Zmarszczki to nie wyrok. Strategia anti-aging, która działa w każdym wieku

Czy zauważyłaś, że zmarszczki stają się bardziej widoczne nie tylko z wiekiem, ale też wtedy, gdy Twoja skóra jest przesuszona, przeciążona albo zbyt słabo chroniona przed słońcem? To ważny sygnał, bo starzenie skóry nie zaczyna się w chwili pojawienia się pierwszej bruzdy, tylko dużo wcześniej - na poziomie bariery naskórkowej, kolagenu, elastyny i codziennej ekspozycji na promieniowanie UV. Skuteczna pielęgnacja skóry oparta na strategii pro-aging (well-aging) łączy ochronę, nawilżenie, rozsądną stymulację i regenerację - bez przeciążania skóry.

Ten tekst przeczytasz w 10 minut.

Wprowadzenie merytoryczne

Zmarszczki są naturalnym efektem procesów, które zachodzą w skórze przez całe życie. Z wiekiem synteza kolagenu stopniowo zwalnia, jakość włókien elastycznych się pogarsza, a skóra wolniej się odbudowuje. Jednocześnie bariera naskórkowa - warstwa odpowiadająca za utrzymanie wody i ochronę przed czynnikami drażniącymi - traci swoją sprawność. Gdy jest osłabiona, rośnie przeznaskórkowa utrata wody (TEWL), czyli ilość wody uciekającej z powierzchni skóry. W efekcie pojawiają się uczucie ściągnięcia, szorstkość i wyraźniejsze linie.

Warto rozróżnić dwa nakładające się procesy. Starzenie wewnątrzpochodne - wynikające z biologii i genetyki - przebiega powoli i w dużej mierze pozostaje poza Twoją kontrolą. Natomiast fotostarzenie, czyli przyspieszone starzenie wywołane przewlekłą ekspozycją na promieniowanie UV, jest czynnikiem, na który masz realny wpływ. Znaczna część widocznych oznak starzenia skóry twarzy wiąże się właśnie z UV, a nie z samym upływem lat. Dlatego skuteczna pielęgnacja skóry zaczyna się od zrozumienia aktualnego stanu Twojej skóry, a nie od wieku z metryki. Pielęgnacja wspierająca skórę przy pierwszych oznakach starzenia ma sens już po 30. roku życia - pod warunkiem, że jest dopasowana do potrzeb, a nie do liczby na dowodzie.

Ciekawostka: osłabiona bariera naskórkowa nie tylko nasila uczucie ściągnięcia, ale też sprawia, że drobne linie stają się bardziej widoczne - nawet jeśli nie przybyło nowych zmarszczek. Poprawa nawilżenia i wsparcie bariery mogą optycznie wygładzić skórę w ciągu kilku tygodni.

Dlaczego fotostarzenie przyspiesza widoczność zmarszczek

Przewlekła ekspozycja na promieniowanie UV jest najmocniej udokumentowanym zewnętrznym czynnikiem przyspieszającym starzenie skóry. UVB odpowiada za rumień i oparzenia słoneczne, natomiast znacznie podstępniej działa UVA - dociera do skóry przez cały rok, nawet przez szyby okienne, i wiąże się z fotostarzeniem, przebarwieniami oraz utratą sprężystości. Do tego dochodzi światło widzialne o wysokiej energii (HEV), którego głównym źródłem pozostaje słońce, a uzupełniającym ekrany urządzeń elektronicznych, oraz promieniowanie podczerwone (IR) z bezpośredniego światła słonecznego, które ogrzewa skórę i może nasilać stres oksydacyjny.

Wolne rodniki powstające pod wpływem UV aktywują enzymy rozkładające kolagen i zaburzają sygnalizację odpowiedzialną za jego odbudowę. W praktyce oznacza to, że skóra traci jędrność, koloryt staje się nierówny, a zmarszczki pogłębiają się szybciej niż wynikałoby to z samego wieku. Codzienny krem z filtrem SPF 50+ - na przykład HELLO, LIFTED SKIN - jest fundamentem każdej strategii pro-aging - bez niego nawet najlepsza kuracja ze składnikami aktywnymi nie przyniesie trwałych efektów.

