jako element kompleksu nawilżającego o nazwie handlowej AQUAXYL™ (INCI: Xylitylglucoside, Anhydroxylitol, Xylitol).

Nazwa zwyczajowa

Anhydroksylitol

Funkcja w kosmetyku

humektant
składnik kondycjonujący skórę
składnik wspierający barierę naskórkową

Działanie kosmetyczne

Najlepiej udokumentowane dane dotyczą kompleksu ksylityloglukozyd-anhydroksylitol-ksylitol (XAX), w którym anhydroksylitol jest jednym z trzech składników aktywnych. W modelach biologicznych kompleks ten wspierał trzy osie nawilżenia jednocześnie: barierę naskórkową, rezerwy wodne i transport wody w naskórku, między innymi poprzez zwiększanie neosyntezy ceramidów, poziomu kwasu hialuronowego oraz siarczanu chondroityny. Oznacza to, że mechanizm działania wykracza poza proste wiązanie wody na powierzchni skóry.

W badaniu na 25 osobach z suchą skórą emulsja z 3% kompleksu XAX poprawiała nawilżenie mierzone korneometrem i jednocześnie wspierała ograniczanie przeznaskórkowej utraty wody (TEWL). Wyniki wskazywały na poprawę nawilżenia już po 8 godzinach, a efekt narastał w kolejnych tygodniach stosowania.

Parametr	Kompleks XAX (3%)	Porównanie z gliceryną (3%)
Wzrost pojemności wodnej warstwy rogowej (24 h)	Połączenie 1,5% XAX + 1,5% gliceryny: 13,5%	Sama gliceryna 3%: 9,8%
Spadek TEWL (8 dni)	Połączenie 1,5% XAX + 1,5% gliceryny: 15,4%	Sama gliceryna 3%: 7,8%

Ciekawostka: Anhydroksylitol nie działa wyłącznie jak klasyczny humektant wiążący wodę na powierzchni - w modelach biologicznych kompleks z jego udziałem wspierał neosyntezę ceramidów, czyli lipidów kluczowych dla szczelności bariery naskórkowej.

Zastosowanie

Produkty do pielęgnacji twarzy, w tym HYDRA RELIEF EXPERT jako serum nawadniające, SAY HI-DRATION jako krem nawilżający i TOUCH OF COMFORT jako tonik
produkty do pielęgnacji ciała, na przykład LIPID SOLVE BODY
kosmetyki do oczyszczania skóry, takie jak CLEAN ME UP
produkty do pielęgnacji włosów i skóry głowy, na przykład HAIRS THE SECRET

Pozyskiwanie

Pochodzenie: roślinne / biotechnologiczne.

Anhydroksylitol pozyskiwany jest z naturalnych cukrów roślinnych. Najlepiej udokumentowaną ścieżką produkcyjną jest opatentowany proces stosowany przez producenta surowca Seppic dla kompleksu AQUAXYL™, który deklaruje zgodność z 12 zasadami zielonej chemii, brak konserwantów w surowcu oraz oznaczenie potwierdzające wegański charakter surowca.

Veoli Botanica jest marką 100% wegańską (certyfikaty PETA Approved i Fundacja Viva!) i nie stosuje składników pochodzenia zwierzęcego w swoich formulacjach.

Ciekawostka: Anhydroksylitol powstaje z ksylitolu - cukru alkoholowego, który naturalnie występuje między innymi w korze brzozy i kolbach kukurydzy. Proces odwodnienia ksylitolu prowadzi do powstania cyklicznej struktury o wyjątkowo wysokiej rozpuszczalności w wodzie.

Dopuszczalne stężenie

Producent surowca AQUAXYL™ (Seppic) deklaruje 3% jako rekomendowany poziom użycia gotowego kompleksu w produkcie końcowym. W materiałach oceny bezpieczeństwa CIR analizowano scenariusz użycia mieszaniny zawierającej 30% anhydroksylitolu dozowanej do produktu końcowego na poziomie 5%, co odpowiada 1,5% anhydroksylitolu w gotowym kosmetyku.

W dostępnych materiałach nie wskazano odrębnego limitu prawnego dla anhydroksylitolu w Rozporządzeniu 1223/2009/WE ani w jego aneksach.

Pora dnia

O dowolnej porze, rano i wieczorem. Anhydroksylitol nie wykazuje fotowrażliwości ani właściwości wymagających ograniczenia stosowania do konkretnej pory dnia.

Bezpieczeństwo i ostrzeżenia

Ocena bezpieczeństwa opublikowana przez Cosmetic Ingredient Review (CIR) w 2025 roku uznała anhydroksylitol oraz powiązane sacharydowe humektanty za bezpieczne w aktualnych praktykach stosowania w kosmetykach. W dostępnych materiałach nie odnotowano wiarygodnych doniesień o częstych alergicznych kontaktowych zapaleniach skóry ani o fotouczuleniu wywołanym samym anhydroksylitolem.

Nie potwierdzono samodzielnego działania przeciwbakteryjnego ani właściwości wspierających konserwację produktu - brak danych z testów wyzwania mikrobiologicznego dla izolowanego anhydroksylitolu.

Ocena bezpieczeństwa w ciąży i w okresie karmienia piersią zależy od całej formulacji gotowego produktu oraz jego dokumentacji bezpieczeństwa.

Ciekawostka: Anhydroksylitol ma bardzo niski współczynnik log Pow, około −2, co oznacza, że jest silnie hydrofilny - „woli" środowisko wodne od tłuszczowego. To właśnie ta cecha sprawia, że tak efektywnie wiąże wodę w warstwie rogowej naskórka.

Powrót do bazy składników

Powrót do wyszukiwarki składników

Źródła

Garcia i wsp. (2023) / Effect of a Simple Sugar-based Ingredient on Skin Moisturization: Biological Mode of Action and Clinical Effects. Asian Journal of Beauty and Cosmetology / [online] / https://e-ajbc.org/journal/view.php?doi=10.20402%2Fajbc.2022.0051 / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / AQUAXYL™. Seppic Product Page / [online] / https://www.seppic.com/en-IN/product/aquaxyl / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / Anhydroxylitol | C5H10O4 | CID 104501. PubChem / [online] / https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1%2C4-Anhydro-D-xylitol / [dostęp: 30.06.2026]
Johnson i wsp. (2025) / Safety Assessment of Anhydrogalactose, Anhydroglucitol, Anhydroxylitol, Arabinose, Psicose, Saccharide Hydrolysate, and Saccharide Isomerate as Used in Cosmetics. International Journal of Toxicology / [online] / https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/10915818251384580 / [dostęp: 30.06.2026]
CIR (2020) / CIR Report Data Sheet. Cosmetic Ingredient Review / [online] / https://www.cir-safety.org/sites/default/files/saccha032020SLR.pdf / [dostęp: 30.06.2026]
European Commission (2026) / Cosmetic ingredient database. European Commission / [online] / https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-ingredient-database_en / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2024) / Seppic demonstrates the performance of its iconic moisturizer, Aquaxyl™, on all. Seppic Article / [online] / https://www.seppic.com/en-US/article/Seppic-demonstrates-the-performance-of-its-iconic-moisturizer-Aquaxyl-on-all / [dostęp: 30.06.2026]
brak (2026) / New prebiotic efficacy evidence on microbiome balance for moisturizing active Aquaxyl™. Seppic Article / [online] / https://www.seppic.com/article/New-prebiotic-efficacy-evidence-on-microbiome-balance-for-moisturizing-active-Aquaxyl / [dostęp: 30.06.2026]