Amyris Balsamifera Bark Oil
Olejek eteryczny amirysowy pełni w kosmetykach przede wszystkim funkcję zapachową. Jego profil chemiczny jest zdominowany przez tlenowe seskwiterpeny, w tym walerianol, elemol oraz izomery eudesmolu, które nadają mu ciepły, drzewny aromat o utrwalającym charakterze. Dzięki temu bywa stosowany jako składnik budujący bazę zapachową w kompozycjach perfumeryjnych i kosmetycznych, gdzie wspiera trwałość i głębię nuty zapachowej.
Nazwa INCI
Amyris Balsamifera Bark Oil
Nazwa zwyczajowa
olejek eteryczny amirysowy
Funkcja w kosmetyku
Działanie kosmetyczne
W literaturze naukowej opisywano także działanie odstraszające olejku amirysowego wobec wybranych stawonogów. W badaniach laboratoryjnych - obejmujących biotesty na kleszczach, komarach i muchach piaskowych - obserwowano taki efekt, jednak dane te pochodzą z testów na stawonogach, a nie z badań klinicznych gotowych kosmetyków stosowanych miejscowo na skórze człowieka. Dlatego właściwości repelentne nie stanowią podstawy do formułowania deklaracji kosmetycznych.
| Główne składniki profilu chemicznego - chromatografia gazowa sprzężona ze spektrometrią mas (GC-MS) | Przykładowy zakres w analizowanych próbkach |
| Walerianol | ok. 10–23% |
| Elemol | ok. 9–10% |
| 10‑epi‑γ‑eudesmol | ok. 14–15% |
| α‑eudesmol | ok. 10–29% |
| β‑eudesmol | ok. 10% |
| Gwajol | ok. 19% |
Powyższe wartości pochodzą z analizy chromatograficznej różnych partii surowca i ilustrują istotną zmienność profilu w zależności od pochodzenia geograficznego.
Ciekawostka: Olejek amirysowy bywa handlowo nazywany „olejkiem sandałowym zachodnioindyjskim", choć chemicznie różni się od prawdziwego olejku sandałowego - nie zawiera santaloli, które odpowiadają za charakterystyczny zapach drewna sandałowego.
Zastosowanie
kompozycje perfumeryjne i wody zapachowe
Ciekawostka: Norma ISO 3525:2008 stanowi punkt odniesienia przy ocenie jakości olejku amirysowego - kontrola jakości opiera się na zgodności z profilem tego konkretnego olejku, a nie na utożsamianiu go z olejkiem sandałowym.
Pozyskiwanie
Roślinne. Olejek eteryczny amirysowy pozyskiwany jest z drewna amyrysu balsamicznego (Amyris balsamifera L.) - drzewa z rodziny rutowatych, występującego głównie na Karaibach i w Ameryce Środkowej. Surowiec otrzymywany jest metodą destylacji z parą wodną.
W produktach Veoli Botanica stosowany jest wyłącznie wariant roślinny - marka nie używa składników pochodzenia zwierzęcego (PETA Approved, Fundacja Viva!).
Dopuszczalne stężenie
Zazwyczaj stosowany w stężeniach od 0,1% do 1%, w zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia.
Eugenol - alergen zapachowy, który może występować w olejku amirysowym - podlega obowiązkowi oznakowania na etykiecie kosmetyku zgodnie z Rozporządzeniem 1223/2009/WE: powyżej 0,001% w produktach pozostających na skórze i powyżej 0,01% w produktach spłukiwanych.
Pora dnia
O dowolnej porze. Olejek amirysowy jako składnik zapachowy nie wykazuje ograniczeń związanych z ekspozycją na promieniowanie słoneczne - dostępne dane nie potwierdzają fototoksyczności tego surowca.
Bezpieczeństwo i ostrzeżenia
Eugenol, który może występować w składzie tego olejku eterycznego, jest alergenem zapachowym podlegającym obowiązkowi oznakowania na etykiecie kosmetyku zgodnie z przepisami UE. W badaniach klinicznych dodatni wynik testu płatkowego na eugenol odnotowano u części osób z podejrzeniem alergii zapachowej.
Brak klasyfikacji jako substancja niebezpieczna zgodnie z przepisami chemicznymi.
Osoby ze skórą wrażliwą lub z rozpoznaną alergią na składniki zapachowe powinny zachować ostrożność. Przed pierwszym zastosowaniem produktu zawierającego ten składnik warto wykonać test płatkowy na niewielkim fragmencie skóry.
Brak oficjalnych wytycznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania olejku amirysowego u kobiet w ciąży i karmiących piersią - w razie wątpliwości warto skonsultować pełny skład produktu z lekarzem.
Ciekawostka: Eugenol nie jest dominującym składnikiem olejku amirysowego w dostępnych profilach chromatograficznych - profil tego olejku eterycznego budują przede wszystkim tlenowe seskwiterpeny, takie jak walerianol i elemol, a nie fenylpropanoidy.
Powrót do bazy składników
Źródła
Wanner i wsp. / A Comparison of the Composition of Selected Commercial Sandalwood Oils with the International Standard / Molecules / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8070282/ / [dostęp: 21.04.2026]
Paluch i wsp. / Quantitative structure-activity relationship of botanical sesquiterpenes: spatial and contact repellency to the yellow fever mosquito, Aedes aegypti / Journal of Agricultural and Food Chemistry / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19645502/ / [dostęp: 21.04.2026]
Cilek i wsp. / In Vitro Evaluation of Essential Oils and Saturated Fatty Acids for Repellency against the Old-World Sand Fly, Phlebotomus papatasi (Scopoli) (Diptera: Psychodidae) / Insects / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10970923/ / [dostęp: 21.04.2026]
Ofenloch i wsp. / Allergic reactivity for different dilutions of eugenol in repeated open application test and patch testing / Contact Dermatitis / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37218587/ / [dostęp: 21.04.2026]
Sukakul i wsp. / Fragrance Contact Allergy - A Review Focusing on Patch Testing / Acta Dermato-Venereologica / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11334351/ / [dostęp: 21.04.2026]
Bertrand i wsp. / Chemistry of Isoeugenol and Its Oxidation Products: Mechanism and Kinetics of Isoeugenol as a Skin Sensitizer / Chemical Research in Toxicology / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12083750/ / [dostęp: 21.04.2026]