Opinia klienta: Lekki krem, szybko się wchłania, nie pozostawia tłustej warstwy. Idealny jako baza pod makijaż.

Antyoksydanty wspierają ochronę, ale nie zastępują kremu z filtrem SPF 50+. Rano warto sięgnąć po serum antyoksydacyjne, na przykład ELIXIR OF YOUTH ze stabilną formą witaminy C (tetraizopalmitynian askorbylu 5%) i trokserutyną 1%, które wspiera ochronę antyoksydacyjną i pomaga wyrównać koloryt. Pielęgnacja skóry wokół oczu wymaga osobnego, delikatnego kroku - 20 SECONDS MAGIC EYE TREATMENT GLAM z kofeiną, peptydami i perłowymi mikropigmentami optycznie maskuje cienie i rozświetla okolicę oka.

Opinia klienta: Produktu używam od trzech tygodni skóra jest bardzo fajnie zaopiekowania nawilżona. Stosuje serię kosmetyków bo na tzw kanapkę efekt jest lepszy.

Ciekawostka: UVA działa przez szyby okienne i samochodowe, dlatego w pielęgnacji przeciw oznakom starzenia fotoprotekcja ma znaczenie także wtedy, gdy nie widzisz słońca.

Najczęstsze mity, które osłabiają pielęgnację przeciw oznakom starzenia

Mit: na pielęgnację pro-aging jest za wcześnie

Pielęgnacja przeciw oznakom starzenia nie zaczyna się w momencie pojawienia się zmarszczek. Profilaktyczna pielęgnacja skóry po 30 oznacza przede wszystkim codzienną ochronę przeciwsłoneczną, antyoksydanty i regularne nawilżenie - nie agresywną stymulację. Delikatne wsparcie bariery naskórkowej jest korzystne na każdym etapie.

Mit: im więcej składników aktywnych, tym lepiej

Nadmiar stymulacji bez wsparcia bariery pogarsza tolerancję rutyny i może uwidaczniać linie przesuszenia. Trehaloza, ektoina, ceramidy i pantenol nie są efektownymi składnikami w sensie marketingowym, ale budują tolerancję pielęgnacji - poprawiają nawodnienie warstwy rogowej i ograniczają TEWL. W pielęgnacji skóry suchej bariera naskórkowa ma znaczenie pierwszoplanowe. Jeśli po oczyszczaniu czujesz uczucie ściągnięcia, pieczenie, nadreaktywność lub szorstkość - to sygnał, że rutyna jest zbyt intensywna.

Gdy skóra potrzebuje wsparcia bariery, dobrze sprawdzają się formuły z ceramidami i trehalozą. HYDRA RECOVERY EXPERT z kompleksem kwasów hialuronowych 15%, trehalozą 3% i kompleksem ceramidów 2% nawadnia i ogranicza uczucie ściągnięcia. Jeśli bariera wymaga intensywniejszej regeneracji, CERAMIDE HUG MASK z 3% kompleksem ceramidów i trehalozą działa jak regenerujący opatrunek. Dla skóry, która źle toleruje zbyt bogate formuły, lekkie CERAMIDE TOUCH z 2% kompleksem ceramidów jest bezpiecznym wyborem, a przy pielęgnacji skóry suchej i odwodnionej bogatsze CERAMIDE SHIELD z 3% kompleksem ceramidów zapewnia głębsze odżywienie. Okolica oczu, gdzie linie bywają wyraźniejsze przy osłabionej barierze, dobrze reaguje na SMOOTH AS SILK z trehalozą 5% i kompleksem ceramidów 1%.

Mit: szybki efekt oznacza skuteczność

Kosmetyki dające natychmiastowe wrażenie wygładzenia nie zawsze wpływają na rzeczywistą poprawę jakości skóry. Trwałe efekty wymagają regularności - pierwsze mierzalne zmiany pojawiają się zwykle od około 4 tygodni, a bardziej wiarygodna poprawa po 8–12 tygodniach konsekwentnego stosowania.

Ciekawostka: pierwszym sygnałem, że pielęgnacja przeciw oznakom starzenia nie jest dobrze dobrana, rzadko są zmarszczki. Znacznie częściej to suchość, nadwrażliwość lub utrata komfortu skóry.

Cztery filary skutecznej strategii pro-aging

Pielęgnacja skóry dojrzałej nie powinna opierać się na jednym składniku ani jednym produkcie. Skuteczna strategia pro-aging łączy cztery filary, z których każdy pełni inną rolę - a dopiero razem dają realne, długofalowe efekty.

Ochrona - codzienny krem z filtrem SPF 50+, na przykład HELLO, LIFTED SKIN, i wsparcie antyoksydacyjne ograniczają uszkodzenia, które przyspieszają starzenie. To fundament, bez którego pozostałe kroki tracą sens.

Nawilżenie i bariera - dobrze nawilżona skóra z prawidłowo funkcjonującą barierą lepiej się regeneruje i wolniej traci elastyczność. Ceramidy, trehaloza i ektoina pomagają ograniczyć utratę wody i poprawić komfort.

Stymulacja - rozsądna stymulacja procesów odnowy pomaga skórze zachować jędrność i wygładzenie. Peptydy wspierają komunikację komórkową i poprawę wyglądu skóry, choć nie należy przypisywać im działania analogicznego do zabiegów medycyny estetycznej. BLUE AGELESS ESSENCE z czystym peptydem miedziowym w stężeniu 0,5% i kompleksem 11 peptydów wspiera strukturę skóry i poprawia jej jędrność. Kontrolowane złuszczanie peeling kwasowy GLASS SKIN POWER PEEL z kwasem mlekowym 10%, kwasem traneksamowym 2,5% i ektoiną 1% jest uzupełnieniem strategii, nie codzienną podstawą rutyny pielęgnacyjnej.

Regeneracja - noc sprzyja odbudowie skóry, dlatego wieczorna rutyna pielęgnacyjna powinna łączyć oczyszczanie, regenerację i umiarkowaną stymulację. SAPPHIRE AGE-DEFINER z peptydem miedziowym 0,5%, peptydem antygrawitacyjnym 2% i peptydem biomimetycznym 1% wspiera nocne procesy naprawcze i poprawia kontur twarzy. PDRN - składnik wspierający regenerację i naprawę skóry - pojawia się w zaawansowanych formułach nocnych, takich jak DREAM REPAIR z wegańskim PDRN 1%, peptydem biomimetycznym 1% i ekstraktem z kwiatów malwy różowej 2%.

Rozwiązanie Veoli Botanica

Strategia pro-aging w praktyce to spójny zestaw produktów, w którym każdy krok ma swoje uzasadnienie składnikowe. Oto elementy rutyny pielęgnacyjnej pro-aging z oferty Veoli Botanica:

HELLO, LIFTED SKIN - szerokopasmowy lekki krem z filtrem SPF 50+ z neuropeptydami 0,2% i kwasem ferulowym 0,2%, który wspiera codzienną ochronę przed fotostarzeniem i uzupełnia poranną rutynę.
MELT WITH PASSION - emulgujące masełko do demakijażu, pierwszy, tłuszczowy etap dwuetapowego oczyszczania wieczornego. Rozpuszcza makijaż i krem z filtrem SPF 50+, jednocześnie wspierając barierę hydrolipidową.
FOAM OF PASSION - rozświetlająca pianka do mycia twarzy, drugi, wodny etap oczyszczania wieczorem i samodzielne poranne odświeżenie. Witamina C w składzie pomaga wyrównać koloryt.
ELIXIR OF YOUTH - poranne serum antyoksydacyjne ze stabilną formą witaminy C 5% i trokserutyną 1%, które wspiera ochronę przed stresem oksydacyjnym i poprawia promienność skóry.
20 SECONDS MAGIC EYE TREATMENT GLAM - poranne serum pod oczy z kofeiną, peptydami i perłowymi mikropigmentami, które optycznie maskują cienie i rozświetlają okolicę oka. Alternatywa bez efektu rozświetlającego: 20 SECONDS MAGIC EYE TREATMENT z kofeiną, peptydami i kwasem hialuronowym.
BLUE AGELESS ESSENCE - wieczorne serum peptydowe z peptydem miedziowym 0,5% i kompleksem 11 peptydów, wspierające jędrność i wygładzenie.
SAPPHIRE AGE-DEFINER - nocna maska lub krem z peptydami liftingującymi, wspierająca regenerację i poprawę konturu twarzy.
SMOOTH AS SILK - krem-maska pod oczy z trehalozą 5%, kompleksem ceramidów 1% i ekstraktem z sosny nadmorskiej 0,5%, regenerująca i ujędrniająca delikatną okolicę oka.
GLASS SKIN POWER PEEL - peeling kwasowy z kwasem mlekowym 10%, kwasem traneksamowym 2,5% i ektoiną 1%, wyrównujący koloryt i wygładzający teksturę skóry.
DREAM REPAIR - zaawansowany krem nocny z wegańskim PDRN 1%, wspierający regenerację i naprawę skóry.
HYDRA RECOVERY EXPERT, CERAMIDE HUG MASK, CERAMIDE TOUCH, CERAMIDE SHIELD - linia ceramidowa wspierająca barierę naskórkową i nawilżenie, dopasowana do różnych potrzeb i tolerancji skóry.

Jeśli chcesz ułożyć podobną rutynę pielęgnacyjną dla swojej skóry, skorzystaj z bezpłatnej konsultacji z kosmetolożką Veoli Botanica - konsultacje@veolibotanica.pl.

Praktyczny przewodnik - rutyna pro-aging rano i wieczorem

Poranek

Oczyszczanie wodne - FOAM OF PASSION delikatnie odświeża skórę i przygotowuje ją na kolejne warstwy.
Serum antyoksydacyjne - ELIXIR OF YOUTH ze stabilną witaminą C 5% wspiera ochronę przed stresem oksydacyjnym i poprawia koloryt.
Pielęgnacja skóry wokół oczu - 20 SECONDS MAGIC EYE TREATMENT GLAM z perłowymi mikropigmentami optycznie rozświetla i maskuje cienie.
Krem z filtrem SPF 50+ - HELLO, LIFTED SKIN, ostatni krok porannej pielęgnacji. Pamiętaj o aplikacji zalecanej ilości 2 mg/cm² skóry - mniejsza dawka obniża deklarowaną ochronę, niezależnie od wysokiej wartości SPF na opakowaniu.

Wieczór

Etap tłuszczowy - MELT WITH PASSION rozpuszcza makijaż i krem z filtrem SPF 50+ na suchej skórze.
Etap wodny - FOAM OF PASSION domywa pozostałości i zamyka dwuetapowe oczyszczanie skóry.
Serum peptydowe - BLUE AGELESS ESSENCE z peptydem miedziowym 0,5% i kompleksem 11 peptydów wspiera jędrność i wygładzenie.
Krem lub maska regenerująca - SAPPHIRE AGE-DEFINER jako krem lub maska, w zależności od potrzeb skóry. Alternatywnie DREAM REPAIR z PDRN 1% dla zaawansowanej regeneracji.
Okolica oczu - SMOOTH AS SILK z trehalozą 5% i ceramidami 1% regeneruje i ujędrnia delikatną skórę wokół oczu.

Dodatkowy krok: peeling kwasowy - GLASS SKIN POWER PEEL wprowadzaj stopniowo, przy pierwszym użyciu pozostaw na skórze maksymalnie 10 minut. Nie łącz tego samego wieczoru z retinalem ani innymi silnie drażniącymi składnikami aktywnymi.

Na co uważać: uczucie ściągnięcia po oczyszczaniu, nadmierna liczba warstw, brak regularności, zbyt częste złuszczanie.

Potrzebujesz strategii dopasowanej do Twojej skóry?

Dobrze rozpisana rutyna pielęgnacyjna pomaga utrzymać regularność - ale najważniejsze jest dopasowanie intensywności do aktualnych potrzeb Twojej skóry. Kosmetolożki Veoli Botanica prowadzą bezpłatne konsultacje przez video, chat, e-mail i telefon. Otrzymujesz rutynę dopasowaną do stanu Twojej skóry, a nie losową listę produktów. Napisz na konsultacje@veolibotanica.pl.

Kluczowe terminy

Fotostarzenie - przyspieszone starzenie skóry wywołane głównie przewlekłą ekspozycją na promieniowanie UV. Objawia się m.in. utratą jędrności, przebarwieniami i nierównym kolorytem.

Przeznaskórkowa utrata wody (TEWL) - parametr opisujący, ile wody ucieka z powierzchni skóry. Im wyższy, tym łatwiej o przesuszenie, uczucie ściągnięcia i osłabienie bariery naskórkowej.

Peptyd miedziowy - składnik aktywny wspierający procesy regeneracyjne skóry i przebudowę jej struktury. W kosmetykach pro-aging bywa stosowany w produktach ukierunkowanych na jędrność i wygładzenie.

PDRN - składnik wspierający regenerację i naprawę skóry. Wspiera procesy naprawcze, poprawę jakości skóry oraz jej odporność na czynniki stresowe.

Antyoksydanty - grupa składników, które wspierają skórę w ograniczaniu skutków stresu oksydacyjnego. Stanowią uzupełnienie codziennej fotoprotekcji, ale jej nie zastępują.

Bariera naskórkowa - warstwa ochronna skóry odpowiadająca za utrzymanie wody i ograniczanie wnikania czynników drażniących. Gdy jest osłabiona, skóra szybciej traci komfort i gorzej toleruje pielęgnację.

FAQ

Jak codzienna pielęgnacja skóry wspiera spowolnienie widoczności zmarszczek?

Największą różnicę robi nie pojedynczy kosmetyk, ale dobrze ułożona pielęgnacja skóry oparta na regularności. Jej fundamentem jest codzienna ochrona przed promieniowaniem UV, wsparcie antyoksydacyjne, utrzymanie nawilżenia i rozsądna stymulacja skóry. Dzięki temu skóra dłużej zachowuje lepszy komfort, bardziej równy koloryt i większą sprężystość. W praktyce oznacza to mniej przeciążania, a więcej spójnej strategii pro-aging - opartej na czterech filarach: ochronie, nawilżeniu, stymulacji i regeneracji.

Jak dobrać pielęgnację skóry po 30, gdy pojawiają się pierwsze zmarszczki?

Pielęgnacja skóry po 30 nie musi zaczynać się od bardzo intensywnych kuracji. Najbezpieczniejszy kierunek to połączenie codziennego kremu z filtrem SPF 50+, serum antyoksydacyjnego na poranek - na przykład ELIXIR OF YOUTH ze stabilną witaminą C - wsparcia bariery naskórkowej oraz delikatnej stymulacji wieczorem. Jeśli skóra reaguje suchością, pieczeniem albo uczuciem ściągnięcia, najpierw uporządkuj nawilżenie i regenerację, na przykład sięgając po HYDRA RECOVERY EXPERT z trehalozą 3% i ceramidami 2%. Dopiero potem zwiększaj intensywność składników aktywnych.

Czy pielęgnacja skóry dojrzałej powinna zawsze zawierać peptydy?

Peptydy są sensownym elementem pielęgnacji skóry dojrzałej, ale nie są jedyną drogą do poprawy kondycji skóry. Dobrze wpisują się w strategię wspierającą jędrność i wygładzenie - zwłaszcza gdy towarzyszy im ochrona przeciwsłoneczna, nawilżenie i dbałość o barierę naskórkową. Jeśli chcesz włączyć serum peptydowe, BLUE AGELESS ESSENCE łączy peptyd miedziowy 0,5% z kompleksem 11 peptydów. W 12-tygodniowym badaniu randomizowanym z udziałem 93 osób palmitoilopentapeptyd-4 poprawiał ocenę drobnych linii i zmarszczek w porównaniu z nośnikiem. Jeśli jednak skóra jest przeciążona lub reaktywna, ważniejsze może być najpierw przywrócenie komfortu niż dokładanie kolejnego serum stymulującego.

Jak pielęgnacja skóry wokół oczu powinna różnić się od rutyny na całą twarz?

Pielęgnacja skóry wokół oczu powinna być lżejsza, delikatniejsza i bardziej ukierunkowana na komfort niż bardzo intensywną stymulację. Ta okolica szybciej pokazuje odwodnienie, zmęczenie i utratę elastyczności, dlatego dobrze sprawdzają się formuły łączące nawilżenie, wsparcie bariery i subtelne wygładzenie - na przykład SMOOTH AS SILK z trehalozą 5% i ceramidami 1%. Jeśli produkt zawiera perłowe mikropigmenty, jak 20 SECONDS MAGIC EYE TREATMENT GLAM, możesz też uzyskać natychmiastowy efekt optycznego rozświetlenia i zmniejszenia widoczności cieni.

Jak często w rutynie pro-aging stosować peeling kwasowy?

W pielęgnacji skóry dojrzałej peeling kwasowy - na przykład GLASS SKIN POWER PEEL z kwasem mlekowym 10% - najlepiej traktować jako uzupełnienie strategii, a nie codzienną podstawę. Częstotliwość powinna zależeć od stężenia, tolerancji skóry i pozostałych kroków rutyny, ale najważniejsze jest stopniowe wprowadzanie i obserwacja reakcji skóry. Jeśli w tym samym planie pojawia się retinal albo inne silniej działające składniki aktywne, nie łącz ich tego samego wieczoru z peelingiem kwasowym.

Podsumowanie

Zmarszczki są naturalnym etapem starzenia skóry, ale ich widoczność silnie zależy od codziennych nawyków pielęgnacyjnych i ekspozycji na promieniowanie UV. Skuteczna pielęgnacja skóry w duchu pro-aging opiera się na czterech filarach: ochronie, nawilżeniu i wsparciu bariery, rozsądnej stymulacji oraz regularnej regeneracji. Warto odrzucić trzy najczęstsze mity: że na pielęgnację jest za wcześnie, że więcej składników aktywnych zawsze znaczy lepiej i że szybki efekt automatycznie oznacza skuteczność. Rutyna pro-aging działa najlepiej wtedy, gdy jest spójna, powtarzalna i dopasowana do aktualnego stanu skóry - nie tylko do wieku.

Źródła

Quan i wsp. / Natural and Sun-Induced Aging of Human Skin / Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine / [online] / https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4292080/ / [dostęp: 04.02.2026]
Robinson i wsp. / Topical palmitoyl pentapeptide provides improvement in photoaged human facial skin / International Journal of Cosmetic Science / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18492182/ / [dostęp: 04.02.2026]
Shirata i wsp. / Sunscreens and Cosmetic Formulations Containing Ascorbyl Tetraisopalmitate and Rice Peptides for the Improvement of Skin Photoaging: A Double-blind, Randomized Placebo-controlled Clinical Study / Photochemistry and Photobiology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33529350/ / [dostęp: 04.02.2026]
Alexopoulos i wsp. / A randomized, observer-blind, vehicle-control, multi-center clinical investigation for assessing the efficacy and tolerability of a 1% ectoine and hyaluronic acid 0.1%-containing medical device in pediatric patients with mild-to-moderate atopic dermatitis / Pediatric Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36038984/ / [dostęp: 04.02.2026]
Maeda i wsp. / Functional properties and skin care effects of sodium trehalose sulfate / Skin Research and Technology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38606717/ / [dostęp: 04.02.2026]
Boyer i wsp. / Broad-spectrum sunscreens containing the TriAsorB™ filter: In vitro photoprotection and clinical evaluation of blue light-induced skin pigmentation / Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37671996/ / [dostęp: 04.02.2026]
Horton i wsp. / The effects of infrared radiation on the human skin / Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37431693/ / [dostęp: 04.02.2026]
Quinlan i wsp. / Topical growth factor preparations for facial skin rejuvenation: A systematic review / Journal of Cosmetic Dermatology / [online] / https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37222303/ / [dostęp: 04.02.2026]

Disclaimer

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny - nie zastępuje konsultacji z dermatolożką ani kosmetolożką.

Autorka

Julita Szlendak

Ekspertka ds. pielęgnacji

Absolwentka chemii kosmetycznej, obecnie na studiach magisterskich z technologii kosmetyku. Na kosmetyki patrzy przez pryzmat składu i formulacji – nie marketingowych obietnic. W konsultacjach stawia na świadomy, pozbawiony zbędnych kroków dobór pielęgnacji dopasowanej do realnych potrzeb skóry.

konsultacje@veolibotanica.pl

Julita Szlendak